Lieven Gheysen zet als mentalist Gili al jaren zijn publiek op het verkeerde been. Het verschil met andere vermeende waarzeggers en paragnosten is dat hij er steevast bij vermeldt dat zijn truken helemaal niet te danken zijn aan bovennatuurlijke krachten maar aan allerlei technieken die iedereen onder de knie kan krijgen. Als hij je met open mond achterlaat, komt dat alleen doordat je de knepen van zijn vak niet kent. En met die knepen, overgoten met een humoristisch sausje, vult hij nu al jaren vlotjes de Vlaamse en Nederlandse theaterzalen.
...

Lieven Gheysen zet als mentalist Gili al jaren zijn publiek op het verkeerde been. Het verschil met andere vermeende waarzeggers en paragnosten is dat hij er steevast bij vermeldt dat zijn truken helemaal niet te danken zijn aan bovennatuurlijke krachten maar aan allerlei technieken die iedereen onder de knie kan krijgen. Als hij je met open mond achterlaat, komt dat alleen doordat je de knepen van zijn vak niet kent. En met die knepen, overgoten met een humoristisch sausje, vult hij nu al jaren vlotjes de Vlaamse en Nederlandse theaterzalen.Ik keer met hem op een zonnige dag in maart terug naar Kortrijk, waar hij de eerste twintig jaar van zijn leven doorbracht. "In Sint-Anna meer bepaald, een gehucht omgeven door Marke, Aalbeke, Rollegem en Bellegem", schetst hij heel precies. Een tijd waaraan hij warme herinneringen ophaalt, op een bankje op het nu hoogste punt van wat sinds enkele jaren Stadsgroen Marionetten heet, een 'ecologisch recreatief natuurgebied' waar Kortrijkzanen 's zomers groen, rust en speelplezier vinden. Het gebied dreigde een paar jaar terug vooral furore te maken als 'seksbos' maar dat heet vandaag veel minder het geval te zijn, al waag je je er nog altijd beter niet té ver van de wandelpaden af. Lieven koos deze plek omdat hij er destijds genoot van het weidse zicht op de omgeving, boven op wat toen nog het stort was. De kinderen uit de buurt speelden er in en rond de bergen afval waarmee de nog eerder gegraven kleiputten werden gedempt. Hij haalt ons de toen al stilaan ineenstuikende boerderijtjes voor de geest, de oude vrouw in wie hij en zijn maten een heks zagen en het lemen huisje van Marietje-van-Dolfkes-van-Smetjes, zó authentiek dat het na haar dood werd afgebroken en weer opgetrokken in Bokrijk. Lievens grootvader werkte als klusjesman voor de klooster- en scholengemeenschap Don Bosco in Sint-Anna. En hoewel dat toen internaten waren, voor een 500-tal jongens en meisjes, mocht hij elke dag zijn kleinkinderen meebrengen. "Onze ouders werkten immers allebei buitenshuis. Grootvader nam ons gewoon mee naar zijn werk; ik heb er acht jaar schoolgelopen bij de nonnen, daarna nog eens acht bij de paters aan de overkant van de straat. En daarnaast was ik constant met mijn grootvader op stap: ik hielp hem ramen vervangen, brood bakken, tuinieren... Ik amuseerde me daar zo dat ik er veelal ook de vakanties doorbracht. Later ging ik bij Chiro Don Bosco, nog later vond je me er in het jeugdhuis. Ik heb letterlijk heel mijn jeugd doorgebracht in deze omgeving. En ik zou het direct opnieuw doen als dat kon."Na zijn studies in Brugge en legerdienst keerde Lieven terug naar Marke, maar vond er zijn draai niet meer. Hij woonde achtereenvolgens in Aalbeke, Moorsele, Heule en Stasegem, waar zijn tweede vrouw café De Trukendoos uitbaatte. En toen ze daarmee ophield, verhuisden ze naar Gent, waar ze nog altijd wonen. Welk belang hecht je aan je roots?"Ik hecht er zeker wel belang aan. Om de drie maanden komen we nog eens samen in Marke, met de bende van de Chiro, en hoewel de groep uitdunt met de jaren vind ik dat nog altijd geestig. We hebben elk ons eigen leven, we zijn allemaal veranderd, maar we kennen elkaar al zo lang... Ik hou graag vast aan die bijeenkomsten, ja."Speelt West-Vlaanderen daar nog een rol bij?"Neen, het doet me niets waar ik geboren ben. Voor mijn part was dat in Limburg, of in Afrika al had ik dan pech gehad. Elk gevoel voor nationalisme is me vreemd. Ik kan er ook geen begrip voor opbrengen. We zijn allemaal mensen, vind ik. Dat is ook waar mijn roots me terug naartoe brengen: naar de mensen die ik goed ken, niet naar een stuk grond. Het is als met een huis: dat is ook niets meer dan een hoop stenen. In dat huis wil ik graag wonen, maar waar het staat maakt me niks uit."Herinner jij je nog je eerste showambities?"Op mijn zestiende kreeg ik een beetje een slag van de religieuze molen." (lacht) "Ik sloot me toen ook aan bij Eigentijdse Jeugd, een vereniging waarmee we jongerenmusicals met een Bijbelse inslag opvoerden. Al was het al bij al meer het optreden zelf dan de Bijbelverhalen die me daarin aanspraken. Toen voelde ik al dat een podium me beviel.""En uitgerekend door een leraar godsdienst ben ik even later dan toch van dat geloof afgevallen. Die man had het nooit over de Bijbel, wel over wat er zich in de maatschappij afspeelt en onze persoonlijke verantwoordelijkheid daarin. Dat is dan ook dé les die ik aan mijn schooltijd overhield: doe wat je wil, zolang je het graag doet en je er anderen