OPEN BOEKJE (6) Oorlog, themanummer van Het Liegend Konijn van Jozef Deleu

Elke week duiken we in de bibliotheek om er een boek van een West-Vlaamse auteur van onder het stof of van op het schap te halen. Net als vorige week blijven we van de week in de oorlog steken. Jozef Deleu verzamelde in het nieuwe nummer van Het Liegend Konijn nieuwe gedichten over… de oorlog.

GF

Zoveel oorlog. Dat was het eerste waaraan we moesten denken toen we het nieuwe nummer van het tijdschrift voor hedendaagse poëzie – Het Liegend Konijn – in de bus kregen. 436 pagina’s poëzie over het thema oorlog. Nieuwe gedichten overigens. Van een schare Nederlandse en Vlaamse dichters.

112 dichters

383 nieuwe gedichten van 112 dichters. Dat is dus heel veel en we zullen maar meteen toegeven: we hebben ze op dit ogenblik niet alle 383 de gedichten gelezen. Het gaat per slot van rekening om een verzamelbundel die je als lezer het best gedoseerd ‘consumeert’.

Op het eerste gezicht is de hoeveelheid ‘oorlog’ die Jozef Deleu bijeenbracht verbazingwekkend. Eind van de zomer hebben we precies 70 jaar vrede op het Europese continent. Nooit eerder bleef oorlog er zolang weg. Maar anderzijds, de wereld is nog nooit zo klein geweest als vandaag en verre oorlogen zijn ook nooit meer zo veraf als ze ooit waren.

Nooit veraf

En de situatie in Oekraïne en op de Krim laat zien – voor zover we al vergeten waren hoe dicht de oorlog ineens kwam toen twee decennia geleden Servië, Bosnië en Kroatië met mekaar in de clinch gingen – dat niet zo heel veel nodig is om mensen te zien sneuvelen in een strijd voor land of natie.

“Op de planeet woeden er op talrijke plaatsen bloedige conflicten, veroorzaakt door onverzadigbare hebzucht of gedreven door fanatisme”, schrijft samensteller en hoofdredacteur Jozef Deleu bij de inleiding van dit themanummer. “In beeld en woord worden we dagelijks geconfronteerd met vertrouwde en nieuwe vormen van ondraaglijke gruwel. Deze vloed aan informatie maakt ons opstandig en brengt ons in verwarring.”

Hoop

Toch laat Jozef Deleu ons niet zonder hoop achter. “Iedere generatie vindt altijd weer de vitaliteit om een vreedzame toekomst te cultiveren. De illusieloosheid en de wanhoop zijn nooit ver weg, maar evenmin de overtuiging dat humaniteit en schoonheid in staat zijn om van de aarde een leefbare plek te maken”, besluit Jozef Deleu de inleiding.

Dat Het Liegend Konijn uitgerekend nu uitpakt met een themanummer over ‘Oorlog’ heeft natuurlijk alles te maken met de herdenking van 100 jaar Eerste Wereldoorlog. Dat zegt Jozef Deleu ook uitdrukkelijk in de inleiding. Een aantal dichters vertrekt ook vanuit de naweeën van die afgrijselijke wereldbrand, maar laat zelden na om toen te linken met de gruwel van vandaag.

Meer dan herdenkingsnummer

Het themanummer is geen ‘herdenkingsnummer’ geworden. Jozef Deleu en de verzamelde dichters zijn verder gegaan en laten ons reflecteren over oorlog in al zijn betekenissen. Dat is per slot van rekening wat kunst met ons doet: ze verstilt onze blik, ze stopt de beeldeninflatie, ze haalt maskers weg en doorprikt de leugen, ze maakt een ‘vide’ in de waan van de dag en geeft ons de tijd en de ruimte tot reflectie…

Het themanummer Oorlog van Het Liegend Konijn verschijnt ook in boekvorm. Dat is goed. Over ‘oorlog’ kan niet genoeg worden nagedacht en daar biedt deze collectie gedichten op elke pagina kansen toe. Kortom, we bevelen deze poëzieverzameling met werk van hedendaagse dichters uit Nederland en Vlaanderen heel sterk aan.

Toch nog één opmerking. Dit themanummer zal ongetwijfeld ook bij mensen terecht komen die de Nederlands-Vlaamse wereld van poëzie niet van nabij volgen. Misschien was een (heel) beknopte biografie van alle 112 de dichters in dit boek nuttig geweest.

Oorlog, themanummer van Het Liegend Konijn, tijdschrift voor hedendaagse Nederlandstalige poëzie onder redactie van Jozef Deleu is uitgegeven door Van Halewyck, Leuven en Van Gennep, Amsterdam. Het kost als los nummer 25 euro. Info: www. hetliegendkonijn.be .

Zeg et ne keer

Waar heb je een fout gezien of heb je zelf een suggestie? Laat het ons dan weten.