De wijk de Blauwe Poort in Kortrijk krijgt verder z’n facelift. Sociale woonmaatschappij SW+ wil dit jaar de omgevingsvergunning rond krijgen voor de tweede fase, waarbij 53 woningen in de Emmanuel Viérinwandeling en de Elfde Novemberlaan worden vervangen door zo’n 27 nagelnieuwe gezinswoningen. Het aantal bewoners zal in totaal niet dalen, gezien de oude huizen voornamelijk door alleenstaanden worden bewoond. Het gaat in totaal over een investering van om en bij de tien miljoen euro.
Woonmaatschappij SW+ zet een volgende stap in de opwaardering van de wijk Blauwe Poort. Na de vernieuwbouw en ingebruikname van 46 gezinswoningen aan de Vuurkruiserslaan, Invalidenlaan, Sint-Denijsestraat en Elfde Novemberlaan, zijn nu de parkwoningen in de Emmanuel Viérinwandeling aan de beurt.
Rijke geschiedenis
De wijk Blauwe Poort in Kortrijk kent een rijke geschiedenis. Ze gaat terug tot de 15e eeuw toen er een zogenaamde Heerlijkheid gevestigd was. De huidige wijk kreeg midden de jaren ’50 verder vorm. “Toen was het nog een hoeve met wat landerijen errond (van zo’n 28 hectare, red.)”, aldus schepen van stadsvernieuwing Wout Maddens (TBSK). “Kortrijk was na de Tweede Wereldoorlog zwaar beschadigd en er was een grote woonbehoefte.”
De stad kocht destijds de gronden en keurde een bijzonder plan van aanleg goed voor de bouw van 600 woningen waarvan de helft voorzien was voor sociale woningbouw. De wijk werd aangelegd als een netwerk van doodlopende woonstraten (pijpenkoppen, red.), aan elkaar verbonden door wandeldreven.
De bestaande parkwoningen langs de Emmanuel Viérinwandeling maken deel uit van het herkenbare straatbeeld van de wijk en zijn opgenomen in de Inventaris Bouwkundig Erfgoed. De straat werd vernoemd naar de Kortrijkse impressionistische schilder Emmanuel Viérin. De woningen werden ontworpen door architecten Jacques Viérin en Lukas Vandenbulcke.
Niet langer voldaan aan normen
“Na een grondige bouwfysische analyse bleek dat renovatie niet volstond om te voldoen aan de hedendaagse normen op vlak van comfort, veiligheid en energie”, zegt Veronique Decaluwe, voorzitter van SW+. “Daarom wordt gekozen voor volledige vervangingsbouw, met respect voor de bestaande volumetrie en karakteristieke uitstraling van de woningen.”
“Na een grondige bouwfysische analyse bleek dat renovatie niet volstond om te voldoen aan de hedendaagse normen op vlak van comfort, veiligheid en energie”
“Bij de verdere uitwerking van dit project was het behoud van die beeldkwaliteit en architecturale geest een essentieel uitgangspunt. Het uitzicht van de gevels van de nieuwe woningen blijft trouw aan het oorspronkelijke karakter. Het ontwerp van de woningen is in handen van architect Lieven Dejaeghere.”
Herhuisvesting
Concreet worden 53 bestaande woningen in de Emmanuel Viérinwandeling en de Elfde Novemberlaan vervangen door 27 nieuwe, grotere gezinswoningen. Het aantal woningen daalt, al zal het aantal bewoners stijgen, benadrukt algemeen directeur van SW+ Thomas Raes.
Op dit moment staat een aantal van de woningen die zullen worden gesloopt al leeg. De bewoners – vaak alleenstaanden – die in de rest van de woningen leeft, zullen worden ‘geherhuisvest’. “We voeren onze herhuisvestingsplicht zeker uit”, zegt Thomas Raes. “We zijn nu met de bewoners in gesprek aan het gaan. Ze zullen zich opnieuw dienen in te schrijven voor een sociale woning, maar maken kans op de voorrangsregel.”
“Ondanks de hoge nood aan sociale woningen, kiezen we er hier bewust voor om minder woningen te realiseren dan voorheen”, aldus schepen Wout Maddens. “Hier staan de beeldkwaliteit, de architectuur en de woonkwaliteit voorop”
Ook de publieke ruimte in de wijk krijgt een grondige heraanleg. De omgevings- en infrastructuurwerken worden ontworpen door BURO Stiel uit Roeselare, in samenwerking met Wonen in Vlaanderen. De nieuwe omgevingsaanleg vertrekt vanuit het principe van een woonerf met een autoluwe straat met voldoende langsparkeerplaatsen, fietsparkeren langs het park, ontspanningsplekken, ontharding en vergroening.
Alles sluit aan op het park De Blauwe Poort, waarbij voetgangers en fietsers overal voorrang krijgen. Daarnaast worden zowel de onderbouw (rioleringen en nutsleidingen, red.) als de bovenbouw van de straten volledig vernieuwd.
Budget en timing
“Met het project is een totaalbudget van om en bij de 10 miljoen euro gemoeid (voor sloop van de woningen, het realiseren van de nieuwbouw en de infrastructuur- en omgevingsaanleg, red.)”, besluit Thomas Raes. “Het is de bedoeling dat in het voorjaar van 2026 de omgevingsvergunning wordt aangevraagd bij de stad.” De sloop zou dan tegen midden 2027 eraan kunnen komen.
