Assisen: openbaar aanklager vraagt veroordeling voor oudermoord, burgerlijke partijen en verdediging geloven in psychose

Cédric Vandecasteele (33) staat terecht voor de moord op zijn vader Ghislain Vandecasteele (55). © KURT DESPLENTER BELGA

Procureur-generaal Michel Van de Werf heeft aan de volksjury in het West-Vlaamse assisenhof gevraagd om Cédric Vandecasteele (33) te veroordelen voor oudermoord. Volgens het openbaar ministerie had de beschuldigde op 25 juli 2019 in Boezinge duidelijk de bedoeling om zijn vader Ghislain Vandecasteele (55) van het leven te beroven. De burgerlijke partijen hebben zich mild getoond. De zus en de moeder van de Boezingenaar geloven immers dat Cédric zijn vader Ghislain (55) in een psychose van het leven beroofde. Ze hopen ook dat hij snel de gevangenis zal kunnen verlaten. De verdediging pleit voor de vrijspraak.

Tijdens het requisitoir werd eerst uitgelegd dat doodslag op een familielid in opgaande lijn oudermoord wordt genoemd. Ook zonder voorbedachten rade kan levenslange opsluiting opgelegd worden. Met verzachtende omstandigheden kan die straf zakken tot minstens drie jaar cel, maar de openbaar aanklager vroeg aan de jury om daar nog niet over na te denken.

“Ik waak over het algemeen belang, de belangen van onze maatschappij en van iedere burger. Iedere burger heeft recht op een veilige samenleving”, duidde Michel Van de Werf zijn taak. Het OM vroeg om ja te antwoorden op de schuldvragen. “Als u nee antwoordt, dan gaat de beschuldigde vrijuit. Dan heeft hij Ghislain Vandecasteele niet gedood.” Over de psychose van de beschuldigde en een eventuele vrijspraak op basis van artikel 71 werd met geen woord gerept.

Joints en cocaïne

Het openbaar ministerie schetste hoe Cédric Vandecasteele op de dag van de feiten alleen thuis was. Door de tropische temperaturen zou zijn vader niet langskomen om te helpen met de verbouwingen, terwijl zijn vriendin was gaan shoppen. “Het was die dag kwestie van het hoofd koel te houden en zeker niet te doen wat Cédric van plan was. Hij was dus rotsvast van overtuigd dat niemand zou langskomen en hij had gepland dat hij die dag ging chillen.” Volgens de procureur-generaal volgde daarom een brunch van joints en cocaïne. “Toen het slachtoffer toch bij hem aanbelde, voelde hij zich betrapt. Ghislain werd onverwacht en brutaal neer- en doodgestoken. Waar had hij dit aan verdiend? Dit is wat men noemt stank voor dank.”

Deze zestien messteken duiden op een koelbloedigheid en een vastberadenheid

Tijdens het onderzoek en op het proces bekende Cédric Vandecasteele ook meermaals dat hij zijn vader met messteken om het leven bracht. Ook over het oogmerk tot doden bestaat volgens het OM geen twijfel. “Ik heb de dood niet gewild, is natuurlijk wel een heel gemakkelijke uitspraak.” Van de Werf merkte onder andere op dat de beschuldigde koos voor een scherp keukenmes van 20 centimeter. Bovendien werd zestien keer naar vitale delen van het lichaam gestoken. Hierbij werd het hart van het slachtoffer zelfs twee keer geperforeerd. “Deze zestien messteken duiden op een koelbloedigheid en een vastberadenheid. Hij heeft het mes in aanvalsmodus en met volle kracht gehanteerd. Een redelijk mens kan geen andere bedoeling hebben gehad dan iemand te doden.”

Burgerlijke partijen

Eerder op de dag stonden de burgerlijke partijen stil bij de persoonlijkheid van het slachtoffer. Meester Floor Ameye, advocate van zijn dochter, omschreef Ghislain Vandecasteele als een ruwe bolster met een blanke pit. “Ghislain was een vader uit de duizend, iemand die onvoorwaardelijke liefde toonde. De zweepslagen die hij als kind kreeg, ruilde hij in voor een goede stem en een luisterend oor.” Daarnaast werd benadrukt dat het slachtoffer door het vuur ging voor zijn kinderen. “Hij was een man die kansen wilde geven, maar je moest het zelf komen vragen. Hij was een West-Vlaamse bouwvakker met boerenverstand, een woord was een woord bij Ghislain.”

