Verraden door een uurwerk

Het Beluik der Gefusilleerden. (foto Davy Coghe) © Davy Coghe
Redactie KW

Door corona herontdekte iedereen het plezier van het wandelen. Wie de Brugse binnenstad doorkruist, passeert achteloos honderden details met een bijzonder verhaal. Gediplomeerd gids Chris Weymeis haalt elke week zijn loep boven en vertelt het verhaal van een bijzonder object. Vandaag: verraden door een uurwerk.

Een voor vele Bruggelingen onbekende plaats is de Hof Aurora, ook bekend als het Beluik der Gefusilleerden, aan de Kazernevest. In die hof verschenen tijdens de Eerste Wereldoorlog terdoodveroordeelden, waaronder ook kapitein Charles Fryatt, voor het executiepeloton.

Bittere klank

De Hof Aurora dankt zijn naam aan een kasteeldomein op het einde van de Koopmansstraat dat in 1879 werd aangekocht om de uitbreiding van de kazernes aan de Langestraat en de Kazernevest mogelijk te maken. Aurora mag dan wel een liefelijke naam zijn, bij sommigen laat hij een bijzonder bittere klank na. Denk maar aan de families van onder andere Julius Delaplace en Karel Titeca die er werden gefusilleerd en nadien een straatnaam kregen. De ene in Sint-Kruis; de andere in Sint-Michiels. Ook de Britse kapitein Charles Fryatt kreeg in de nabijheid van de oude zeesluis in Zeebrugge een straatnaam.

We vinden Fryatt tevens terug in het Beluik der Gefusilleerden. Het oord ligt binnen het domein van het Gerechtshof aan de Kazernevest, maar is vrij te bezoeken. Evenwel enkel in de week, want in het weekend is het domein om veiligheidsredenen gesloten. Als men de Hof Aurora binnengaat, bevindt het huldemonument voor kapitein Fryatt zich onmiddellijk rechts. Een gedenksteen rechts in de muur herinnert aan het volgende verhaal. Tijdens de Eerste Wereldoorlog, meer bepaald op 28 maart 1915, beveelt de kapitein van de Duitse onderzeeër U33 het Britse passagiersschip SS Brussels te stoppen. De kapitein van het schip, Charles Fryatt, negeert dit bevel echter en probeert de U-boot te rammen. Om een aanvaring te vermijden, moet de onderzeeër hals over kop duiken! Voor zijn heldendaad ontvangt Charles Fryatt van de Britse Admiraliteit een gouden uurwerk.

Executie

Op 23 juni 1916 wordt de SS Brussels opnieuw, en dit keer door twee Duitse torpedoboten, tegengehouden. Er is geen ontsnappen aan en kapitein Fryatt wordt aangehouden. Tijdens zijn verhoor ontdekken de Duitsers zijn gouden uurwerk en vernemen ze via de gegraveerde tekst wat Fryatt ooit deed. Het gevolg is dat de kapitein wordt opgesloten en ter dood wordt veroordeeld. Op 27 juli 1916 wordt hij in Brugge geëxecuteerd. Zijn schip, de SS Brussels, wordt door de Duitse marine in beslag genomen en als depotschip in Zeebrugge gebruikt. Onmiddellijk na de Eerste Wereldoorlog nam toenmalig gouverneur Janssens de Bisthoven het initiatief om de Hof Aurora tot Beluik der Gefusilleerden in te richten. Elke gefusilleerde kreeg een monument terwijl in de achterliggende muur nog duidelijk sporen van kogelinslagen te zien zijn. (Chris Weymeis)

Zeg et ne keer

Waar heb je een fout gezien of heb je zelf een suggestie? Laat het ons dan weten.