Wie langs de grens tussen Rekkem en Halluin struint, kan er niet naast kijken. Begin jaren zeventig vond de Stichting Ons Erfdeel onderdak in het kenmerkende witte gebouw pal op de Frans-Belgische grens. De vereniging trekt na ruim een halve eeuw richting Gent.
Het heeft altijd iets mythisch-mysterieus gehad. Toch zeker als kind van de streek die er in 1993 met een zelf gekriebelkrabbelde tricolore stond te zwaaien voor het bezoek van de kersverse koning Albert II en koningin Paola. Een verheven witte villa die grens tussen Frankrijk en België kentekent.
Het was Jozef Deleu die er zich begin jaren zeventig vestigde, als hoofdredacteur van het tijdschrift Ons Erfdeel, dat hij in 1957 al oprichtte. De Stichting Ons Erfdeel werd in 13 jaar later boven de doopvont gehouden en niet veel later werd het ondergebracht in de nieuwbouw langs de Murissonstraat.
Verspreiding cultuur
De tijdschriften Ons Erfdeel – intussen herdoopt tot de lage landen en Septentrion, de jaarboeken De Franse Nederlanden/Les Pays-Bas Français en The Low Countries, het zijn stuk voor stuk publicaties die er het levenslicht zagen. Samen met andere uitgaves en de meertalige websites droegen ze allen bij tot de verspreiding van de cultuur van Nederland en Vlaanderen. Tot op vandaag is dat de ambitie van de culturele organisatie die sinds 2024 als DE LAGE LANDEN opereert.
Nieuwe naam en nu ook nieuwe oorden. De werking en haar opzet blijven dezelfde, maar in de nabije toekomst verkast DE LAGE LANDEN. “Een verhuizing zat al ettelijke jaren in de pijplijn, maar dat was een geen eenvoudig proces door alle factoren waarmee rekening gehouden moet worden. Tot recent alle puzzelstukken in elkaar vielen”, vertelt gedelegeerd bestuurder Gijsbrecht Ostyn.
Subsidies
De organisatie vond een plekje in het Huis Van Oombergen, een architecturaal pareltje uit de 18de eeuw in Gent waar ook de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren zich bevindt. “Een ideale locatie om deel uit te maken van het culturele weefsel van een stad die ook qua ligging iets praktischer dan in Rekkem. Onder meer voor onze Nederlandse medewerkers, maar ook voor het aantrekken van nieuw, divers talent. Van hieruit zullen we bovendien nog makkelijker samenwerkingen kunnen aangaan.”
“Gent is qua ligging praktischer, en van hieruit zullen we bovendien nog makkelijker samenwerkingen kunnen aangaan”
Dat in het pand aan de Franse grens de kosten zich begonnen op te stapelen speelde ook mee in de verhuisplannen. Wat niet meespeelde: de hap in de subsidies die zowel de Vlaamse als Nederlandse overheid bijten. De organisatie verliest meer dan de helft van de Vlaamse steun in 2027, in Nederland valt de bijdrage in 2028 volledig weg. “We doorlopen nu een transitietraject, maar de verhuisplannen waren niet daardoor ingegeven – die waren er al langer.”
Blijvende herinnering
Het is niet dat het gebouw verdwijnt, maar eerstdaags komt het te koop. Daarvoor zijn de voorbereidingen bijna afgerond. Ook voor het beeldhouwwerk Dialoog van Magloire Dornez zoekt de organisatie nog een oplossing. “Het zal hoogstwaarschijnlijk een nieuwe bestemming krijgen, daarvoor zijn de gesprekken lopende.”
Het moet ook geen gemakkelijke beslissing zijn. Al meer dan vijftig jaar is het gebouw in het grensdorpje de thuis van de vzw Ons Erfdeel, nu valt een stuk nostalgie weg. Bovendien woont stichter en Menens ereburger Jozef Deleu op een boogscheut van de het pand. “Uiteraard is het een emotionele beslissing”, zegt Ostyn. “We hebben het grootste respect voor Jozef en zullen onze wortels nooit vergeten. Hoe moeten we nog bekijken, maar we willen zeker voor een blijvende herinnering zorgen.” (JD)
