Wakken eert dorpsheld die meevocht in het leger van Napoleon

De Wakkense heemkundige kring Het Bourgondisch Erfgoed en het gemeentebestuur herdenken de figuur Jean Gheerbrant in het weekend van 21 mei. Van links naar rechts op de foto Koenraad Degroote, Ludwig Van Keirsbilck, Jules Desmet, Marie-Jeanne Deman, Denis Haerens, Chris Folens en Tony Carlier. © gf
Tom Van Houtte

Het Dentergemse gemeentebestuur en de Wakkense heemkundige kring Het Bourgondische Erfgoed eren in het weekend van 21 en 22 mei oorlogsheld Jean Gheerbrant, die meevocht in het leger van Napoleon en het nadien ook tot burgemeester van Wakken zou schoppen. Er komt dat weekend ook een boek over Gheerbrant uit.

De in 1778 in Wakken geboren Gheerbrant onderneemt nochtans een poging om een dienstvrijstelling te bekomen wegens ‘zwakke longen’, maar het kan niet baten: in het najaar van 1798 wordt hij samen met andere Wakkenaren soldaat in een infanterieregiment. “Hij neemt deel aan twee campagnes met het 59ste linieregiment en dertien veldtochten bij het 10de huzarenregiment. Hij doorkruist Europa van Spanje tot de grenzen met Rusland en onderscheidt zich door zijn stoutmoedigheid”, zegt ex-Wakkenaar Chris Folens. Hij schreef een vlot leesbare vertaling en bewerking van Gheerbrants herinneringen, die de oorlogsheld neerpende in twee dikke schriften, die al die tijd bewaard zijn gebleven.

Hij overleed pas op z’n 93ste, in die tijd uitzonderlijk

Gheerbrant doorloopt de bevorderingen van brigadier en wachtmeester en wordt in 1806 tot opperwachtmeester benoemd. “In maart van dat jaar wordt hij geëerd voor zijn moedige optredens op het slagveld – onder meer de verovering van kanonnen – met zijn prestigieuze benoeming tot lid van het Légion d’Honneur door Napoleon”, aldus nog Chris Folens. “Bij een verkenning tijdens de slag bij Jena in oktober 1806 verovert hij een vijandelijk vaandel dat hij persoonlijk aan de keizer overhandigt.”

In 1808 bekomt hij zijn definitief ontslag en verliest hij geen tijd om naar Wakken terug te keren, waar hij bijzonder hartelijk wordt ontvangen. Twee weken na zijn aankomst overlijdt Jeans vader Petrus Gheerbrant, die hij opvolgt als schepen van Wakken en als uitbater van de leerlooierij.

Jean Gheerbrant, geportretteerd doorde Dentergemse kunstschilder Romaan Eugeen Van Maldeghem (1812-1867).
Jean Gheerbrant, geportretteerd doorde Dentergemse kunstschilder Romaan Eugeen Van Maldeghem (1812-1867). © gf

Door keizer Napoleon wordt Gheerbrant begin 1813 benoemd tot belastingontvanger van Geluveld en Zandvoorde, een functie die hij uitoefent tot begin 1817, wanneer Willem I van het Verenigde Koninkrijk der Nederlanden de scepter zwaait. Diezelfde Willem I stelt Gheerbrant aan tot burgemeester van Wakken in april 1821. In 1834 wordt hij benoemd tot plaatsvervangend rechter bij de handelsrechtbank in Kortrijk.

Jean Gheerbrant overlijdt pas in 1871, op z’n 93ste, in die tijd een bijzonder hoge leeftijd. Nochtans bleef hij bij leven niet van drama gespaard. Uit het huwelijk met zijn tien jaar jongere Wervikse nicht Maria Anna Theresia Gheerbrant werden twaalf kinderen geboren van wie er liefst zeven vroegtijdig overleden.

Re-enactors

Op zaterdag 21 en zondag 22 mei treedt in Wakken een internationale groep van een dertigtal re-enactors op, die zowel de Napoleontische als de geallieerde soldaten naspelen. Hun bivak slaan zij op aan de Mandelmeersen, gelegen aan het Domein Kloosterhof in de Kapellestraat. De hele dag geven ze optredens en bovendien is hun bivak te bezoeken. In de voormiddag is er voor de jeugd een ‘loting’ van de ‘opgeroepen dienstplichtigen’ met een bijbehorende militaire dril.

“Een boeiende tentoonstelling gewijd aan Jean Gheerbrant, waarbij onder meer zijn origineel manuscript en een groot aantal originele documenten te bezichtigen zijn, is dat weekend en ook op maandag 23 mei toegankelijk in de bovenzaal van het OCMW, bereikbaar via de Kasteeldreef”, zegt burgemeester Koenraad Degroote.

“Zaterdag om 15 uur wordt een herdenkingsplaat onthuld aan het huis op de Wapenplaats waar indertijd de woning van Gheerbrant gelegen was. Nu is dat Kantoor De Potter.”

Boek vanaf 20 euro

Tijdens de twee expositiedagen is het boek van Chris Folens, 180 pagina’s dik, te koop voor 20 euro. Dentergemnaren die niet in de mogelijkheid verkeren om het zelf af te halen, krijgen het zonder meerprijs geleverd. Nog bij persoonlijke afhaling tijdens het herdenkingsweekend krijg je gratis de 70 bladzijden tellende brochure ‘Gestorven in dienst van Napoleon’, ook van Chris Folens.

Binnenlandse kopers die Chris Folens’ boek over Jean Gheerbrant in huis willen halen, krijgen het toegestuurd na overschrijving van 25 euro op rekeningnummer BE13 1030 3876 8039 met vermelding ‘Gheerbrant’.

De kaft van het boek over Gheerbrant is een aquarelcreatie van Elisabeth Blancke, archivaris van het gemeentelijk Dentergems archief.
De kaft van het boek over Gheerbrant is een aquarelcreatie van Elisabeth Blancke, archivaris van het gemeentelijk Dentergems archief. © gf

Zeg et ne keer

Waar heb je een fout gezien of heb je zelf een suggestie? Laat het ons dan weten.