Ieper wil derde kans om belangrijke archeologische site te bewaren niet missen: “Drie opties voor behoud in situ in onderzoek”

Philip Bolle (Voouit) heeft nog steeds spijt dat hij er in de vorige legislatuur als schepen van Erfgoed niet in slaagde om de oorspronkelijke kaaimuren van de Ieperlee te conserveren. Hij hoopt dat het stadsbestuur niet dezelfde fout maakt met de vondst van de motte op de site van de Carrefour. Burgemeester Katrien Desomer (Team Ieper) kon hem alvast geruststellen, “met dank aan de eigenaar.”
Alle gemeenteraadsleden waren het er maandag over eens dat het belang van de vondst van de Motte op de site van de Carrefour niet onderschat kan worden. “Wellicht terecht stellen de archeologen dat deze vondst mogelijk de belangrijkste is ooit gedaan in Ieper. Dit gaat letterlijk om het hart en het prille ontstaan van de stad”, verwoordde Philip Bolle (Vooruit) het.
“Foute beslissing”
Bolle was in de vorige legislatuur schepen van Erfgoed, maar in die hoedanigheid slaagde hij er niet in om de vondst van de oorspronkelijke kaaimuren van de Ieperlee op de Leet te conserveren. Iets waar hij nog steeds spijt van heeft. “Na heel veel discussie in het college over de wenselijkheid en betaalbaarheid van het permanent blootleggen van deze belangrijke vondst, werd beslist om de vindplaats na gedetailleerd opmeten en documenteren opnieuw dicht te gooien”, aldus Bolle. “Koning auto triomfeerde andermaal. Dat heeft mij toen als bevoegd schepen voor Erfgoed zwaar ontgoocheld, maar we moesten inbinden. Het bestuursakkoord werd erbij gehaald en het plan voor de heraanleg van de Leet werd niet gewijzigd. Die foute beslissing is een blijvend litteken geworden zowel in mijn hart als in het hart van de stad.”
Commerciële belangen
“Laat ons daarom die fout geen tweede keer maken”, vervolgde Bolle op de gemeenteraad. “Ik weet dat het vroeg is, maar de tijd zal genadeloos dringen. De stad en de bouwheer moeten een oplossing vinden die veel verder gaat dan een zitbankje in ijzerzandsteen. Wij hoorden u op tv beloftes uitspreken als zou ‘op één of andere manier’ deze vondst zichtbaar moeten blijven. Een behoedzame uitspraak, met veel uitwegen. Maar tussen droom en werkelijkheid schuilt een harde wereld van belangen: politieke, historische, financiële en al zeker commerciële belangen.”
Gemiste kansen
Ook Lieven Stubbe (Groen) drong aan op het bewaren van de wellicht vroegste vestiging van de grafelijke overheid na het ontstaan van de woonkern Ieper en had weet van meer gemiste kansen in het verleden dan de kaaimuur van de Ieperlee. “De schitterende archeologische site met de middeleeuwse St.-Niklaaskerk, de 17de eeuwse Benedictijnerabdij en bewoning uit diverse perioden, die binnen het bouwproject ‘Gloria’ ontdekt werd, ging uiteindelijk helemaal verloren. Er boden zich nochtans kansen aan om een fragment te integreren binnen het niet bebouwde tuingedeelte van het bouwproject.”
Ontstaan van de stad
“Deze nieuwe ontdekking van formaat is dus de derde kans – of tweede herkansing – op relatief korte tijd om het ontstaan van de stad in situ, op basis van het authentieke bouwcomplex, op een aantrekkelijke manier te presenteren en met de Ieperlingen en haar bezoekers te delen”, aldus Stubbe, die net als Philip Bolle het bestuur aanspoorde om te lobbyen bij de Vlaamse overheid voor steun.
