Voor alle duidelijkheid: de basisregels in de strijd tegen het coronavirus blijven onveranderd. Blijf zoveel mogelijk thuis, was je handen veelvuldig en op de juiste manier, beperk het aantal contacten met anderen en hou minstens anderhalve meter afstand van anderen. In bepaalde situaties kan het echter zijn dat die afstand praktisch moeilijk houdbaar is. Denk maar aan een treincoupé onderweg naar het werk, een klaslokaal of aan de tramhalte.

Waar en wanneer?

Daarom verplicht de overheid alle burgers ouder dan 12 jaar om vanaf 4 mei, bij de heropstart van de meeste bedrijven, op het openbaar vervoer een mondkapje of andere vorm van bescherming over neus en mond te dragen. Ook in scholen - voor leerlingen ouder dan 12, leerkrachten en ander personeel - is het dragen van mondmaskers verplicht. Het basisprincipe is altijd hetzelfde: bescherm anderen tegen het virus door zelf een masker te dragen. Als ook anderen eenzelfde masker dragen, ben jij automatisch beter beschermd.

Deze verplichting geldt ook als je alleen in de trein zit. Een mondmasker zorgt er namelijk ook voor dat je minder kans hebt om een oppervlak, dat door veel mensen wordt aangeraakt, te besmetten. Ook in bedrijven waar het garanderen van anderhalve afstand niet kan, is het dragen van bescherming verplicht.

Op andere openbare plaatsen, denk maar aan een park of in de supermarkt, wordt het gebruik van beschermende middelen 'sterk aangeraden', aldus premier Wilmès vrijdag op de persconferentie na de Nationale Veiligheidsraad. Het dragen van een mondmasker is zeker aangeraden als je in contact komt met een kwetsbaar persoon.

Jonge kinderen die het masker op een verkeerde manier kunnen gebruiken en mensen die door een medische aandoening onmogelijk een masker kunnen dragen, worden vrijgesteld.

Gratis via overheid

De federale overheid neemt zich voor om elke Belg van één stoffen mondmasker en twee filters te voorzien. Die zouden gratis via de gemeenten moeten worden verdeeld. Alleen is er nog geen zekerheid of die maskers wel voor 4 mei bij iedereen zullen raken. Dat zei vice-premier Koen Geens zaterdag aan VTM Nieuws.

De reden daarvoor is de productiecapaciteit van textielen mondmaskers in België. Volgens Geens heeft de federale regering vrijdagavond wel een bestelling geplaatst bij twee grote Belgische textielproducenten voor 22 miljoen filters. De filters kunnen geïntegreerd worden in een mondmasker. Ze kunnen gewassen en hergebruikt worden.

Op- en afzetten, hoe doe ik dat?

Natuurlijk is het belangrijk om de mondmaskers die je draagt op de juiste manier aan te doen en ook weer af te zetten. Voor je je masker opzet, moet je grondig je handen wassen. Belangrijk is dat je enkel de elastiekjes of lintjes aanraakt. Zowel je neus, mond als kin moeten goed bedekt zijn en het masker moet langs de zijkanten goed aansluiten. Een tip: begin je masker aan de bovenkant op te zetten door het goed aan te passen op je neus. Het masker is er vooral op gericht anderen te beschermen. Je hoeft je baard of snor dus niet af te scheren om het perfect op je gezicht te doen passen. Zorg er wel voor dat het zo goed mogelijk aansluit.

Ook bij het afzetten, raak je enkel de elastiekjes of lintjes aan. En meteen nadat je het mondmasker hebt afgedaan, was je opnieuw grondig je handen. Als je het masker moet afzetten voor een korte tijd - om te drinken bijvoorbeeld - leg het dan op een propere plaats die je nadien makkelijk kan schoonmaken of stop het in een hermetisch afsluitbare zak.

Hoelang kan je eenzelfde mondmasker dragen? Dat hangt af van het gebruik. De overheid schrijft voor om het minstens om de 8 uur te vervangen of te wassen. Bij intensief gebruik - denk aan een leerkracht die lesgeeft - vervang je je masker best elke 4 uur. Ook wanneer het nat of zichtbaar vies wordt, wissel je beter. Het mondmasker moet je na elk gebruik wassen op minstens 60 graden.

Welke bescherming biedt elk type masker?

Je kan vooral anderen beschermen door je neus, mond en kin af te dekken als je je onder de mensen mengt. Er zijn verschillende mogelijkheden beginnend van sjaals en bandana's over zelfgemaakte of chirurgische maskers tot de geavanceerde respiratoire maskers FFP2 en FFP3. Die laatste zijn voorbehouden voor het medisch personeel en mensen in de zorg.

