West-Vlaanderen kreeg er het voorbije jaar slechts vijf windmolens bij. Dat zijn er minder dan ooit. Toch blijft onze provincie dé hotspot voor windenergie, vooral met dank aan… kleine windmolens. “Landbouwbedrijven kunnen hier echt van profiteren.”
Dat er vorig jaar maar 5 windmolens werden bijgebouwd in West-Vlaanderen, ligt volgens Vlaams minister van Energie Melissa Depraetere (Vooruit) aan meerdere factoren. Zo zijn de plaatsen waar het gemakkelijk is om windturbines te bouwen verzadigd. Daarnaast is het niet eenvoudig om een vergunning te verkrijgen, zeker voor de grote exemplaren, wat investeerders afschrikt.
Geografische ligging
Toch is onze provincie nog altijd dé hotspot voor windenergie. Ondanks het mindere 2025, werden er de voorbije vijf jaar liefst 250 aanvragen ingediend om op West-Vlaams grondgebied windenergie te mogen opwekken. In geen enkele andere provincie waren dat er zoveel.
Opvallend: dat komt niet door tientallen meters hoge windturbines, maar vooral door kleine windmolens die ten dienste staan van een gebouw. Van die soort werden er in onze provincie 169 exemplaren aangevraagd, waarvan er 120 effectief een vergunning kregen. Ter vergelijking: in alle andere Vlaamse provincies samen ging het over slechts 108 aanvragen voor kleine windturbines, waarvan slechts de helft werd goedgekeurd.
Dat grote verschil heeft te maken met de geografische ligging van onze provincie. “Gezien de nabijheid van de kust heeft West-Vlaanderen zowat de beste windvelden van het hele gewest, en is dus het interessants voor de installatie van windprojecten”, aldus Maarten Dedeyne, directeur van de Vlaamse Windenergie Associatie (VWEA).
Ook onze reputatie als landbouwprovincie speelt mee. “Die kleine turbines zijn meestal enkel goed voor zelfconsumptie, voor landbouwbedrijven bijvoorbeeld. Maar die kleine exemplaren hebben ook veel meer wind nodig door hun kleine rotordiameter, en West-Vlaanderen heeft dus veel meer krachtige windvelden dan bijvoorbeeld Limburg.”
Procedures stopgezet
Die kleine windturbines zijn maximaal 15 meter hoog, waardoor mogelijke overlast beperkt blijft en ze – zeker in landbouwgebieden – gemakkelijker vergund geraken. Dat is minder het geval bij grote, zelfstandige windmolens. Daarvoor werden tussen 2020 en 2025 in onze provincie 141 aanvragen ingediend, waarvan slechts een derde werd vergund.
“Dankzij de kust heeft West-Vlaanderen zowat de beste windvelden van het hele gewest”
Opmerkelijk is dat de niet-vergunde windturbines niet noodzakelijk allemaal geweigerd werden, dat is slechts zo bij 13 procent van de aanvragen. Liefst 29 procent van de vergunningsprocedures werden stopgezet door de aanvrager zelf. “Wanneer mensen door hebben dat er geen vergunning zal verleend worden, na het openbaar onderzoek of door adviezen in te winnen, trekken ze hun aanvraag vaak zelf vroegtijdig in. In bepaalde gevallen wordt er nadien dan wel een gewijzigde aanvraag ingediend. Maar ook weigeringen worden niet altijd aanvaard: windturbines kennen het hoogste aantal beroepsprocedures, dat is al altijd zo”, weet Ann Heylens van het Vlaams departement Omgeving. Eind vorig jaar maakte de Vlaamse regering ook bekend dat het moeilijker zal worden om beroep aan te tekenen tegen een vergunning, wat mogelijk ook zal zorgen voor een heropleving van de sector.
Draagvlak
Niet zelden spelen eventuele bezwaren van de buurt mee in de beslissing om de bouw van een (grote) windmolen al dan niet goed te keuren, al wordt die partij niet altijd gehoord. Zo wordt er momenteel fel geprotesteerd in Beselare, deelgemeente van Zonnebeke, omdat de Vlaamse overheid de installatie van een windturbine van 200 meter hoog heeft goedgekeurd. “De ontwikkeling van windprojecten is altijd al een evenwichtsoefening geweest. Het belang van hernieuwbare energieopwekking tegenover andere belangen zoals luchtvaartbeperkingen, natuurbelangen… Het is een kwestie van afwegen, dat is nu niet anders dan voorheen. De huidige turbines zijn dan wel groter dan de types van 15 jaar geleden, ze moeten nog steeds aan dezelfde wettelijke regels inzake geluid en slagschaduw voldoen”, kadert Maarten Dedeyne van VWEA.
Toch heeft de koepelfederatie volgens hem veel begrip voor de bezorgdheden van omwonenden. “Daarom investeren ontwikkelaars veel tijd en middelen aan draagvlakcreatie, zoals infomomenten. Vaak doen tegenstanders van windenergie veel moeite om desinformatie over de technologie te verspreiden van zodra ze weten dat een ontwikkelaar ergens een project wenst te realiseren. Wanneer buurtbewoners op de hoogte gebracht worden over hoe alles werkelijk in elkaar zit en wat de voordelen zijn, staan ze er al snel veel positiever tegenover. Meerdere studies bevestigen dat ook.”
Dit landbouwbedrijf koos voor een eigen windmolen: “De opbrengst is veel gunstiger dan gedacht”
Ook Elien Colpaert (37) en Piet Vanbruwaene (39) uit Tielt lieten zich overtuigen om een kleine windturbine te installeren ten dienste van hun landbouwbedrijf Het Elsthof. “Onze daken lagen al vol met zonnepanelen, maar ‘s nachts schijnt de zon natuurlijk niet en in de winter veel minder. Om op alle weersomstandigheden te kunnen inspelen, leek een windturbine ons wel een goed idee. We hebben enkele boerderijen bezocht die er al eentje hadden geïnstalleerd, informeerden ons goed en zijn er dan gewoon voor gegaan”, aldus landbouwster Elien. Die beslissing heeft hen nog geen windeieren gelegd, want intussen zijn ze voor meer dan 95 procent zelfvoorzienend in hun energieverbruik. “Laat ons zeggen dat de opbrengst zeer gunstig is, beter dan er initieel werd uitgerekend.”
Ook de vergunningsverlening verliep volgens Elien zeer vlot. “Onze buren hadden geen probleem met onze plannen, we hebben slechts één persoon die twijfels had moeten geruststellen. Zodra de molen er stond, konden zowel wijzelf als de omwonenden vaststellen dat er geen hinder is. De natuurlijke kleuren van de constructie zorgen ervoor dat hij zelfs mooi opgaat in deze landelijke omgeving. We zijn zeer blij dat we die stap hebben gezet.”
