Het ‘Ostend Manifest’ uit 1854 is voor velen een onbekende voetnoot in de Amerikaanse buitenlandse expansiepolitiek, maar klinkt bijzonder actueel vandaag. Het plan van de States om Cuba te kopen, werd toen beklonken in… Oostende.
Nu Donald Trump Groenland wil kopen of met geweld wil annexeren, weet hij zich alvast ook gesterkt door de Monroe Doctrine uit 1823. Die bepaalt dat de Verenigde Staten de baas zijn in het westelijk halfrond, met name Noord-, Midden- en Zuid-Amerika. En zie, in historische documenten duikt in die context opeens ook Oostende op.
Kort verteld: in 1854 wilden de VS de toen nog Spaanse kolonie Cuba kopen of desnoods met de wapens innemen, om ook daar hun invloedsfeer uit te breiden. Dit voornemen werd door drie Amerikaanse ambassadeurs in Spanje, Frankrijk en Groot-Brittannië, waaronder de latere president James Buchanan, in een geheim document beklonken in… Oostende.
Verontwaardiging
Het uitlekken van dit plan, het ‘Ostend Manifesto’ uit 1854, veroorzaakte grote verontwaardiging in het noorden van de VS en Europa, waardoor het werd verworpen. Maar de spanningen liepen toch verder op tussen de Noordelijke en Zuidelijke Staten en leidden mee tot de Amerikaanse Burgeroorlog (1861-1865).
“Tot mijn teleurstelling lijkt niemand in Oostende enig idee te hebben waar in de stad deze ontmoeting plaatshad”
“Tot mijn teleurstelling lijkt niemand in Oostende enig idee te hebben waar in de stad deze ontmoeting plaatshad”, zo klonk het bij de ietwat ontgoochelde diplomaat, voormalig Belgisch ambassadeur in Cuba en auteur Herman Portocarero tijdens een interview met deze krant in 2021, bij het verschijnen van zijn boek De zwarte handel.
Internationale politiek
Oostende was wel vaker een voetnoot in de ook letterlijk grensverleggende geopolitieke geschiedenis. Zo tekende ontdekkingsreiziger H.M. Stanley op 7 augustus 1884 in de Oostendse koninklijke chalet van Leopold II met enkel vluchtige potloodlijnen op een blinde kaart van Afrika de contouren van de Congo-Vrijstaat met Leopold II als soeverein.
Of neem aartshertog Franz Ferdinand, die in 1913 te gast was bij koning Albert I op zijn domein in Raversijde. Deze troonopvolger werd een jaar later op 28 juni tijdens een openkoetsrit vermoord in Sarajevo, wat het startschot bleek van WO 1.
Na WO 1 bracht de Amerikaanse president Woodrow Wilson een kort bezoek aan Oostende, net als de Franse president Raymond Poincaré die de Duitse oorlogsbatterij Aachen in Raversijde bezocht. En in 2024 was president Macron hier nog samen met acht andere Europese regeringsleiders voor een Europese North Sea Summit.
In Oostende hoeft het niet altijd over gemeentepolitiek te gaan.
