Twaalf jaar was ze, Kato Vandenbogaerde. Het meisje kwam vorige vrijdag in Zwevegem om het leven, op enkele tientallen meters van de schoolpoort. Ze viel met haar fiets en belandde onder een vrachtwagen die haar en haar vriendinnetje aan het inhalen was. Hulp mocht niet baten, het meisje overleed ter plaatse aan haar verwondingen, voor de ogen van haar vriendinnen en schoolgenoten. Twaalf jaar was ze. En twaalf jaar zal ze altijd blijven.
...

Twaalf jaar was ze, Kato Vandenbogaerde. Het meisje kwam vorige vrijdag in Zwevegem om het leven, op enkele tientallen meters van de schoolpoort. Ze viel met haar fiets en belandde onder een vrachtwagen die haar en haar vriendinnetje aan het inhalen was. Hulp mocht niet baten, het meisje overleed ter plaatse aan haar verwondingen, voor de ogen van haar vriendinnen en schoolgenoten. Twaalf jaar was ze. En twaalf jaar zal ze altijd blijven. Kato is de veertiende West-Vlaamse fietser die dit jaar het leven laat bij een verkeersongeval (zie kader op pagina 5, red.). Zes onder hen stierven in de maand september. Met 14 dodelijke fietsongevallen zitten we bovendien nu al boven het aantal slachtoffers van 2019. Toen verloren we op een jaar tijd 11 fietsers op onze wegen. Het jaar daarvoor waren dat er nog 19. Uit een onderzoek in opdracht van West-Vlaams gouverneur Carl Decaluwé blijkt dat de overgrote meerderheid van de fietsers die in 2019 stierven in het verkeer, mannen zijn. Iets meer dan één op de drie is ouder dan 70 jaar en acht op de tien verongelukte in een voor hem of haar vertrouwde omgeving. Opvallend is vooral de stijging wat ongevallen met een koersfiets betreft: meer dan een verdubbeling ten opzichte van 2018. Het aantal dodelijke ongevallen met elektrische fietsen nam dan weer fors af.De meest voorkomende hoofdoorzaak van dodelijke fietsongevallen is 'een val'. Ook de 'zichtbaarheid van de fietser' of 'fietsen op een verkeerde plaats op de weg' komen vaak naar voren. Het aantal dodehoekongevallen is bovendien ook verdubbeld in 2019 ten opzichte van 2018. Daarbij gaat het niet alleen om fietsers die onzichtbaar rechts van een vrachtwagen of bus staan wanneer die rechts afdraait, maar ook fietsers die op voorsorteerstroken vlak voor het zwaar verkeer staan en niet zichtbaar zijn voor de chauffeur. Gouverneur Carl Decaluwé hamert vooral op het belang van de fietshelm. "Opnieuw, net als vorig jaar, pleit ik voor een verplichting", stelt hij. "Zeker voor mensen die met een elektrische fiets rijden, zou zo'n helm verplicht moeten zijn. Ook het dragen van fluorescerende kledij zou nog meer ingeburgerd moeten zijn." Daarnaast wil de gouverneur inzetten op specifieke sensibiliseringscampagnes gericht op 70-plussers enerzijds en schoolgaande jeugd anderzijds. "Aangezien de koersfiets ook almaar vaker opduikt in de ongevallenstatistieken, is ook daar een campagne aangewezen", aldus Carl Decaluwé nog.Volgens de onderzoekers, die voor hun analyse alle processen-verbaal, verslagen van verkeersdeskundigen en toxicologische rapporten konden inkijken, spelen de verkeersdrukte en weersomstandigheden maar ook de weginfrastructuur geen significante rol bij de dodelijke fietsongevallen in West-Vlaanderen. Vooral dat laatste is opvallend. Zowel belangenorganisaties als mobiliteitsexperten pleiten op dat vlak al langer voor grotere inspanningen. "We moeten het jammer genoeg te vaak herhalen: ongevallen met fietsers zijn in heel veel gevallen te vermijden", stelt mobiliteitsexpert Kris Peeters. "Ons verkeer is er onvoldoende op gericht om zwakke weggebruikers, en dan zeker kinderen, te beschermen. We zetten het meest kwetsbare - een kind op de fiets - tegenover het meest krachtige - een vrachtwagen. Je moet dat uit elkaar kunnen trekken, ofwel in ruimte, ofwel in tijd. Aangepaste fietspaden, beveiligde oversteken en conflictvrije verkeerslichten zijn een deel van de oplossing. Heb je daar de ruimte niet voor, dan moet je ervoor zorgen dat fietsers en (zwaar) verkeer elkaar niet tegenkomen." Venstertijden met een verbod voor vrachtwagens in schoolomgevingen vlak voor en na schooltijd kunnen in dat opzicht een oplossing bieden. "Maar ook dat staat of valt met handhaving en een verandering in ons gedrag op de weg", aldus Kris Peeters."Met een helm, een fluovestje en een waarschuwing à la 'let op, fietsers, het is gevaarlijk op de weg en je kan doodgereden worden!', redden we het niet", zegt ook Wies Callens, woordvoerder van de Fietsersbond. "In eerste instantie is meer en vooral diepgaand onderzoek nodig naar de oorzaken van zware ongevallen met fietsers. 'Een val' als oorzaak is nog altijd heel breed te interpreteren, net als 'uitwijken' of zelfs 'dodehoekongeval'.""Hoe komt het dat iemand ten val komt? Waarvoor wijken mensen uit? Waarom volgt men die route met dat gevaarlijke kruispunt? Waarom wilde die vrachtwagen op dat moment twee fietsende meisjes inhalen? We mogen niet enkel focussen op de rol van de fietser zelf. Het moet duidelijk anders, al te vaak hebben we de voorbije maanden en jaren dezelfde opmerkingen moeten maken en horen. Als het ons als maatschappij echt menens is en we echt meer fietsveiligheid willen in Vlaanderen, dan moeten we ook kijken naar de infrastructuur en ons eigen gedrag op de weg. Enkel zo kunnen we ooit hopen het aantal fietsdoden op nul te krijgen."in Bavikhove sterft op 14 september de 89-jarige Antoon Maes bij een verkeerd manoeuvre met zijn fiets. Hij wordt aangereden door een lichte bestelwagen die sneller rijdt dan de toegelaten 50 kilometer per uur. Waarom de fietser plots afdraaide, moet verder onderzoek uitwijzen.Op 16 september komt in de Koolskampstraat in Zwevezele de 31-jarige Glen De Boever uit Wingene om. De fietser wordt aangereden door een vrachtwagen, maar de precieze omstandigheden zijn niet duidelijk. Glen De Boever sterft ter plaatse.In Dentergem overleeft de 76-jarige Jozef Vanneste een aanrijding niet. De man kwam met zijn fiets onder een aanhangwagen van een voorbijrijdende tuinaannemer terecht, op enkele honderden meters van zijn woning.En in Zwevegem sterft op vrijdagochtend de amper 12-jarige Kato Vandenbogaerde vlak bij haar school. Het meisje kwam ten val net op het moment dat een vrachtwagen haar en haar vriendin wilde inhalen in de Bekaertstraat. Kato komt onder de vrachtwagen terecht en overleeft het ongeval niet. Haar vriendinnetje blijft ongedeerd.