Het natuurbeheersplan werd goedgekeurd door Vlaams minister van Natuur Koen Van den Heuvel (CD&V) en omvat in totaal 295 hectare duinen aan onze Westkust. Daarvan liggen 211 hectare in Koksijde: de Belvedère, Schipgatduinen, Doornpanne, Hoge Blekker, Hooge Duynen, Spelleplekke, Oostvoorduinen, Plaatsduinen en Ter Yde-Oost. Daarnaast gaat het over 29 hectare Simliduinen in Nieuwpoort en 45 hectare Sint-Laureinsduinen in Middelkerke.

De meeste van deze duinen zijn eigendom van het Agentschap voor Natuur en Bos van de Vlaamse overheid (ANB). Er is ook een deel dat ANB niet in eigendom heeft, maar wel in beheer. "Voor sommige stukken bestond al een beheersplan", legt regiobeheerder Evy Dewulf van ANB uit. "Maar er zijn intussen heel wat stukken bijgekocht of in beheer genomen, waarvoor nog geen beheersplan bestond. Ik denk bijvoorbeeld aan de Sint-Laureinsduinen in Middelkerke."

Struinzones

"Het natuurbeheersplan regelt onder meer de toegankelijkheid. In sommige stukken kan je vrij rondlopen en in andere niet. In totaal zijn er 48 km wandelpaden, 16 km ruiterpaden en 21 km fiets- en mountainbikepaden aangeduid. Er zijn ook zes speelzones, goed voor in totaal 14 hectare, en tien struinzones, in totaal 52 hectare, waar iedereen vrij rond mag wandelen. De toegankelijkheid is uitgebreid bediscussieerd met alle partijen. Zo is geprobeerd om elk wat wils te bieden. In elk geval is er nu duidelijkheid voor iedereen", legt Dewulf uit.

Er zijn ook maatregelen gepland om de 'vochtige duinvalleien' te herstellen. "Dat is Europees habitattype, moerassig en met veel poelen, dat vroeger in deze duingebieden heerste", aldus Evy Dewulf. "Maar de laatste decennia groeiden de duinen dicht door de klimaatverandering, de invloed van meststoffen, de dichtere bebouwing... Er is minder wind en minder dynamiek. Wij willen dat vroegere landschap nu herstellen met graafwerken, het aanleggen van poelen... We plannen ook aanplantingen, kapwerken en zoveel mogelijk begrazing."

Beschermde dieren

"In de duinen kan die begrazing gebeuren door Shetlandpony's en eventueel schapen, in de Simliduinen denken we aan ezels of koniks, een Pools paardenras. Op de rand van polders en duinen zullen we meer runderen laten grazen zoals Schotse Hooglanders. Vroeger had je nog 'duinenboertjes' die dieren in de duinen lieten grazen, maar dat is verleden tijd", gaat Dewulf verder.

In het natuurbeheersplan zijn ook extra maatregelen opgenomen om meer kansen te geven aan enkele Europees beschermde diersoorten, die in de vochtige duinvalleien voorkomen, zoals de rugstreeppad, kamsalamander, nauwe korfslak, zeggekorfslak, dwergstern, strandplevier, bontbekplevier, boomleeuwerik en wespendief. Ook enkele regionaal belangrijke soorten, zoals de kuifleeuwerik, worden niet vergeten.

Gebied per gebied

"Dit plan is geldig voor 24 jaar", vertelt Evy Dewulf. "Om de zes jaar wordt het plan gemonitord en aangepast aan de realiteit. Als aanplantingen op een bepaalde plaats niet zouden lukken, kunnen we dan kiezen om toch een open plek te behouden. Als het begrazingsregime niet volstaat, kunnen we bijkomend maaien. En mochten er nog percelen worden bijgekocht, kunnen we kiezen om paden te verleggen en zo nog meer kansen te geven aan de natuur. Er moeten nu budgetten uitgetrokken worden, Vlaams en Europees, om de plannen uit te voeren. Bedoeling is de werken gebied per gebied uit te voeren: zo moet je de natuur maar één keer verstoren en het is ook beter voor de recreanten. We zijn nu bezig met de bestekken voor de werken in de Oostvoorduinen in Oostduinkerke en de Simliduinen in Nieuwpoort. Die kunnen dan volgend jaar worden uitgevoerd. Het volgende jaar willen we de Sint-Laureinsduinen aanpakken."