Sinds 14.30 uur zaten vrijdag verschillende vertegenwoordigers van de federale en de deelstaatregeringen samen in de Nationale Veiligheidsraad. Op een persconferentie van die raad, die pas om 22 uur en na ruim zeven uur vergaderen van start ging, worden de maatregelen in de strijd tegen het coronavirus aangekondigd.

Hieronder kan u die persconferentie live volgen. De toelichting ziet er dit keer iets anders uit dan de vorige keren. Niet alleen premier Wilmès neemt het woord, ook de minister-presidenten komen aan bod. En er wordt met een powerpointpresentatie gewerkt waarop alle maatregelen worden uitgelegd.

Het gaat concreet om een resem aanpassingen, versoepelingen of bevestigingen van maatregelen die zicht moeten geven op een exitstrategie, de uitweg uit de huidige aanpak in ons land. Sinds vrijdag 13 maart zijn er immers strenge maatregelen van kracht die de verdere verspreiding van het coronavirus moeten stoppen. De huidige maatregelen lopen nog tot en met 3 mei.

De exit-strategie in een notendop

- Vanaf maandag 4 mei mogen bedrijven in alle sectoren weer heropstarten. Telewerk blijft de norm, afstand houden is verplicht. Op het openbaar vervoer zijn mondmaskers verplicht. Opvallend: stoffenwinkels om zelf maskers te maken, mogen ook openen. Een beperkt aantal sporten waarbij je contact vermijdt, is toegelaten.

- Een week later, op maandag 11 mei, mogen alle winkels openen. Ook daar gelden voorwaarden om de juiste afstand ten opzichte van elkaar te bewaken.

- Vanaf vrijdag 15 mei gaan de lagere en middelbare scholen open, zij het beperkt. Het gaat om slechts een bepaald aantal leerjaren. Kleuterscholen blijven minstens tot eind mei dicht. Kinderen ouder dan 12 jaar en leerkrachten moeten mondmaskers dragen.

- Kapsalons mogen pas vanaf 18 mei openen. Ook musea mogen met behulp van een aangepast ticketing de deuren openen. Voor 18 mei moet ook een studie duidelijkheid bieden over bezoek aan vrienden en familie en uitstapjes naar zee en de Ardennen.

- Eind mei wordt er gecommuniceerd over jeugdkampen en zomerstages.

- Op cafés, restaurants en dancings is het wachten tot minstens 8 juni. Tegen dan moet er ook duidelijkheid zijn over toeristische attracties, pretparken, dierentuinen en andere ontspanningsmogelijkheden.

Woorden van dank

"We komen uit zeven weken van enorme opofferingen, zowel op menselijk, sociaal als economisch vlak", zegt premier Sophie Wilmès. "Het is tijd om naar de toekomst te kijken. Maar het virus is nog niet verdwenen. Het is nog altijd aanwezig en het is nog altijd gevaarlijk voor de bevolking. Het is dan ook belangrijk dat alle maatregelen worden nageleefd."

"Dat we vandaag een exit-strategie kunnen voorleggen, is dankzij de inspanningen van mensen in de strijd tegen covid-19. Onder meer mensen in de zorg, we kunnen jullie genoeg bedanken. Maar ook de mensen die ervoor zorgen dat België blijft draaien, zij het soms in slow motion", aldus de eerste minister nog. "Maar ik dank ook aan alle mensen die de instructies hebben gevolgd, ook toen ze bijna ondraaglijk werden. Zonder jullie was dit niet mogelijk geweest. Mijn dank daarvoor."

"Om goed te begrijpen waar we naartoe gaan, moeten we weten waar we vandaan komen. Mochten we deze maatregelen niet genomen hebben of als we er te vroeg mee waren gestopt, hadden we ons doel niet kunnen bereiken. Dat doel is en blijft: onze gezondheidszorg niet overbelasten", duidt Sophie Wilmès.

De reeks maatregelen die vandaag worden aangekondigd, zijn niet definitief, benadrukt de premier. Het gaat om een gefaseerde exit. "We kunnen een stap terugzetten als de situatie dat vereist. Elke overgang van de ene fase naar de volgende zal strikt gemonitord worden. Het is essentieel om het juiste evenwicht te vinden tussen gezondheid, het welzijn van onze mensen en de economische situatie in ons land. We moeten ook onze verantwoordelijkheid opnemen voor onze kinderen en het onderwijs", aldus premier Wilmès nog. "Ik wil uit de grond van mijn hart de experten bedanken die heel hard hebben gewerkt om ons op zeer korte tijd een eerste advies te geven."