niet mee schaadt." Hoe zag jij je toekomst als jongeman?"Ik ging de wereld verbeteren natuurlijk! Tot verbijstering van mijn leraar wiskunde. Ik was goed in wiskunde, maar een job in de zakenwereld of ingenieur worden, daar had ik geen zin in. Ik wilde mensen helpen en verzorgen, dus werd het ergotherapie. En ik heb ook jarenlang in die sector gewerkt. In Menen heb ik de hele werking van een dagcentrum voor personen met een verstandelijke handicap van nul mogen opstarten. Maar uiteindelijk was ik het politieke gekonkelfoes daar zo beu dat ik er een punt achter zette.""Ik besloot voluit voor mijn goocheloptredens te gaan, al stond ik daar toen nog nergens mee. Ik stond op een lijst van door de Vlaamse overheid gesubsidieerde artiesten. Als een organisator ons boekte, betaalde hij maar een fractie van de prijs. Dat was interessant voor die organisatoren, maar voor mij betekende het in de praktijk dat ik van het ene rusthuis naar het andere trok. Sporadisch zat daar ook eens een gevangenis tussen, wat toch al een stúkje spannender was. (lacht) Ik modderde maar wat aan tot ik begon met close-upmagie, tijdens avondfeesten ging ik van tafel tot tafel om mensen te verbazen. Heel de jaren 90 was dat mijn hoofdjob. Daarna sprong ik op de trein van het ontluikende comedycircuit in Vlaanderen, ging ik een tijdlang flink op mijn bek, maar uiteindelijk vond ik mijn eigen weg. Het geluk hielp me een handje in de vorm van een paar tv-programma's, waardoor mijn bekendheid groeide en ik vandaag sta waar ik sta."En op je 57ste nog niet aan uitbollen denkt?"Godverdomme nink! En dan thuis zitten wachten tot de facteur de gazet brengt? Ik denk er niet aan. We zijn volop bezig met de organisatie van de Comedy Marathons, benefiets die we met een aantal artiesten sinds jaren organiseren en die steevast lang op voorhand uitverkocht zijn. Ik heb er een eerste reeks optredens in Parijs op zitten, die goed ontvangen is en normaal volgend jaar een vervolg krijgt. En ik werk aan een nieuwe show waarmee ik over twee jaar opnieuw in Vlaanderen zal toeren."Waarin je opnieuw het menselijke brein op de proef gaat stellen. Mogen we stellen dat dat brein intussen geen geheimen meer voor jou heeft?"Neen! We staan nog nergens! Er is al een en ander bekend over hoe we het brein kunnen manipuleren en beïnvloeden, en dan vooral door ervaring. Maar wat 'het brein' is, of zelfs 'het bewustzijn': dat blijft tot op vandaag vooral een raadsel. Hoe meer de wetenschap erover te weten komt, hoe minder we erover lijken te weten."Welke vraag over dat brein zou je in jouw leven nog graag beantwoord zien?"Ik probeer momenteel zo veel mogelijk te weten te komen over placebo's: pillen die mensen krijgen in de veronderstelling dat het geneesmiddelen zijn, hoewel die pillen geen geneeskrachtige ingrediënten bevatten." "Die placebo's blijken namelijk echt te werken in een aantal gevallen. Hoe groter de placebo's, hoe beter ze werken. En deze met kleuren doen het nog beter! Of beter gezegd: de pillen zelf hebben geen uitwerking, maar ze innemen triggert bij sommigen het brein in die mate dat er toch een genezingsproces op gang komt. Hetzelfde gaat op voor acupunctuur, homeopathie en andere 'alternatieve therapieën': het is wetenschappelijk bewezen dat ze geen geneeskundige kracht hebben en tóch voelen sommigen er zich beter door. Straffer zelfs: er zijn mensen die genezen, zelfs al wéten ze dat hen een placebo werd toegediend. Dat is allemaal heel wetenschappelijk onderzocht. Dat effect fascineert me dus mateloos en zou ik nog graag ontrafeld zien."Stel je dan ook de kruistocht tegen alternatieve geneeskunde, hypnose, waarzeggerij... die je al jarenlang aanvoert, in vraag?"Ik ben milder geworden. In het begin zag ik in iederéén die zich met alternatieve geneeskunde inliet een charlatan. En de meesten zijn dat ook. Maar anderen zijn er wel degelijk op een oprechte manier mee bezig, ook al draaien ze zichzelf een rad voor ogen: het is niet hun ritueel dat mensen geneest, maar dat ritueel kán wel een effect in gang zetten, dat geneest. Het is een belangrijke nuance die ik voor mezelf gemaakt heb: ik veeg niet langer élk effect onmiddellijk van tafel."Een titel voor je volgende show misschien: 'Gili neemt gas terug'?"Hola! Het is allerminst de bedoeling dat ik al die alternatieve therapieën ga beginnen te promoten, integendeel. Die business draait nog altijd grotendeels op straffe, nooit bewezen verhalen en geld. Veel geld. Maar ik erken nu wel dat ook op dat vlak nog heel wat te onderzoeken valt."Je maatschappelijke engagement heb je nooit onder stoelen of banken gestoken. Blijft dat intact?"Ik juich de klimaatmarsen heel hard toe, maar ik vrees dat het allemaal tot weinig zal leiden. Ik ben wat cynischer geworden, ja. Of realistischer. Ik ga zelf niet meer op de barricaden staan, maar elke kans die ik krijg om een druppel op de hete plaat te droppen, grijp ik wel nog altijd aan. Verander wat je kan, aanvaard wat je niet kan, en heb de wijsheid om het verschil daartussen te zien. Dat had je niet verwacht, hé? Filosofie op een stort?"