IVBO wil met de invoering van GFT-zakken het restafval in de Brugse regio drastisch doen krimpen

Het keukenafval in de GFT-zak wordt vergist en niet verbrand. (foto Davy Coghe) © Davy Coghe
Stefan Vankerkhoven

Sinds Nieuwjaar moeten we ons groente- en tuinafval in lichtgroene zakken verzamelen en aanbieden aan de vuilniswagen. Dat is, naast de bestaande ‘blauwe’ en ‘bruine’, een extra zak in de garage. Maar wat is bedoeling hiervan? Wat mag in welke zak? En hoeveel kost ons dit? Tien pertinente vragen aan de afvalintercommunale IVBO.

De huisvuilophaling, met zakken in verschillende kleuren, blijft veranderen. In april 2021 werd de ‘nieuwe blauwe zak’ ingevoerd en werd de bruine restafvalzak kleiner. Sinds 1 januari is die van kleur (van bruin naar geel, red.) en van tarief veranderd. Tegelijkertijd zamelt IVBO sinds Nieuwjaar het groente- en tuinafval (GFT) apart in lichtgroene ‘biodegradeerbare’ zakken in. Die worden voortaan wekelijks opgehaald, op dezelfde dag als de restafvalzak.

Om door de bomen het bos nog te zien, stelden we tien pertinente vragen aan Tom Espeel en Minou Esquenet, respectievelijk de woordvoerder en voorzitter van IVBO, het Intergemeentelijk samenwerkingsverband voor Vuilverwijdering en -verwerking in Brugge en Ommeland. Negen gemeenten, met een totaal van ruim 240.000 inwoners, zitten in dit samenwerkingsverband: Beernem, Blankenberge, Brugge, Damme, De Haan, Jabbeke, Oostkamp, Zedelgem, Zuienkerke.

1. Waarom moeten we sinds maandag een extra GFT-zak gebruiken?

“Omdat het beter is voor uw portemonnee en het milieu. We moeten voldoen aan de Vlaamse normen en minder afval verbranden. Keuken- en tuinafval (GFT) maken nu een aanzienlijk deel uit van de totale hoeveelheid huisvuil. Er is geen reden om GFT te verbranden. Dit afval kan naar de vergistingsinstallatie gaan, waar er groene stroom mee wordt opgewekt. We rekenen erop dat hierdoor elke inwoner 30 kilo minder restafval per jaar produceert.”

2. Wat mag er allemaal in deze nieuwe lichtgroene zak? En wat niet?

“Wat mag wel: schillen en resten van fruit, groenten en aardappelen. Dierlijk en plantaardig keukenafval en etensresten. Broodresten. Papieren koffiefilters. Papier van een keukenrol. Noten en pitten. Vlees- en visresten, behalve oester- en mosselschelpen. Wat mag niet: vloeistoffen, zoals melk, soep en oliën. Sauzen, behalve gerechten waar een klein beetje saus inzit. Theezakjes en koffiepads. Behandeld hout, beenderen en dierlijk slachtafval.”

3. Worden de zakken op de inhoud gecontroleerd, zoals de PMD-zakken? Wat als ik alles in een bruine/gele zak gooi?

“De GFT-zakken worden niet actief op inhoud gecontroleerd. Als je alles in de nu gele restafvalzak kiepert, ben je in principe in overtreding. Je betaalt meer dan iemand die het wel correct doet. En ook voor het milieu is het sorteren van GFT beter.”

4. Hoeveel kosten deze groene zakken?

“De GFT-zakken kosten 1,5 euro per rol kleine zakjes van 15 liter of 3 euro per rol zakjes van 30 liter. Dit is een flink stuk goedkoper dan de restafvalzak. Want voor de gele zakken betaal je voortaan 8,50 euro per rol van tien zakken van 30 liter of 17 euro voor een rol van tien zakken van 60 liter. Die prijs is in Brugge van 1,10 naar 1,70 euro per zak gegaan.”

5. Wordt de huisvuilophaling voor een gezin goedkoper of duurder?

“Iemand die sorteert, zal nu goedkoper af zijn dan iemand die niet sorteert en alles in de restafvalzak gooit. Een doorsnee gezin van drie personen zal in 2022 één euro per maand meer uitgeven aan zakken, maar dat wordt ruimschoots gecompenseerd door de halvering van de milieubelasting dit jaar in Brugge. Er zijn ook sociale correcties: personen met incontinentie, thuisdialysepatiënten en mensen met een klein inkomen hebben recht op gratis zakken.”

6. Ik heb nog twee rollen ‘bruine’ restafvalzakken liggen. Kan ik ze nog gebruiken? Voor Nieuwjaar waren er nog geen nieuwe zakken in enkele winkels…

“De bruine restafvalzakken kunnen in Brugge, niet in alle andere gemeenten, nog tot 1 juni 2022 gebruikt worden. De GFT-zakken zijn in principe te koop bij de normale verkooppunten, waar je de andere zakken koopt. Het klopt dat niet alle supermarkten de GFT-zakken op voorraad hebben genomen, maar bij Brico en in vele krantenwinkels zijn ze te verkrijgen.”

7. Wat met de geur? Worden GFT-zakken een festijn voor zwerfkatten? En wat met mensen op een appartement?

“De geur is in principe niet anders of erger dan vroeger. Vroeger gooide men zijn etensresten in de bruine restafvalzak, nu in een GFT-zak. Doordat IVBO de zakken wekelijks ophaalt, is de potentiële geurhinder zeer beperkt. Ook het gebruik van een geventileerd emmertje kan de geurhinder sterk beperken.”

8. Restafval, PMD, papier en karton, GFT, klein gevaarlijk afval, batterijen… Wat is het volgende?

“Zeer waarschijnlijk zal PMD de komende jaren uitbreiden omdat men binnen deze fractie grote vorderingen maakt in het recycleren van allerhande plastics.”

9. Hoeveel groente- en tuinafval hoopt IVBO te kunnen ophalen?

“Het is de bedoeling het groente- en fruitafval zo maximaal als mogelijk uit het restafval te halen. Dit wordt geraamd op 30 kilo per inwoner per jaar. Voor Brugge bijvoorbeeld betekent dit dat er 3.500 ton afval niet meer verbrand maar vergist zal worden. In de provincies Limburg, Antwerpen en Vlaams-Brabant wordt al langer GFT selectief ingezameld en zijn de restafvalcijfers beduidend lager dan in West-Vlaanderen.”

10. Betekent de invoering van GFT-zakken dat de compostvaten onvoldoende gebruikt worden?

“Neen! Ook de selectieve inzameling van groenafval (via papieren zakken en rolcontainers) blijft bestaan. Hier mag enkel tuinafval in. Dit groenafval wordt gecomposteerd op de groencomposteersite van IVBO. De GFT-zak is bedoeld voor organisch keukenafval, en vervangt dus niet alle al bestaande en goed ingeburgerde tuinafvalophalingen. Het organisch keukenafval zal worden vergist in Ieper. Daar hebben ze geen verbrandingsoven voor restafval. Zij brengen hun restafval naar de verbrandingsoven van IVBO, en in de terugrit nemen zij het organisch afval mee naar hun installatie voor vergisting.”

Zeg et ne keer

Waar heb je een fout gezien of heb je zelf een suggestie? Laat het ons dan weten.