Afgelopen week kregen de leerlingen van het Koninklijk Atheneum in Komen bewonderenswaardig bezoek. Lili Leignel (91), een overlever van de holocaust, kwam er haar levensverhaal delen met de schoolgaande jeugd. “Dit is mijn missie, dit mag nooit vergeten worden”, klonk het bij de pittige dame.
Een verhaal over de gruwel van de oorlog, de gruwel van de uitroeiingskampen en de gruwel van de Nazi’s. Het relaas van Lili is er eentje die recht uit een nachtmerrie komt gelopen. “Het was een van onze leerkrachten die de dame, die overigens in het Franse Rijsel woont, op televisie zag spreken”, klinkt het bij de directeur van het atheneum. “Toen we haar opbelden, aarzelde de dame geen seconde en nam ze meteen haar agenda ter hand. Zo konden we dit belangrijke moment delen met al onze leerlingen.”
Pakkend betoog
Lili werd in 1943 door de Nazi’s opgepakt en, samen met haar familie, naar de gevangenis van Loos gebracht. Van daaruit werden ze vervolgens overgebracht naar het concentratiekamp van Ravenbrück en dat van Bergen-Belsen. Zij kon als enige van haar familie de kampen levend verlaten. Haar vader werd op de dag van de bevrijding van het kamp nog door de Nazi’s gefusilleerd. “In deze tijden van conflicten, waar onze democratie en vrijheden onder druk worden gezet, ligt haat altijd op de loer”, klonk het in haar pakkende betoog. “Zonder dat we het zelf beseffen kunnen we hervallen in dialogen van angst en wantrouwen. Tijdens de jaren in de concentratiekampen kregen we vuil water en brood om te eten en te drinken. Wij moesten sterven, enkel en alleen vanwege wie we waren. Ons eigenste bestaan was meer dan voldoende voor de Nazi’s om ons van het leven te beroven. Al die tijd waren wij niets minder dan een schim van onszelf, we leefden als een schaduw en in de wetenschap dat we gingen sterven. Ik heb enorme bewondering voor mijn moeder die er toen alles aan deed om ons toch maar door die beproeving te krijgen. Zelf kon ze het niet meer navertellen.”
“Haat u dan de Duitsers?” Het was een vraag die door de leerlingen werd gesteld. “Neen”, reageerde Lili. “Dat is een belangrijke les die we moeten blijven herhalen. De Duitsers waren niet slecht, de Nazi’s en Hitler wel!