Gratis mondmasker

De basisregels zoals handhygiëne, zelfisolatie bij ziekte, hoesten in de elleboog en het houden van afstand, blijven vanzelfsprekend gelden. "Mondmaskers, die de mond en de neus bedekken, zullen een sleutelrol spelen in onze afbouwstrategie. Op zich zijn ze niet voldoende. We raden het gebruik ervan sterk aan wanneer mensen zich in de openbare ruimte bevinden, en zeker als de anderhalve meter afstand niet gehouden kan worden."

De overheid neemt zich voor om per inwoner minstens één mondmaskers gratis ter beschikking te stellen. Er is een bestelling van 12 miljoen masker geplaatst. Via de gemeenten worden die verdeeld. De gespecialiseerde FFP2-maskers blijven voorbehouden voor mensen in de zorg.

Bedrijven open op 4 mei, winkels vanaf 11 mei

Bedrijven, ook die in niet-essentiële sectoren, mogen op maandag 4 mei weer opstarten. Aan die heropstart zijn echter wel een aantal voorwaarden verbonden. Zo is het garanderen van de juiste afstand - het zogenaamde anderhalvemeteren - essentieel. Waar dat niet kan, moeten extra maatregelen zoals het dragen van mondmaskers, werknemers beschermen. Telewerk blijft ook, waar dat mogelijk is, de norm.

Op het openbaar vervoer is het dragen van mondmaskers verplicht vanaf 4 mei. Zowel de chirurgische maskers als thuisgemaakte exemplaren of zelfs een sjaal volstaan. Waarom zulke beschermingsmaatregelen? Omdat het op een volle trein, tram of bus praktisch moeilijk wordt om voldoende afstand van elkaar te houden. Het aanbod aan openbaar vervoer zal worden opgevoerd, om grote drukte te vermijden. De Nationale Veiligheidsraad raadt wel aan om zoveel mogelijk eigen vervoer te gebruiken en de piekuren te vermijden.

Een tweede heet hangijzer was het heropenen van de winkels in alle sectoren. Dat kan volgens de Nationale Veiligheidsraad overal tegelijk weer op 11 mei. Er is geen discriminatie tussen grootte van winkels of verschillende sectoren. Opvallend: stoffenwinkels mogen wel al een weekje vroeger, op 4 mei. Ook bij de winkels gelden zeer strikte voorwaarden zoals een beperkt aantal klanten per tien vierkante meter. Verschillende koepelorganisaties en sectorfederaties drongen aan op maandag 4 mei, de groep experten schoven eerder 18 mei naar voren. Het werd dus een compromis.

Op kapsalons wordt het nog een weekje langer wachten. Die mogen ten vroegste op 18 mei de deuren weer openen. Het heropenen van horecazaken kan pas ten vroegste vanaf 8 juni.

Scholen

En wat met de scholen? Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts lanceerde eerder deze week al een akkoord met de koepelorganisaties over een gedeeltelijke heropstart op vrijdag 15 mei. In Franstalig België was nog geen officieel akkoord over een heropstart, maar daar wilde men liever 18 mei.

De Nationale Veiligheidsraad klopte uiteindelijk af op vrijdag 15 mei als 'proefdag'. In het weekend kan die eerste schooldag dan geëvalueerd en eventuele moeilijkheden aangepast worden. Officieel gaan de lessen pas op maandag 18 mei weer van start. Kinderen vanaf 12 jaar, leerkrachten en personeelsleden moeten op school ook mondmaskers dragen om elkaar te beschermen en de verspreiding van het virus tegen te gaan. Onderhoudspersoneel moet bovendien ook handschoenen dragen.

De kleuterscholen blijven echter dicht tot eind mei. In het lager en in het middelbaar onderwijs worden de lessen initieel telkens in slechts een beperkt aantal klassen opgestart. Het gaat om het eerste en tweede leerjaar, de afstudeerjaren (zesde leerjaar en zesde middelbaar) en praktijkgerichte lessen. In het middelbaar komen daar nog twee jaren bij, die later worden bepaald. De lessen vinden plaats in kleinere groepjes: in de klas mogen maximaal 10 leerlingen tegelijk aanwezig zijn en de stoelen en banken moeten op een specifieke manier worden opgesteld.

Tot het moment dat de scholen weer open gaan, blijven de geldende opvangregels gelden. Het gaat echter niet langer om enkel ouders uit de essentiële sectoren of in kwetsbare situaties, maar ook om de kinderen van wie de ouders allebei uit werken zijn.