Hieronder vind je een overzicht van die verschillende mogelijkheden:

Sjaal of bandana

De absolute basisbescherming kan je bekomen door een sjaal of bandana over je neus en mond te dragen. Dat zei premier Wilmès vrijdagavond in haar toelichting van de exitstrategie.

Er zijn wel enkele voorwaarden verbonden aan het gebruik. Er moeten bijvoorbeeld twee lagen stof je gezicht bedekken. De stoffen moeten ook op minimaal 60 graden gewassen kunnen worden na elk gebruik. Ook hier geldt: hoe nauwer de aansluiting, hoe beter.

© Getty Images/iStockphoto

Zelfgemaakte maskers

Je kan ook zelf aan de slag gaan en een beschermend mondmasker maken. Dat is vrij simpel, zeker als je dit tienstappenplan volgt. Het is ook dit soort maskers die de overheid voor iedereen ter beschikking zal stellen. De zelfgemaakte maskers, al dan niet met filters, werken volgens hetzelfde principe als de chirurgische maskers.

© Getty Images

De stof die voor het masker wordt gebruikt, moet allereerst goed ademen en mag geen vocht opnemen. Dicht geweven stoffen bieden de beste bescherming, katoen en linnen kunnen zeker worden gebruikt. Bij hele dikke lagen stof wordt het moeilijk om te ademen, wat langdurig dragen onaangenaam maakt. Gebruik minstens twee of drie lagen stof en vermijd te warme, stijve of irriterende stoffen. Een tip: gebruik twee kleuren, zo zie je snel welke de binnen- en welke de buitenkant van je masker is.

De filters in de masker - een gewone koffiefilter werkt zelfs ook! - houden de druppeltjes extra tegen. Maar zelfs een mondkapje zonder filter gemaakt uit goed katoen is beter dan geen mondkapje.

Gebruik je je zelfgemaakte mondmaskers niet, dan bewaar je die best zo steriel mogelijk. Een vershoudzakje, proper en afsluitbaar, is voldoende. Hou daarbij rekening met de basisregels voor het op- en afzetten en neem enkel de lintjes of elastiekjes vast. Het is ook belangrijk om minstens één keer per dag je masker te steriliseren, door het te wassen op minstens 60 graden of een vijftal minuten in een pot met kokend water onder te dompelen. Het masker moet helemaal droog zijn om het weer te kunnen gebruiken. Een tweede exemplaar kan dus handig zijn.

Stop maskers nooit in de vriezer of koelkast: koude doodt het virus niet en je riskeert voedingsmiddelen te besmetten.

Je masker is kapot of niet meer bruikbaar? Gooi het dan netjes in de vuilnisbak en was grondig je handen.

Chirurgische maskers

De naam laat het al vermoeden: een chirurgisch masker is de bescherming die dokters en verpleegkundigen dragen bij operaties. Zo vermijden ze dat microben in hun mond terechtkomen en vervolgens in de wonde van de patiënt. De typische maskers zijn vierkant, met een blauwe buitenkant en een witte binnenkant, en een klemmetje om aan te spannen rond de neus.

© Getty Images

Let op: deze maskers zijn in eerste instantie voorbehouden voor het medisch personeel en mensen in de zorg. Ook hier geldt de basisregel dat ze vooral dienen om anderen te beschermen tegen het virus. Een chirurgisch masker is bedoeld voor eenmalig gebruik. Na maximaal acht uur moet het weggegooid worden. Elke keer zo'n masker aan- en uitgedaan wordt, verhoogt het risico op kruisbesmetting.

Respiratoire maskers (FFP2 en FFP3)

De vierde en laatste vorm van beschermende mondmaskers zijn de zogenaamde respiratoire exemplaren. Het gaat hierbij om de veelbesproken FFP2- en FFP3-maskers. Die zijn uitsluitend voorbehouden voor medisch personeel en mensen in de zorg. 'Gewone mensen' dragen die in principe niet.

© Getty Images/iStockphoto

Speciaal aan dit type masker is dat het vooral de persoon die het masker draagt, beschermt. Ze worden gebruikt in ziekenhuizen waar patiënten met het coronavirus of eventuele andere infectieziekten worden verzorgd. Ook in laboratoria waar het lichaamsmateriaal van die patiënten wordt onderzocht, draagt men FFP2's en FFP3's. De maskers zien er een beetje uit als een eendenbekje of zijn bolvormig.

Viroloog Steven Van Gucht van het crisiscentrum benadrukt dat het heel belangrijk is dat enkel professionele gezondheidswerkers deze maskers dragen. Niet alleen omdat ze vrij schaars zijn, maar ook omdat ze op een specifieke manier moeten aangebracht en verwijderd worden. "Het zorgpersoneel krijgt een opleiding daarvoor", zegt hij. "Bovendien worden ze ook aan het gezicht van de persoon aangepast om ervoor te zorgen dat ze goed aansluiten. Bij verkeerd gebruik zijn deze maskers eigenlijk nutteloos."