Keermuur rond de motte
Burgemeester Katrien Desomer (Team Ieper) begon haar antwoord met de tijdlijn te schetsen. “Op maandag 17 maart werd een deel van de motte gevonden waar tot rond 1127 de verblijfplaats van de Graaf van Vlaanderen moet zijn geweest, tot aan de verhuis naar het Zaalhof. Op dat moment werd gedacht dat dit om en buitenstutting ging die er voor moest zorgen dat de gracht niet instortte. Op 20 maart rond de middag bleek bij verdere opgravingen dat het om de keermuur ging rond de motte zelf. Op 22 maart werd tijdens een persconferentie in aanwezigheid van minister Weyts de vondst bekend gemaakt en op 23 maart volgde dan het publieksmoment waar heel wat Ieperlingen maar ook mensen van veel verder aan deelnamen.”
Archeologen mogen langer werken
Op woensdag 26 maart was er al een eerste overleg op vraag van de stad Ieper met de bouwheer, architect, bouwfirma, CO7 en Erfgoed Vlaanderen. “Dit gesprek verliep constructief”, gaf Desomer mee. “Er werden twee zaken besproken: de archeologische opgravingen en de bewaring van de site. Over dat eerste kan ik jullie gerust stellen. Er was een akkoord voor drie weken met één week verlenging. Dit liep vorige week vrijdag af. Ondertussen zijn we overeengekomen dat er nog, naargelang de werkomstandigheden vlotten, 20 tot 30 werkdagen kan worden voortgewerkt. Dit was ook de vraag van de archeologen.”
Drie opties
“Over het tweede luik, wat daarna, werden alle opties op tafel gelegd en overlopen”, vervolgde de burgemeester. “Er werden finaal drie opties weerhouden die nu verder worden onderzocht, zowel bouwtechnisch als financieel. Ten eerste behoud in situ: vrijwaren van de site zonder dat die gedicht kan worden. Dat is het minimumscenario. Het maximumscenario is behoud in situ met ontsluiting en aangepast ontwerp, maar dat zal natuurlijk veel centen kosten. Als derde optie wordt behoud in situ met ontsluiting in ‘open air’ onderzocht. Nu vrijdag zitten we opnieuw aan tafel. Simultaan wordt ook overleg gepleegd met het kabinet van minister Weyts door collega Ryde.”
Omliggende percelen
Het stadsbestuur wil de archeologische site dus behouden, maar gaat zelfs verder. Ook de omliggende percelen worden beschermd. “Er wordt een beschermingsdossier opgestart voor alles wat onder de grond zit en niet op het terrein van Carrefour ligt om te zorgen dat toekomstige ingrepen op het grafelijk domein ook kunnen onderzocht worden en/of gevrijwaard blijven”, aldus de burgemeester.
Burchtmuur komt vrij
Ten slotte gaf ze nog een stand van zaken in het project. “De burchtmuur komt meer en meer vrij. Deze blijkt ovaalvormig te zijn dus waarschijnlijk is de motte groter dan dat we tot nu toe dachten”, klonk het enthousiast. “De vondsten net boven en tussen de stenen van de burchtmuur wijzen op een definitieve afbraak op het einde van de 13de eeuw, dus nadat de graaf de site tussen 1127 en 1166 had verlaten zal de burcht nog even in gebruik zijn geweest. Binnen de motte werden nog geen resten gevonden van een gebouw. Op de plaats waar dit te verwachten was zit veel recente verstoring. Deze week zal er een doorsnede worden gezet op de gracht ronde burcht.”
Dank aan de eigenaar
“Ik wil eindigen met een publiek woord van dank aan de eigenaar. Het is dankzij zijn constructieve houding dat we op vandaag zo ver zitten in de onderhandelingen. Het was zijn goed recht niet aan tafel te komen en gewoon voort te doen, maar dat heeft hij niet gedaan en daar zijn we hem echt wel erkentelijk voor”, besloot burgemeester Katrien Desomer.
Fout opgemerkt of meer nieuws? Meld het hier