Over de lengte van het schooljaar en het al dan niet organiseren van proefwerken en examens is op dit moment nog geen duidelijkheid.

Ontspanning

Een voor veel mensen belangrijk vraagstuk is het toestaan van bezoek van vrienden of familieleden bij je thuis. Daarover doet de Nationale Veiligheidsraad nog geen uitspraak. Voor 18 mei komt er een studie die moet bekijken of privébezoek mogelijk is. Er wordt ook bekeken of je met meer dan twee personen mag sporten en of uitstapjes naar andere regio's in het land, zoals bijvoorbeeld de kust of de Ardennen kunnen worden toegelaten. Over buitenlandse reizen in de maanden juli en augustus is op dit moment nog niets beslist.

Verder zijn ook de regels voor een aantal (buiten)sporten versoepeld. Sporten waarbij je niet rechtstreeks met elkaar in contact komt en maximaal met twee personen samen uitoefent, zijn toegelaten vanaf 4 mei. Het gaat bijvoorbeeld om sporten als tennis, paardrijden, golfen, vissen, kajakken en hondensport. Douchegelegenheden en cafetaria's moeten gesloten blijven. Over sportwedstrijden - denk aan het afwerken van de voetbalcompetitie of de bekerfinale - wordt later uitsluitsel gegeven.

Massa-evenementen zoals grote festivals zijn al verboden tot minstens eind augustus. Dat werd op de vorige Veiligheidsraad beslist. Voor andere culturele gelegenheden gelden andere regels. Musea bijvoorbeeld kunnen met behulp van een aangepast ticketingsysteem vanaf 18 mei openen.

Jeugdkampen en zomerkampen worden eind mei opnieuw geëvalueerd. De rest wordt ten vroegste op 8 juni bestudeerd. Daarbij gaat het onder meer om meerdaagse reizen, toeristische attracties, dierentuinen, pretparken en kleinere openluchtevenementen.

Geen tracing-applicatie

Federaal minister van Privacy Philippe De Backer gaf donderdag al aan dat een corona-applicatie die de contacten van besmette mensen opspoort, geen prioriteit is. "Om dat contactonderzoek te doen is eigenlijk geen smartphone-applicatie nodig", zei hij.

Wel wordt een legertje manuele traceerders aangeworven, van minstens 1.000 mensen. Die kunnen eerdere contacten van mensen met corona opbellen en hen advies geven over verdere stappen zoals een thuisquarantaine en een test. Tegelijk zou de testcapaciteit in ons land fors de hoogte in moeten, naar minstens 25.000 coronatests per dag.

Wie allemaal?

© BELGA

De Nationale Veiligheidsraad bestaat uit premier Sophie Wilmès, vicepremiers Koen Geens, Alexander De Croo en David Clarinval, ministers Pieter De Crem (Binnenlandse Zaken), Philippe Goffin (Buitenlandse Zaken en Defensie) en Maggie De Block (Volksgezondheid).

Daarnaast sluiten ook minister-president Jan Jambon voor Vlaanderen, zijn Waalse en Brusselse collega's Elio Di Rupo en Rudi Vervoort, de minister-president van de Franse gemeenschap Pierre-Yves Jeholet en die van de Duitstalige gemeenschap Oliver Paasch aan.

Verder zitten ook de commissaris-generaal van de federale politie, de voorzitter van de Risk Management Group, die waakt over de volksgezondheid, de voorzitter van het directiecomité van de FOD Volksgezondheid en een vertegenwoordiger van het crisiscentrum in de raad.

