Op sociale media reageren mensen massaal op de nieuws dat minister Melissa Depraetere op doktersadvies vroegtijdig haar zwangerschapsverlof inzet. De meerderheid van die reacties zijn echter negatief, en dat is iets waar vrouwelijke politici volgens communicatie-experte Cato Waeterloos wel vaker mee te kampen krijgen.
‘Te lui om te werken’, ‘vrouwen met écht zware jobs moeten wel blijven doordoen’, ‘schaamtelijk, met ons belastingsgeld’… het zijn maar enkele van de – mildere – reacties die Vlaams minister Melissa Depraetere (Vooruit) de afgelopen twee dagen moest slikken. Woensdag liet de Harelbeekse politica weten dat ze met onmiddellijke ingang haar zwangerschapsverlof zou opnemen. De hoge werkdruk zou haar te veel stress bezorgden, waardoor er een te groot risico op vroeggeboorte zou zijn.
Depraetere nam die beslissing op doktersadvies, maar toch gingen heel wat burgers niet akkoord met die keuze. Al snel begonnen mensen vanop alle mogelijke sociale mediakanalen zware kritiek te uiten op het nieuws, vaak gepaard met haatspraak en persoonlijke aanvallen tegen de minister. Onder andere collega-ministers Zuhal Demir, Matthias Diependale en ook Vooruit-partijvoorzitter Connor Rousseau spraken zich al uit over deze storm aan negativiteit. Depraetere liet donderdagochtend ook zelf via Instagram en Facebook weten dat ze probeert om de ‘bagger’ haar niet te laten raken.
“Mensen laten zich bij persoonlijke kwesties vaak verblinden door politieke meningsverschillen”
Volgens professor Cato Waeterloos zijn er meerdere factoren die meespelen in het verhaal van kritiek. Waeterloos deed in het verleden onderzoek naar de relatie tussen politici en sociale media, en beseft dat er geen één reden is waarom mensen in zo’n gevallen online zo sterk hun mening uiten. “Sowieso speelt het gevoel van anonimiteit op het internet een rol. De grote meerderheid van de mensen zouden die commentaar nooit in het gezicht van de minister zelf durven zeggen”, aldus Waeterloos. “Omdat politici publieke personen zijn, vinden veel mensen ook dat ze vrij spel hebben om hen openlijk te bekritiseren. En pas op, deelnemen aan publieke discussies hoort inderdaad bij hun rol, maar haatspraak en pestgedrag zoals in deze situatie is absoluut niet oké.”
Op de man
Wat opvalt is dat het hier gaat over een persoonlijke aanval, de kritiek gaat namelijk niet over een politieke kwestie, maar wel over een aspect uit het persoonlijke leven van de minister. “Toch mag je dat er niet los van zien. Haar politieke kleur speelt sowieso mee, dat hebben we ook gezien bij de heisa rond Petra De Sutter. Mensen die niet akkoord gaan met de partijvisies, gaan veel sneller beledigingen uiten op andere vlakken. Maar mocht iemand in hun eigen omgeving in dezelfde situatie verkeren (vervroegd op zwangerschapsverlof moeten gaan, red.), dan zouden ze daar wellicht veel meer begrip voor hebben”, meent de onderzoekster. “Er is ook gewoon veel frustratie bij de bevolking in het algemeen, zeker in deze tijden van besparingen. Dat praat dit soort gedrag allesbehalve goed, maar het verklaart wel deels waarom ze zo scherp uit de hoek komen.”
Tot slot is de kans groot dat het gender van Depraetere in haar nadeel speelt. “Heel wat onderzoeken in het verleden hebben al uitgewezen dat vrouwelijke politica – maar eigenlijk vrouwen in het algemeen – veel sneller het voorwerp van kritiek zijn dan mannen. En dat er bij hen ook meer ‘op de man’ wordt gespeeld, dan op de spreekwoordelijke bal. Dat komt natuurlijk deels omdat hun persoonlijk leven en de keuzes die vrouwen in bepaalde posities en functies moeten maken helemaal anders worden gerepresenteerd in de media en in de maatschappij in het algemeen, dan bij mannen. Hun problemen worden vaak als minder belangrijk beschouwt, ook op medisch vlak. En dat uit zich dan helaas ook in dergelijke reacties zoals nu.”