Lode Mortier: “Een heel jaar vlees dankzij eigengeschoten eland”

Frederik Jaques
Frederik Jaques Webredacteur

Lode Mortier spreekt zelfs in Québec nog regelmatig APT – Algemeen Plat Tielts – maar ziet zichzelf niet meer naar ons land terugkeren. In Canada geniet hij van het leven samen met zijn vrouw Caroline en hun drie zoontjes.

Het is eigenlijk je job bij ‘de lange omvaart’ die je in Canada deed aanspoelen. Vertel eens?

“Op een van mijn eerste zeereizen zette ik voet aan wal in Québec. Dat was in 1989-1990. Het was tijdens de herfst, midden in het jachtseizoen. Toen we aan wal gingen in Sept-Iles kon ik in een klein cafeetje met volle teugen genieten van het mooie dialect -dat volgens mij veel van het West-Vlaams mee heeft – en van de joviale gastvrijheid van de Québecois.”

Lode Mortier:

“Ik speelde al langer met het idee om België te verlaten. Het is niet omdat je in een land geboren bent, dat je er ook echt ‘thuishoort’. Ik had tot dan Australië en de States overwogen, maar Québec gaf me nog een nieuw alternatief. De toffe combinatie van de ‘American way of life’ en de Europese mentaliteit trokken me erg aan. De tijd zou me doen beseffen dat ook dit land niet hét beloofde land is, maar ik veronderstel dat geen enkel land dat is. Ik voel mij hier toch meer ‘thuis’ dan in België.”

De liefde voor het land was er al, maar toen viel je ook nog als een blok voor één van de bewoonsters…

“Toen ik in 2000 als tweede werktuigkundige, kortweg WTK, aanmonsterde op de chemicaliëntanker Crystal Emerald, leerde ik er Caroline kennen. Ze doorliep er haar tweede stage als leerling-dekofficier. Hoe meer ze me over haar familie en over Québec vertelde, hoe vaster mijn besluit stond. Ik zou verhuizen naar Canada! Nadat Caroline drie weken bij ons in Tielt had doorgebracht, namen we het vliegtuig naar Québec. En ik bleek ‘met mijn gat in de boter te vallen’, want de kennismaking met de schoonfamilie viel bijzonder goed mee.”

Lode Mortier:

“Van 2000 tot 2002 bracht ik mijn vakanties tussen de lange omvaartcontracten hier in Québec door als toerist. In 2002 heb ik mijn permanente residentie verkregen, waarmee je de rechten van een Canadees staatsburger hebt, behalve het stemrecht en het paspoort. Na drie jaar permanente residentie en een blanco strafblad mocht ik een burgerschapsaanvraag doen, maar in die tijd moest je je Belgische nationaliteit opzeggen als je de Canadese wou hebben. Vanaf 2007 mag je de twee hebben, dit jaar heb ik het effectief ook zo aangevraagd.”

Wat hield je job op de lange omvaart precies in?

“Lange omvaart is een deel van de koopvaardij, waarbij de vrachtschepen lange reizen maken, in tegenstelling tot de thuisvaart of de marine. Ik begon als assistent werktuigkundige en werkte me geleidelijk op tot hoofdwerktuigkundige, in het vakjargon ‘chéf mecanicien’. De chef is de rechterhand van de kapitein en zijn functie houdt de verantwoordelijkheid in van alles wat ook maar op een of andere manier technisch kan bekeken worden aan boord van een schip.”

Lode Mortier:

“Op die bijna twintig jaar tijd in de koopvaardij werkte ik op twee ‘oil bulk ores’ – schepen die zowel aardolie, graan als ertsen kunnen vervoeren – een gastanker, twee tankers met afgewerkte olieproducten, en drie chemicaliëntankers van een Finse rederij. Voorts vond je mij ook op een containerschip, een ferry tussen Zeebrugge en Immingham, een ‘general cargo’ én een tot onderzoekszeilboot omgebouwde vissersboot.”

Lode Mortier:

“Toen ik met Caroline samenvaarde, was zij eerste stuurman en verantwoordelijk voor het laden en lossen van de chemische producten. Ik heb vaak samen met haar een lospomp, een ladingsafsluiter of een hydraulische actuator uit elkaar gehaald en terug in elkaar gestoken. Zij was trouwens een van de beste eerste stuurmannen die ik aan boord heb gehad. Het waren mooie tijden : de kapitein was een heel goeie vriend van me en samen met mijn vriendin hadden we een heel efficiënt team.”