Ook de andere advocaat van Sascha Vandecasteele was duidelijk niet op wraak uit. “Het gemis is gigantisch en niemand kan haar papa vervangen. Maar ze mist ook Cédric en ze heeft schrik van uw oordeel. Ze heeft al zoveel verloren en ze hoopt oprecht dat ze niet lang zal moeten wachten tot ze kerst opnieuw kan vieren met Cédric”, aldus meester Filip De Reuse. Het is voor de burgerlijke partij cruciaal dat er geen motief was. “Er was geen ruzie. Ik kan nog geen twee uur een Ikea-kast in elkaar steken zonder ruzie te hebben met mijn echtgenote, laat staan twee jaar een huis verbouwen.”

Psychose

De burgerlijke partijen geloven dat Cédric Vandecasteele door cocaïnemisbruik in een psychose verkeerde, zoals ook de gerechtspsychiaters vaststelden. Ghislain zei dat bovendien zelf in een laatste telefoongesprek met zijn echtgenote. Voor de dochter van het slachtoffer is het wel belangrijk dat de beschuldigde voortaan van de drugs blijft. “Ze ziet je ongelooflijk graag, ze wil je kansen geven, maar ze is zeer rechtlijnig. Als je maar één keer denkt aan drugs, is voor haar de deur toe”, aldus meester De Reuse. Hij vroeg de juryleden een beroep te doen op hun moreel kompas.

Maar jongen toch, waarom? Wat heb jij genomen? Waarom, jongen, waarom heb je dat gedaan?

Op 25 juli 2019 werd Dolores Pluym zelf opgebeld door haar zoon. Ze ging onmiddellijk ter plaatse, zonder echt te geloven dat hij zijn vader had doodgestoken. “Niemand kan zich voorstellen dat dat ooit zou gebeuren. Het is ondenkbaar wat daar gebeurd is”, pleitte haar raadsman meester Kris Vincke. Op de oproep naar de hulpdiensten is in de achtergrond ook de stem van de moeder van de beschuldigde te horen. “Maar jongen toch, waarom? Wat heb jij genomen? Waarom, jongen, waarom heb je dat gedaan?”, klonk het.

Weg van de wereld

Meester Vincke maakte duidelijk dat zijn cliënte haar zoon altijd zal blijven steunen, ondanks het verdriet om de dood van haar man. “Omdat ze weet dat hij een goede gast is. Ze weet dat hij geen crimineel is.” Ook de psychotische toestand van Cédric Vandecasteele werd opnieuw aangehaald. “Ze zag in welke vlaag van waanzin hij was, dat hij eigenlijk weg van de wereld was. Hij was totaal, maar dan ook totaal, ontoerekeningsvatbaar. Het was de kwelduivel die zich meester had gemaakt van Cédric.”

Toekomst

De burgerlijke partijen beseffen dat het voor de beschuldigde niet gemakkelijk zal zijn om terug te keren in de maatschappij. “Maar zijn moeder vraagt dat u aan Cédric een perspectief geeft. Dat hij zijn toekomst terug in handen kan nemen. Heeft het zin dat hij tien jaar in de gevangenis zit? Hoe moet een maatschappij reageren als de familie die stappen zet om hem te vergeven? Hoe milder u bent, hoe meer u het leed bij moeder weghaalt”, besloot meester Vincke.

Verdediging

Bij de start van zijn pleidooi stond meester Johan Platteau van de verdediging stil bij de persoonlijkheid van het slachtoffer. “Ghislain was een man die door iedereen graag gezien was. Op Ghislain was niemand kwaad, iedereen was Ghislain dankbaar. Hij zag zijn vader gaarne en toch heeft hij gedaan wat geen mens bij zijn verstand doet.” Cédric Vandecasteele heeft ook nooit ontkend dat dat hij zijn vader zestien messteken in de borst toebracht. “Daarover is geen betwisting, maar je moet dat wetens en willens gedaan hebben. En dat woord mis ik in het verhaal van de procureur-generaal: de psychose.”