Sinds 14.30 uur zaten vrijdag verschillende vertegenwoordigers van de federale en de deelstaatregeringen samen in de Nationale Veiligheidsraad. Op een persconferentie van die raad, die pas om 22 uur en na ruim zeven uur vergaderen van start ging, worden de maatregelen in de strijd tegen het coronavirus aangekondigd. Hieronder kan u die persconferentie live volgen. De toelichting ziet er dit keer iets anders uit dan de vorige keren. Niet alleen premier Wilmès neemt het woord, ook de minister-presidenten komen aan bod. En er wordt met een powerpointpresentatie gewerkt waarop alle maatregelen worden uitgelegd.Het gaat concreet om een resem aanpassingen, versoepelingen of bevestigingen van maatregelen die zicht moeten geven op een exitstrategie, de uitweg uit de huidige aanpak in ons land. Sinds vrijdag 13 maart zijn er immers strenge maatregelen van kracht die de verdere verspreiding van het coronavirus moeten stoppen. De huidige maatregelen lopen nog tot en met 3 mei."We komen uit zeven weken van enorme opofferingen, zowel op menselijk, sociaal als economisch vlak", zegt premier Sophie Wilmès. "Het is tijd om naar de toekomst te kijken. Maar het virus is nog niet verdwenen. Het is nog altijd aanwezig en het is nog altijd gevaarlijk voor de bevolking. Het is dan ook belangrijk dat alle maatregelen worden nageleefd.""Dat we vandaag een exit-strategie kunnen voorleggen, is dankzij de inspanningen van mensen in de strijd tegen covid-19. Onder meer mensen in de zorg, we kunnen jullie genoeg bedanken. Maar ook de mensen die ervoor zorgen dat België blijft draaien, zij het soms in slow motion", aldus de eerste minister nog. "Maar ik dank ook aan alle mensen die de instructies hebben gevolgd, ook toen ze bijna ondraaglijk werden. Zonder jullie was dit niet mogelijk geweest. Mijn dank daarvoor." "Om goed te begrijpen waar we naartoe gaan, moeten we weten waar we vandaan komen. Mochten we deze maatregelen niet genomen hebben of als we er te vroeg mee waren gestopt, hadden we ons doel niet kunnen bereiken. Dat doel is en blijft: onze gezondheidszorg niet overbelasten", duidt Sophie Wilmès.De reeks maatregelen die vandaag worden aangekondigd, zijn niet definitief, benadrukt de premier. Het gaat om een gefaseerde exit. "We kunnen een stap terugzetten als de situatie dat vereist. Elke overgang van de ene fase naar de volgende zal strikt gemonitord worden. Het is essentieel om het juiste evenwicht te vinden tussen gezondheid, het welzijn van onze mensen en de economische situatie in ons land. We moeten ook onze verantwoordelijkheid opnemen voor onze kinderen en het onderwijs", aldus premier Wilmès nog. "Ik wil uit de grond van mijn hart de experten bedanken die heel hard hebben gewerkt om ons op zeer korte tijd een eerste advies te geven."De basisregels zoals handhygiëne, zelfisolatie bij ziekte, hoesten in de elleboog en het houden van afstand, blijven vanzelfsprekend gelden. "Mondmaskers, die de mond en de neus bedekken, zullen een sleutelrol spelen in onze afbouwstrategie. Op zich zijn ze niet voldoende. We raden het gebruik ervan sterk aan wanneer mensen zich in de openbare ruimte bevinden, en zeker als de anderhalve meter afstand niet gehouden kan worden." De overheid neemt zich voor om per inwoner minstens één mondmaskers gratis ter beschikking te stellen. Er is een bestelling van 12 miljoen masker geplaatst. Via de gemeenten worden die verdeeld. De gespecialiseerde FFP2-maskers blijven voorbehouden voor mensen in de zorg.Bedrijven, ook die in niet-essentiële sectoren, mogen op maandag 4 mei weer opstarten. Aan die heropstart zijn echter wel een aantal voorwaarden verbonden. Zo is het garanderen van de juiste afstand - het zogenaamde anderhalvemeteren - essentieel. Waar dat niet kan, moeten extra maatregelen zoals het dragen van mondmaskers, werknemers beschermen. Telewerk blijft ook, waar dat mogelijk is, de norm. Op het openbaar vervoer is het dragen van mondmaskers verplicht vanaf 4 mei. Zowel de chirurgische maskers als thuisgemaakte exemplaren of zelfs een sjaal volstaan. Waarom zulke beschermingsmaatregelen? Omdat het op een volle trein, tram of bus praktisch moeilijk wordt om voldoende afstand van elkaar te houden. Het aanbod aan openbaar vervoer zal worden opgevoerd, om grote drukte te vermijden. De Nationale Veiligheidsraad raadt wel aan om zoveel mogelijk eigen vervoer te gebruiken en de piekuren te vermijden.Een tweede heet hangijzer was het heropenen van de winkels in alle sectoren. Dat kan volgens de Nationale Veiligheidsraad overal tegelijk weer op 11 mei. Er is geen discriminatie tussen grootte van winkels of verschillende sectoren. Opvallend: stoffenwinkels mogen wel al een weekje vroeger, op 4 mei. Ook bij de winkels gelden zeer strikte voorwaarden zoals een beperkt aantal klanten per tien vierkante meter. Verschillende koepelorganisaties en sectorfederaties drongen aan op maandag 4 mei, de groep experten schoven eerder 18 mei naar voren. Het werd dus een compromis. Op kapsalons wordt het nog een weekje langer wachten. Die mogen ten vroegste op 18 mei de deuren weer openen. Het heropenen van horecazaken kan pas ten vroegste vanaf 8 juni. En wat met de scholen? Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts lanceerde eerder deze week al een akkoord met de koepelorganisaties over een gedeeltelijke heropstart op vrijdag 15 mei. In Franstalig België was nog geen officieel akkoord over een heropstart, maar daar wilde men liever 18 mei.De Nationale Veiligheidsraad klopte uiteindelijk af op vrijdag 15 mei als 'proefdag'. In het weekend kan die eerste schooldag dan geëvalueerd en eventuele moeilijkheden aangepast worden. Officieel gaan de lessen pas op maandag 18 mei weer van start. Kinderen vanaf 12 jaar, leerkrachten en personeelsleden moeten op school ook mondmaskers dragen om elkaar te beschermen en de verspreiding van het virus tegen te gaan. Onderhoudspersoneel moet bovendien ook handschoenen dragen. De kleuterscholen blijven echter dicht tot eind mei. In het lager en in het middelbaar onderwijs worden de lessen initieel telkens in slechts een beperkt aantal klassen opgestart. Het gaat om het eerste en tweede leerjaar, de afstudeerjaren (zesde leerjaar en zesde middelbaar) en praktijkgerichte lessen. In het middelbaar komen daar nog twee jaren bij, die later worden bepaald. De lessen vinden plaats in kleinere groepjes: in de klas mogen maximaal 10 leerlingen tegelijk aanwezig zijn en de stoelen en banken moeten op een specifieke manier worden opgesteld.Tot het moment dat de scholen weer open gaan, blijven de geldende opvangregels gelden. Het gaat echter niet langer om enkel ouders uit de essentiële sectoren of in kwetsbare situaties, maar ook om de kinderen van wie de ouders allebei uit werken zijn.Over de lengte van het schooljaar en het al dan niet organiseren van proefwerken en examens is op dit moment nog geen duidelijkheid.Een voor veel mensen belangrijk vraagstuk is het toestaan van bezoek van vrienden of familieleden bij je thuis. Daarover doet de Nationale Veiligheidsraad nog geen uitspraak. Voor 18 mei komt er een studie die moet bekijken of privébezoek mogelijk is. Er wordt ook bekeken of je met meer dan twee personen mag sporten en of uitstapjes naar andere regio's in het land, zoals bijvoorbeeld de kust of de Ardennen kunnen worden toegelaten. Over buitenlandse reizen in de maanden juli en augustus is op dit moment nog niets beslist. Verder zijn ook de regels voor een aantal (buiten)sporten versoepeld. Sporten waarbij je niet rechtstreeks met elkaar in contact komt en maximaal met twee personen samen uitoefent, zijn toegelaten vanaf 4 mei. Het gaat bijvoorbeeld om sporten als tennis, paardrijden, golfen, vissen, kajakken en hondensport. Douchegelegenheden en cafetaria's moeten gesloten blijven. Over sportwedstrijden - denk aan het afwerken van de voetbalcompetitie of de bekerfinale - wordt later uitsluitsel gegeven. Massa-evenementen zoals grote festivals zijn al verboden tot minstens eind augustus. Dat werd op de vorige Veiligheidsraad beslist. Voor andere culturele gelegenheden gelden andere regels. Musea bijvoorbeeld kunnen met behulp van een aangepast ticketingsysteem vanaf 18 mei openen.Jeugdkampen en zomerkampen worden eind mei opnieuw geëvalueerd. De rest wordt ten vroegste op 8 juni bestudeerd. Daarbij gaat het onder meer om meerdaagse reizen, toeristische attracties, dierentuinen, pretparken en kleinere openluchtevenementen. Federaal minister van Privacy Philippe De Backer gaf donderdag al aan dat een corona-applicatie die de contacten van besmette mensen opspoort, geen prioriteit is. "Om dat contactonderzoek te doen is eigenlijk geen smartphone-applicatie nodig", zei hij. Wel wordt een legertje manuele traceerders aangeworven, van minstens 1.000 mensen. Die kunnen eerdere contacten van mensen met corona opbellen en hen advies geven over verdere stappen zoals een thuisquarantaine en een test. Tegelijk zou de testcapaciteit in ons land fors de hoogte in moeten, naar minstens 25.000 coronatests per dag.