Ieperse musea vieren 200ste verjaardag met 200 fototaartjes

Zwart-wit prent van 'Het atelier van Rembrandt'. Het schilderij werd vernietigd in de Eerste Wereldoorlog. (Foto TOGH)
Zwart-wit prent van 'Het atelier van Rembrandt'. Het schilderij werd vernietigd in de Eerste Wereldoorlog. (Foto TOGH)
Tom Gheeraert

200 jaar geleden schonk kunstschilder Jacques-Albert Senave het schilderij ‘Het atelier van Rembrandt’ aan Stad Ieper. Het zou de start betekenen van het eerste Ieperse museum. Om dat te vieren liet Yper Museum 200 taartjes maken met de prent erop. Wil jij er eentje? Bestudeer de prent, tel het aantal pluimen en stuur het juiste antwoord vóór 22 maart naar ypermuseum@ieper.be.

Kunstschilder Jacques-Albert Senave op 23 maart 1821 bovenstaand werk aan de stad Ieper. Deze opmerkelijke geste kende onmiddellijk navolging waardoor ook andere kunstenaars schilderijen schonken. Het stadsbestuur maakte in de Lakenhallen een zaal vrij om al deze werken tentoon te stellen. Charles Walwein kreeg de opdracht om een catalogus te maken: ‘Schilderien om het Museum of Studiezael’. Deze tentoonstellingszaal is de directe voorloper van wat nu het Yper Museum is geworden.

Vleeshuis

“De voorloper van het museum was van bij de aanvang heel populair en de collectie groeide snel aan”, zegt de Ieperse schepen van Musea Dimitry Soenen. “De eerste zaal in de Lakenhallen bleek algauw te klein waardoor de collectie verhuisde naar de Raadszaal. Ook daar werd het te krap en in 1858 richtte de stad de eerste verdieping van het Vleeshuis in als museum. In 1914 sloeg het noodlot toe, het gebouw en de collectie werden volledig verwoest. Het Vleeshuis werd heropgebouwd en in 1927 volledig ingericht als museum. In 1973 nam de jeugd met het JOC zijn intrek in het Vleeshuis. De collecties werden opgeborgen en waren niet meer te zien tot in 1985. Daarna vond het museum onderdak in het Sint-Jansgodshuis om vervolgens in 2018 terug te keren naar de plaats waar het allemaal begon: het (voormalig) Stadhuis.”

“Een groot feest is momenteel nog niet aan de orde, maar deze tweehonderdste verjaardag laten we niet zomaar passeren. We trakteren met 200 taartjes met bovenop een eetbare foto van het allereerste collectiestuk, de schenking van Senave”, aldus Soenen.

Cleopatra en Marcus Antonius

Op het drukbevolkte schilderij verbeeldt Senave het atelier van de Nederlandse kunstschilder Rembrandt van Rijn in Amsterdam. Om zijn verjaardag te vieren, organiseren zijn leerlingen en collega-kunstschilders een etentje, net op het moment dat er twee modellen aanwezig zijn. Zij poseren voor een doek dat Cleopatra en Marcus Antonius zou afbeelden.

Op het schilderij zien we links Rembrandt, met zijn palet en penselen in de aanslag, die zich voor overleg buigt naar collega David Teniers. Aan de rechterkant wordt de voorgrond ingenomen door een groepje zingende en musicerende kunstschilders. Craesbeke zingt, met een glas in de hand, terwijl Jan Steen fluit speelt en Adriaan Brouwer tokkelt op zijn gitaar. Nog heel wat andere kunstschilders krijgen een plaatsje: Gerard Dou, Karel Dujardin en Van Ostade.

Jacques-Albert Senave

Senave bouwde een mooie carrière op als kunstschilder in Parijs. Op het einde van zijn leven werd hij in Ieper vereerd met een retrospectieve en benoemd tot ere-directeur van de academie. Uit dankbaarheid schonk hij één van zijn doeken, ‘Het atelier van Rembrandt’, dat het jaar voordien een blikvanger was op het Salon van Gent.

De werken van Senave werden eertijds geroemd om hun levendigheid en frisse kleuren. Het schilderij was 75 bij 104 cm groot. Op vandaag kennen we het alleen via een zwart-wit prent. In 1841 werd het doek een eerste keer gerestaureerd door de Ieperse schilders Amand De Bruck en François Böhm. In 1875 volgde al een tweede restauratie, opnieuw door een Ieperling: Théodore Ceriez. Het doek werd in 1914, net zoals de rest van het museum, door oorlogsgeweld volledig vernietigd.

Taartjes te winnen

Het werk van Senave is weinig bekend gezien zijn jarenlange carrière in Parijs. Hij is zeer spaarzaam vertegenwoordigd in onze openbare verzamelingen. Naast de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België in Brussel, bewaart enkel het Yper Museum werken van hem.

Sinds 10 maart verspreidt Yper Museum de prent van Senave op zijn sociale media, website en roll-upbanners aan de balies van het Yper Museum en het In Flanders Fields Museum. Deelnemers tellen het aantal pluimen en mailen vóór 22 maart het juiste aantal naar ypermuseum@ieper.be. De eerste 200 juiste inzendingen winnen een taartje. “Op 23 maart, onze verjaardag, contacteren we de winnaars persoonlijk met het tijdstip waarop ze hun taartje kunnen afhalen bij Patisserie ’t Belfort in Ieper”, besluit Dimitry Soenen. (TOGH)

Zeg et ne keer

Waar heb je een fout gezien of heb je zelf een suggestie? Laat het ons dan weten.