Geen antwoord gevonden op je vragen over mondmaskers in dit artikel? Raadpleeg dan zeker de officiële website van de federale overheid: www.info-coronavirus.be/nl/mondmasker

Voor alle duidelijkheid: de basisregels in de strijd tegen het coronavirus blijven onveranderd. Blijf zoveel mogelijk thuis, was je handen veelvuldig en op de juiste manier, beperk het aantal contacten met anderen en hou minstens anderhalve meter afstand van anderen. In bepaalde situaties kan het echter zijn dat die afstand praktisch moeilijk houdbaar is. Denk maar aan een treincoupé onderweg naar het werk, een klaslokaal of aan de tramhalte. Daarom verplicht de overheid alle burgers ouder dan 12 jaar om vanaf 4 mei, bij de heropstart van de meeste bedrijven, op het openbaar vervoer een mondkapje of andere vorm van bescherming over neus en mond te dragen. Ook in scholen - voor leerlingen ouder dan 12, leerkrachten en ander personeel - is het dragen van mondmaskers verplicht. Het basisprincipe is altijd hetzelfde: bescherm anderen tegen het virus door zelf een masker te dragen. Als ook anderen eenzelfde masker dragen, ben jij automatisch beter beschermd.Deze verplichting geldt ook als je alleen in de trein zit. Een mondmasker zorgt er namelijk ook voor dat je minder kans hebt om een oppervlak, dat door veel mensen wordt aangeraakt, te besmetten. Ook in bedrijven waar het garanderen van anderhalve afstand niet kan, is het dragen van bescherming verplicht.Op andere openbare plaatsen, denk maar aan een park of in de supermarkt, wordt het gebruik van beschermende middelen 'sterk aangeraden', aldus premier Wilmès vrijdag op de persconferentie na de Nationale Veiligheidsraad. Het dragen van een mondmasker is zeker aangeraden als je in contact komt met een kwetsbaar persoon.Jonge kinderen die het masker op een verkeerde manier kunnen gebruiken en mensen die door een medische aandoening onmogelijk een masker kunnen dragen, worden vrijgesteld.De federale overheid neemt zich voor om elke Belg van één stoffen mondmasker en twee filters te voorzien. Die zouden gratis via de gemeenten moeten worden verdeeld. Alleen is er nog geen zekerheid of die maskers wel voor 4 mei bij iedereen zullen raken. Dat zei vice-premier Koen Geens zaterdag aan VTM Nieuws.De reden daarvoor is de productiecapaciteit van textielen mondmaskers in België. Volgens Geens heeft de federale regering vrijdagavond wel een bestelling geplaatst bij twee grote Belgische textielproducenten voor 22 miljoen filters. De filters kunnen geïntegreerd worden in een mondmasker. Ze kunnen gewassen en hergebruikt worden.Natuurlijk is het belangrijk om de mondmaskers die je draagt op de juiste manier aan te doen en ook weer af te zetten. Voor je je masker opzet, moet je grondig je handen wassen. Belangrijk is dat je enkel de elastiekjes of lintjes aanraakt. Zowel je neus, mond als kin moeten goed bedekt zijn en het masker moet langs de zijkanten goed aansluiten. Een tip: begin je masker aan de bovenkant op te zetten door het goed aan te passen op je neus. Het masker is er vooral op gericht anderen te beschermen. Je hoeft je baard of snor dus niet af te scheren om het perfect op je gezicht te doen passen. Zorg er wel voor dat het zo goed mogelijk aansluit.Ook bij het afzetten, raak je enkel de elastiekjes of lintjes aan. En meteen nadat je het mondmasker hebt afgedaan, was je opnieuw grondig je handen. Als je het masker moet afzetten voor een korte tijd - om te drinken bijvoorbeeld - leg het dan op een propere plaats die je nadien makkelijk kan schoonmaken of stop het in een hermetisch afsluitbare zak.Hoelang kan je eenzelfde mondmasker dragen? Dat hangt af van het gebruik. De overheid schrijft voor om het minstens om de 8 uur te vervangen of te wassen. Bij intensief gebruik - denk aan een leerkracht die lesgeeft - vervang je je masker best elke 4 uur. Ook wanneer het nat of zichtbaar vies wordt, wissel je beter. Het mondmasker moet je na elk gebruik wassen op minstens 60 graden.Je kan vooral anderen beschermen door je neus, mond en kin af te dekken als je je onder de mensen mengt. Er zijn verschillende mogelijkheden beginnend van sjaals en bandana's over zelfgemaakte of chirurgische maskers tot de geavanceerde respiratoire maskers FFP2 en FFP3. Die laatste zijn voorbehouden voor het medisch personeel en mensen in de zorg. Hieronder vind je een overzicht van die verschillende mogelijkheden: