Een 51-jarige man uit Torhout hangt in de Brugse politierechtbank vijf jaar cel en een levenslang rijverbod boven het hoofd voor een verkeersongeval met drie dodelijke slachtoffers in Ruddervoorde. Jurgen L. was onder invloed van alcohol en reed veel te snel.
Tweeënhalf uur keek Jurgen L. (51) enkel voor zich uit. Even voor 9 uur wandelde hij samen met zijn raadsman Walter Van Steenbrugge het gerechtsgebouw in Brugge binnen. Verstoppen deed hij zich niet. Maar dat er een schaamtegevoel aanwezig was? Dat bleek uit alles. De feiten waarvoor hij zich moest verantwoorden zijn dan ook hallucinant te noemen. “Eigenlijk zijn hier geen woorden voor”, zou de politierechter vlak voor de middag zeggen.
Daarvoor keren we terug naar de nacht van 10 op 11 augustus 2024. Jurgen L. (51), een drukbezette schrijnwerker uit Torhout, heeft die zaterdagavond net een keuken afgewerkt waarvoor een strakke deadline gold. Hij gaat nadien met een goede vriend op restaurant in Brugge, waar hij geniet van een dinertje met een goed glas wijn.
“Nadien trokken ze nog naar een zijstraatje van de Markt om af te sluiten met een pousse-café”, schetste zijn advocaat Walter Van Steenbrugge de avond van zijn cliënt. “Om 23.54 uur betalen ze. En dan neemt mijn cliënt de beslissing om tóch in zijn wagen te kruipen. Een volkomen verkeerde beslissing die vandaag nog veel te veel mensen nemen. Het is zoals Tom Waes het dezer dagen zegt: er zijn geen excuses. En die zoeken wij ook niet. We zijn hier niet om ons te verdedigen, wel om te duiden.”
Foto van dashboard
Jurgen L. stapt die nacht in zijn Mercedes om huiswaarts te rijden richting Torhout. Op de E403, ter hoogte van Zedelgem, loopt het helemaal fout. L. wil “zijn motor nog eens kuisen” en rijdt met een waanzinnig hoge snelheid over de snelweg. Frappant genoeg neemt hij vlak voor de crash ook nog een foto. Op het dashboard tikt de teller af boven de 220 kilometer per uur. De vijftiger is dus niet alleen dronken – hij had 1,68 promille in zijn bloed en volgens de vaststellingen van de politie na de crash was er ook duidelijk sprake van dronkenschap – daarnaast rijdt hij ook veel te snel en is hij bezig met zijn gsm. De gevolgen zijn dramatisch. Om 00.54 uur knalt hij met een botsingssnelheid van 212 kilometer per uur achteraan in op de Opel Corsa van Janick Andries (29), Janice Deraeve (30) en hun dochtertje Maithé (8) uit Kortemark. Alle hulp komt te laat. Het jonge gezinnetje laat ter plaatse het leven.
“Van het ongeval zelf verklaarde L. zich niks meer te herinneren”, sprak de procureur woensdag. “Volgens de politie zag die man de ernst niet in. Hij was vooral bezig met zijn gsm die hij nog niet terug had gevonden en de vraag of zijn voertuig na de crash al dan niet perte totale was. Dat bleek zijn grootste bezorgdheid. En hoewel hij zich niks meer herinnerde van het ongeval, verklaarde hij niet afgeleid te zijn én niet te snel gereden te hebben. Dat hij dronken was? Daarvan zei de man dat hij zich nog fris voelde toen hij in de wagen stapte.”
Vervolgens schetste het Openbaar Ministerie hoe er geen aanwijzingen zijn dat L. nog probeerde te remmen vlak voor de dodelijke klap én dat er twee foto’s zijn gevonden in zijn gsm. Genomen tijdens het rijden, waarvan op één beeld dus duidelijk de snelheidsmeter is te zien. Er werd uiteindelijk vijf jaar cel gevorderd, deels met uitstel onder voorwaarden. Ook werd een levenslang rijverbod gevorderd “om er zeker van te zijn dat de beklaagde nooit meer achter het stuur kruipt”.
Boodschap over gsm achter het stuur
Voor de vordering hadden de nabestaanden van Janick Andries (29), Janice Deraeve (30) en hun dochtertje Maithé (8) al in tranen het woord genomen. “Hier zit een gebroken familie. Ze zijn ingestort. Het verdriet was immens. Onmenselijk zelfs”, sprak meester Thomas Bailleul, de raadsman van een deel van de familie. “Wat ze lazen in het dossier, heeft hen bijzonder hard getroffen. Die man heeft de wegcode volledig aan zijn laars gelapt. We kunnen lezen dat hij onder invloed was. Met zijn gsm bezig was. En dat hij aan waanzinnige snelheid reed op het moment van de feiten, waardoor die mensen in hun kleine wagen geen schijn van kans hadden. Ze werden getorpedeerd door de zware Mercedes.”
Jo Deraeve (62), de papa van Janice, kon zijn emoties nauwelijks verbergen. Toen hij tijdens het proces het woord kreeg, brak hij in tranen uit. Woorden kon hij niet uitbrengen, maar toen hij richting politierechter stapte met enkele foto’s van Maithé en een kaartje van haar klasgenoten, werd iedereen in de zaal muisstil. “Ik kan niet omschrijven hoe het verdriet voelt”, vertelde Jo na afloop van de rechtszaak, in bijzijn van zijn advocaat Thomas Bailleul. “Het is héél moeilijk om hier te staan. Het is ook de eerste keer dat we die man zien. Ik toonde de foto’s aan de rechter om te tonen wat hij ons heeft ontnomen. Mijn leven is verwoest. Gestopt sinds de dag van het ongeval. We zijn drie schatten kwijt. Nooit komen ze terug. Het gebeurt als ik ergens heen ga, dat het verdriet me te veel wordt en alles terug boven komt. Dat de man zijn spijt betuigde? Het is te laat. meer kan ik niet zeggen.”
Duiden
En Jurgen L. zelf? Die bleef kaarsrecht voor zich kijken. En aanhoorde hoe zijn advocaat Walter Van Steenbrugge veel begrip opbracht voor het verdriet en de woede in de zaal bij de nabestaanden van het jonge gezin. “Ik ga niet veel verdedigen, wel duiden op een bescheiden manier”, startte meester Van Steenbrugge zijn pleidooi. “Voor het verwerkingsproces van de nabestaanden is uw vonnis heel belangrijk, mevrouw de voorzitter. Daarom moeten we alle aspecten van de zaak goed afwegen. In het verslag van de agenten staat dat mijn cliënt na het ongeval meer bekommerd was om zijn gsm dan iets anders. Zal die man zoiets gezegd hebben? Wellicht wel. Maar net daarom zijn de deskundigen zo belangrijk. Het medisch dossier maakt duidelijk dat mijn cliënt door de crash een hersenschudding had. Dat verklaart zijn emotioneel niet reageren wanneer de agenten hem vragen stellen over zijn schuld en het ongeval”, gaat meester Van Steenbrugge verder.
“Want, geloof me, er is wel degelijk spijt. Er was sprake van verdringing. Die man kan niet geloven dat híj dat ongeval veroorzaakte. Zijn zwaarste straf is dat hij levenslang de dood van drie mensen, waaronder een meisje van 8 jaar, op zijn geweten heeft. ‘Het was veel beter ik geweest’, vertelt mijn cliënt vaak aan naasten. Akkoord, je kan zeggen dat het makkelijk gezegd is. Maar die man gaat hier vandaag niets betwisten en wil zijn volle verantwoordelijkheid nemen. Het was zijn keuze om in de wagen te stappen, veel te snel te rijden en dan nog eens zijn gsm bij de hand te nemen.”
Over die gsm had Walter Van Steenbrugge nog een duidelijke boodschap. Gericht aan iedereen in de zaal, maar vooral aan de voorzitter. “Die gsm overheerst ons leven. Álles doen we ermee. Hoe vaak gebeurt het niet dat mensen hun gsm hanteren in de wagen? Het is zó fout, maar het gebeurt zoveel. Schrijf daar alstublieft iets over in uw vonnis. Specifiek over dat gsm-gebruik. Dat is zó belangrijk”, klonk het duidelijk gemeend uit de mond van Van Steenbrugge.
Noodlot
Zonder afbreuk te doen aan de omstandigheden, haalde de raadsman het noodlot aan. “Dat heeft hier keihard toegeslagen. Hier staat een man voor u die altijd goed wou doen voor iedereen. Respect krijgen van klanten en aannemers, daar deed hij het voor. Dat hij in het verleden een paar keer niet opdaagde voor de politierechtbank? Als het niets te maken had met zijn werk, was hij daar niet mee bezig. Dat was geen disrespect ten aanzien van de rechtbank, wel uit druk om schrijnwerk af te leveren. Dat is de duiding, geen verschoning. “Die man had helemaal geen orde en organisatie in alles wat niet te maken had met het krijgen van waardering op werkvlak. Uitgerekend iemand die leefde voor anderen, komt in zoiets terecht. Maar ik herhaal nogmaals: er zijn geen excuses en we zijn volledig akkoord met de vordering. Die man heeft sinds het ongeval aan zichzelf gewerkt.”
Monster
Na het pleidooi van Van Steenbrugge was het laatste woord voor L. zelf. Met tranen in de ogen nam hij het woord. “Ik weet dat jullie mij een monster vinden. Het spijt me”, klonk het.
Rechter: “Het kan niet veel tragischer zijn. Drie mensen zomaar uit het leven. Waaronder een meisje van 8 jaar. Er zijn enorm veel slachtoffers in deze zaak. Vrienden, familie, buren, vriendjes van Maithé. En er is maar één beklaagde: u. U moet zich verantwoorden voor al dit leed. Er zijn dan ook nog eens die verzwarende omstandigheden. De snelheid, die is waanzinnig. Ik weet niet welk woord ik erop moet kleven. Het is niet te begrijpen. Niemand begrijpt het. Ik ook niet.”
L.: (blijft stil en knikt bevestigend)
Rechter: “Een botsingssnelheid van 212 kilometer per uur. Hoe kómt u erbij? U bent verschillende keren verhoord. ‘Het kan misschien 10 per uur te snel zijn’, zei u in een eerste verhoor. In een later verhoor gaat het nog eens over die snelheid. Opvallend, want u herinnert zich niets van het ongeval. Dat wordt zo genoteerd, maar van die snelheid blijkbaar wel? Het was extreem, extreem, extreem. Niet te vatten.”
L.: “Van het ongeval herinner ik me niets meer.”
Rechter: “Dan is er nog uw verklaring over de alcohol. Als de politie u vraagt of u al eerder veroordeeld bent, klinkt het antwoord ‘neen’. Ook de onderzoeksrechter wijst op uw strafverleden met al 14 verkeersinbreuken. En u reageert: ‘ja, maar nooit met alcohol’. Dat is niet te verstaan. De shock is dan al voorbij, hé. Pas als de onderzoeksrechter u wijst op een veroordeling voor intoxicatie in 2008, pikt u meteen in met ‘juist, in De Haan’. Dat is allemaal heel opmerkelijk. U trekt duidelijk geen lessen uit eerdere veroordelingen. We gaan hier niet opsommen wat u voor het ongeval allemaal hebt gedronken. Maar u had te veel gedronken, hé.”
L.: (knikt bevestigend)
Rechter: “Tegen de politie verklaart u perfect in staat te zijn de wagen te besturen. Meneer… het is bewezen dat u niet in staat was. Hoe komt u daarbij? In het dossier val je van de ene verbazing in de andere. Gsm-gebruik? ‘Neen, normaal niet. Ik herinner me het niet’, verklaart u. Dat kan toch niet gewist zijn? Er zijn foto’s in uw gsm gevonden. Met de fameuze beelden. U mag gaan zitten.” (MM)
Vonnis op 11 februari.
