Echt concrete en recente cijfers over het aantal daklozen in Kortrijk bestaan er niet, maar ervaringsdeskundige Andy – die met zijn hond in een tent langs de Leie slaapt – schat dat het er zo’n 120 kunnen zijn. Dat verklaart waarom de nachtopvang – met op z’n maximum zo’n 30 bedden tijdens vriesnachten – heel snel vol zit. Oppositiepartij Groen en vzw De Kier trekken aan de alarmbel. “Er zijn te weinig plekken voorzien”, klinkt het unisono. Schepen van Sociale Zaken Giovanny Saelens (N-VA) reageert dat de openingsuren van de dagopvang van het CAW en De Zonnewijzer worden uitgebreid.
Met het aanbreken van de koudste maanden van het jaar, start ook de lastigste periode voor wie op straat leeft. In Kortrijk is dakloosheid een vaak verborgen problematiek, maar ze bestaat zeker. De nachtopvang die door het CAW wordt aangeboden, zit dezer dagen elke dag meteen vol. Oppositiepartij Groen kaart aan dat de 30 plekken – de 24 ‘gewone’ en 6 extra plekken bij vriestemperaturen, in samenwerking met Focus Hotel – onvoldoende zijn. De partij stelde schepen van Sociale Zaken Giovanny Saelens al een vraag over de kwestie op de Raad voor Maatschappelijk Welzijn van 29 september. De schepen gaf toen aan dat er indien nodig extra plekken zouden worden voorzien. Groen eist nu dan ook actie.
“Lotto spelen”
Maar hoe nijpend is het probleem nu echt? Over dak- en thuisloosheid in Kortrijk en bij uitbreiding Zuid-West-Vlaanderen bestaan er geen recente cijfers. We moeten ons baseren op een telling van welzijnsorganisatie W13 uit 2021. Die stelde toen vast dat er 66 daklozen waren in Kortrijk. W13 gaf aan dat er deze legislatuur een nieuwe telling wordt gehouden, maar daarop is het nog wachten geblazen. Naar alle waarschijnlijkheid ligt het aantal nu hoger dan de 66 uit 2021. Dat horen we ook bij vzw De Kier, die zich ontfermt over mensen die leven in (kans)armoede.
De Kier werd zo’n twintig jaar geleden opgericht vanuit de parochie. Het draait volledig op vrijwilligers. De organisatie is gevestigd in de Kapittelstraat, op een boogscheut van de Onze-Lieve-Vrouwekerk. Sinds de coronacrisis breidde de werking zich uit. Sindsdien kunnen mensen die leven in armoede er elke ochtend terecht in de Living. We spreken er vrijwilligster Gilda Schaerlaeckens. Ze twijfelt er niet aan of de 30 plekken in de nachtopvang onvoldoende zijn. “Ik weet dat heel zeker”, zegt ze. “Mochten er zelfs dubbel zoveel worden voorzien, dan nog was het niet genoeg.”
In de Living spreken we ook even met Andy (47). Hij leeft ondertussen zo’n halfjaar met z’n hond Darco in een tent langs de Leie. Elke dag passeert z’n traject langs De Kier. “Ik ken al heel wat daklozen”, zegt hij. “Het zijn er waarschijnlijk zo’n 100 of 120.” Hij haalt ook aan dat er onvoldoende plekken zijn in de nachtopvang. “De opvang… dat is zoals spelen met de Lotto. Al is het sinds enkele dagen wat beter.”
Een plek bemachtigen voor de nachtopvang is als spelen met de Lotto
Zelf maakt Andy geen gebruik van de nachtopvang. Hij heeft zichzelf erop getraind de kou te doorstaan. “Ik heb er zelf voor gekozen om in mijn tent te leven”, zegt hij. “Nadat ik een zenuwinzinking kreeg, besloot ik om het anders aan te pakken. Daarvoor had ik jaren in schuldbemiddeling geleefd. Kijk, ik ben een natuurmens en heb dat nodig. Elke dag wandel ik 20 à 30 kilometer. Ik heb mezelf geleerd om met de koude om te kunnen. Ik moet niet langer overleven – ik leef opnieuw.” Andy beseft wel dat niet al z’n lotgenoten zo positief ingesteld zijn. “Ja, er zijn er velen die ik in aanraking zie komen met alcohol of drugs. Ik wil op termijn als ervaringsdeskundige mensen helpen.”
Toelage kwijt
De Kier helpt dagelijks tientallen mensen. Sinds het nieuwe meerjarenplan van Stad Kortrijk van kracht ging, is de organisatie evenwel z’n toelage van 6.000 euro verloren. “Wij werken vooral met giften van particulieren”, zegt Gilda. “Die 6.000 euro toonde vooral een waardering van het stadsbestuur. Nu krijgen we het gevoel dat die er niet langer is.” Er is in de lijst van organisaties die een toelage kreeg gesneden. Dat gaf schepen Saelens eerder al mee in een interview. A’Kzie vzw verloor bijvoorbeeld ook z’n toelage.
Toch zijn het andere maatregelen die voor Gilda een doorn in het oog zijn. “In november verdween het extra sociaal tarief”, haalt ze aan. Dat wil zeggen dat een maaltijd bij volksrestaurant VORK sindsdien met ‘gewoon’ sociaal tarief 9,5 euro kost, in plaats van 3 euro. “Maar op een week tijd, gaat dat al over een groot bedrag”, klinkt het.
Uitbreiding openingsuren
Terug naar het nachtopvangprobleem. Er blijkt toch enigszins goed nieuws te zijn, dankzij enkele uitgebreide openingsuren. Vanaf maandag 5 januari tot eind februari houdt CAW z’n inloop verlengd open op maandag en donderdag. Op dinsdag en woensdag zal wijkcentrum De Zonnewijzer langer open zijn – tot 19 uur 30 in plaats van 17 uur. “Door de dienstverlening aan te sluiten op de openingsuren van de nachtopvang, vermijden we dat mensen onnodig lang in de kou moeten wachten of zonder begeleiding de avond doorbrengen”, zegt schepen Giovanny Saelens. “Bezoekers behouden tot vlak voor de nacht toegang tot basisvoorzieningen, warmte en ondersteuning. Daarna kunnen ze naadloos doorstromen naar de nachtopvang, die vanaf 19 uur 30 toegankelijk is.”