Lode Mortier:

‘Het wáren mooie tijden’, zeg je: ze liggen intussen achter je?

“Toen Caroline in 2008 zwanger was van Bernard, hebben we besloten om te stoppen met varen. Caroline, omdat ze in die toestand niet mocht varen en zeker niet op de chemicaliëntankers, en ik omdat ik niet hetzelfde als enkele van mijn collega’s wilde meemaken: ze hadden de geboorte van hun kind gemist omdat er geen vervanger was. Bovendien vaarde ik dan al twintig jaar, ook dat speelde mee.”

Lode Mortier:

“In juni 2009 is Caroline beginnen lesgeven in de plaatselijke zeevaartschool. Ik werkte eerst in een klein familiebedrijf dat vooral onderhoud en herstelling van grote stroomgroepen deed, maar ben na 3,5 jaar ook les gaan geven. Het kon er niet mooier op worden: beiden op hetzelfde werk én twee maanden zomervakantie! Ik begin nu aan mijn vierde schooljaar en geef verschillende cursussen aan de leerlingen van de machineafdeling.”

Hoe moeten we ons jullie woning in Rimouski voorstellen?

“Op wandelafstand hebben we een schitterend uitzicht op de Sint-Laurijnsrivier. Het huis is een typisch voorbeeld van een in de jaren ’50 met weinig budget gebouwde woning. We kochten het van Carolines grootvader en namen de nodige verbouwingen er graag bij. Het huis bestaat uit een houtskelet op een betonnen fundering. Hout is hier makkelijk en goedkoop verkrijgbaar en is ook veel flexibeler om aan de barre weersomstandigheden en de extreme temperatuurswijzigingen te weerstaan. Van -18 graden tot vijf boven nul op op 24 uren tijd is hier geen uitzondering.”

Lode Mortier:

Jullie wonen er met de kindjes Bernard (7), Jérôme (bijna 3) en Étienne (geboren op 13 februari). In welke talen voeden jullie de drie jongens op?

“De voertaal thuis en op het werk is natuurlijk het Québecois. Ik spreek in het begin West-Vlaams met de jongens, maar het is moeilijk om dat vol te houden eenmaal ze een mondje Québecois spreken. Ik had natuurlijk voor het AN kunnen kiezen, maar ging voor het APT – het ‘Algemeen Plat Tielts’ (lacht) – omdat ik wil dat ze mijn familie begrijpen tijdens de wekelijkse ontmoeting via Skype.”

Lode Mortier:

Was het voor jou aanpassen aan Canada?

Niet echt, de mentaliteit in Québec verschilt niet zo veel van die bij ons. Je hebt hier bijvoorbeeld ook dat verdeelde onafhankelijkheidsgevoel zoals dat bij ons in Vlaanderen bestaat.”

Lode Mortier:

“De grote afstanden hebben als effect dat de mensen minder opgejaagd lijken. Wat vandaag niet kan, zal morgen wel gedaan worden. Hierbij komt dan ook dat je door de grote afstanden snel went aan het blijven overnachten bij familie en kennissen. De meeste huizen zijn voorzien van een gastenkamer.”

Lode Mortier:

Wat vonden je ouders van je vertrek naar de andere kant van de wereld?

“Vooral mijn moeder had wat moeite met de beslissing. Maar na hun eerste bezoek begrepen ze me volledig. Ik herinner me trouwens dat ze het tot het laatste moment erg onwaarschijnlijk vond. Maar toen ik mijn Harley verkocht, wist ze dat de kogel door de kerk was. Mijn ouders hebben het vooral moeilijk met het missen van de kleinkinderen. Skype helpt, maar is toch niet alles.”

Lode Mortier:

Wat is er zo fantastisch aan wonen in Canada?

“De bereikbaarheid van het sportvissen en de jacht spelen zeker een rol. Het heeft nog iets traditioneels als één eigengeschoten eland je een jaar lang kan voorzien van vlees. De jacht en de visvangst zijn gereglementeerd, zodat niet om het even welke hillbilly in het rond kan beginnen schieten en onnodig dieren verwondt.”

Lode Mortier:

“En zelfs de harde winters wennen, al is het minder prettig als je je ‘s ochtends naar je werk wilt haasten en er een meter sneeuw op je oprit ligt… Maar ik ga nog liever putje winter de bossen in dan tijdens de zomer opgevreten te worden door de muggen en de zwarte vliegen. Die ergeren me wél!”

Lode Mortier:

(Frederik Jaques)

Zeg et ne keer

Waar heb je een fout gezien of heb je zelf een suggestie? Laat het ons dan weten.