Als u zegt dat Cédric zijn geest gestoord was, dat hij niet bij zijn verstand was, dan kunt u hem niet schuldig verklaren.

De verdediging liet een arrest van het Hof van Cassatie uitdelen aan de juryleden. Een man was veroordeeld voor feiten die hij in een psychose door alcohol en cannabis had gepleegd. De rechters hadden geoordeeld dat die beklaagde verantwoordelijk was voor zijn daden, omdat hij zelf de drugs had ingenomen. “Indien hij vaststelt dat de beklaagde de hem verweten feiten in een dergelijke toestand heeft gepleegd, kan hij hem niet schuldig verklaren”, citeerde meester Platteau echter het andere oordeel van cassatie. “Als u zegt dat Cédric zijn geest gestoord was, dat hij niet bij zijn verstand was, dan kunt u hem niet schuldig verklaren. Ongeacht of die toestand van geestesstoornis door de beklaagde zelf werd veroorzaakt.”

Tijdens het pleidooi werd opgemerkt dat Cédric en Ghislain in die periode absoluut geen ruzie hadden. Nooit kwam een motief aan het licht. “Zonder enig belang, zonder enig voordeel, zonder enig motief uw vader zo afslachten. Dit doet alleen een gek.” Onmiddellijk na de feiten vertelde de beschuldigde aan zijn moeder dat zijn vader seksueel misbruik zou bekend hebben. “Hij heeft zijn schat van een vader aanzien als een vieze, vuile pedofiel die hem komt misbruiken. Het is onzin, een waanidee, een geestesstoornis, een psychose.”

Geen herinnering

Ook de gerechtspsychiaters zijn van mening dat Cédric Vandecasteele in een psychotische toestand handelde, waardoor hij zich de feiten niet meer kan herinneren. Zijn moeder en de wijkagente stelden ter plaatse vast dat de beschuldigde buiten zichzelf leek. “Het slachtoffer sprak er zelf over toen hij zijn vrouw nog belde. Die mens die zijn zoon kent, stelt vast dat hij in een psychose zit.” Volgens meester Platteau is het dus duidelijk dat de beschuldigde de feiten nooit gewild heeft. Die bewuste dag kon hij ook niet weten dat zijn vader langs zou komen.

“Ik zou me daar eigenlijk niet goed bij voelen, ik wil boeten”, zou Vandecasteele donderdag nog aan zijn advocaat gezegd hebben. Meester Platteau benadrukte echter dat de jury gewoon de wet moet toepassen en de mening van het Hof van Cassatie moet volgen. “Het is mijn overtuiging dat Cédric niet bij zijn verstand was. Zijn realiteit compleet verstoord was. Hij leed onder een psychose. En dan u moet u de wet toepassen en hem vrijspreken. De maatschappij mag u alleen maar straffen als je bij uw verstand gekozen hebt voor het slechte.”

Zou Ghislain willen dat zijn dood leidt tot nog veel meer verdriet voor Dolores? Of zou hij willen dat zijn dood tot iets positiefs leidt?

Ten slotte vroeg de advocaat van Vandecasteele zich af wat het slachtoffer eigenlijk zelf zou willen. “Zou Ghislain willen dat zijn dood leidt tot nog veel meer verdriet voor Dolores? Of zou hij willen dat zijn dood tot iets positiefs leidt? Zijn zoon die die smeerlapperij voor altijd afzweert en iemand wordt waar hij fier op is.”

De beschuldigde zou na zijn vrijlating kunnen intrekken bij zijn grootvader. Vanuit de gevangenis is hij ondertussen ook een rechtenstudie gestart. “Moest je hem vrijspreken, is dat de tweede cliënt die na een vrijspraak zijn rechtendiploma haalt en bij mij stage is komen doen. Bij mij is hij welkom. Een ‘bèrelieve’ jongen doet geen ‘koekegoeie’ papa bewust dood.”

Zeg et ne keer

Waar heb je een fout gezien of heb je zelf een suggestie? Laat het ons dan weten.