Op 10 oktober is het World Mental Health Day, zeg maar de Internationale Dag van de Geestelijke Gezondheidszorg. Dit jaar is de coronacrisis vanzelfsprekend niet weg te denken. Dokter Geert Bosma is hoofdgeneesheer van het grootste psychiatrisch centrum van West-Vlaanderen, Sint-Amandus in Beernem. Volgens de psychiater vallen er heel wat lessen te trekken uit de coronacrisis, ook op het vlak van de mentale gezondheid van de bevolking. "Deze crisis biedt ons als samenleving zeker kansen. We kunnen er heel veel uit leren, vooral over hoe we met komende epidemieën moeten omgaan. Cruciaal wordt het aanleggen van een stock aan beschermingsmateriaal en het ontwikkelen van efficiënte strategieën om dit aan te pakken, met de ervaring die we nu opgedaan hebben. Maar ook wat mijn sector betreft zijn er lessen te leren: men heeft aan het begin van deze crisis heel sterk gefocust op het lichamelijke aspect van de epidemie maar ik vind da...

Op 10 oktober is het World Mental Health Day, zeg maar de Internationale Dag van de Geestelijke Gezondheidszorg. Dit jaar is de coronacrisis vanzelfsprekend niet weg te denken. Dokter Geert Bosma is hoofdgeneesheer van het grootste psychiatrisch centrum van West-Vlaanderen, Sint-Amandus in Beernem. Volgens de psychiater vallen er heel wat lessen te trekken uit de coronacrisis, ook op het vlak van de mentale gezondheid van de bevolking. "Deze crisis biedt ons als samenleving zeker kansen. We kunnen er heel veel uit leren, vooral over hoe we met komende epidemieën moeten omgaan. Cruciaal wordt het aanleggen van een stock aan beschermingsmateriaal en het ontwikkelen van efficiënte strategieën om dit aan te pakken, met de ervaring die we nu opgedaan hebben. Maar ook wat mijn sector betreft zijn er lessen te leren: men heeft aan het begin van deze crisis heel sterk gefocust op het lichamelijke aspect van de epidemie maar ik vind dat er meer aandacht moet zijn aan het mentale welzijn van de mensen", zegt hij. Dokter Bosma denkt daarbij in eerste instantie aan de ouderenzorg. "Hoe kunnen we die anders organiseren? Ik denk dat men moet gaan naar kleinere groepen die kunnen samen zitten, die een soort 'gezamenlijkheid' kunnen beleven. Je kan je infrastructuur zo instellen dat die ouderen hun eigen familie kunnen blijven zien, dat is echt belangrijk voor het mentale welzijn van de mensen. Dat geldt in ons psychiatrisch centrum ook. Bij het begin van de crisis zijn wij heel streng geweest op bezoek, omdat veel van onze patiënten door de medicatie die ze nemen en door hun natuurlijk aanleg ook lichamelijk kwetsbaar zijn. Een uitbraak in zulk een afdeling zou een ramp zijn. Later hebben we die regeling versoepeld en hebben we meer op maat gewerkt. Per afdeling is er een soort bezoekkamer ingericht die los staat van de afdeling zelf, die we als een bubbel beschouwen. Het bezoek komt dus niet op de afdeling zelf. Zo zijn we erin geslaagd om ons centrum voorlopig corona-vrij te houden", klinkt het.Dat de coronacrisis een impact heeft op de mentale gezondheid van de bevolking is een open deur intrappen. "Het effect van deze crisis is dat mensen zich meer opgesloten voelen, geïsoleerd raken en angstig worden. Mensen kunnen zich echt bedreigd voelen door die epidemie. Vaak zijn dat mensen die op zich al wat kwetsbaarder zijn voor bepaalde vormen van angst", legt dokter Bosma uit. "Het is belangrijk dat mensen goed luisteren naar de regels die opgelegd worden, die goed te kaderen voor zichzelf en ervan uit te gaan dat als ze zich aan de maatregelen houden het ook allemaal niet zo lang moet duren. Als mensen zich niet aan de maatregelen houden, zal het veel langer duren voor de epidemie onder controle is. Men moet ook stoppen met te zoeken naar tegenstrijdigheden in de communicatie van de overheid. Dat fokt de gemoederen alleen maar op en zorgt ervoor dat mensen het moeilijker krijgen om de regels voor zichzelf te kaderen. Eigenlijk is het simpel: hou afstand of draag een masker als dat niet kan en was of ontsmet je handen wanneer dat nodig is.".In het psychiatrisch centrum Sint-Amandus is men erin geslaagd om het virus voorlopig buiten te houden. "Wij hebben een aantal mensen opgenomen die positief testten op corona. Die mensen moesten eerst in quarantaine, tot we zeker waren dat er geen symptomen meer waren en dat de test negatief was. De normale regels - sociale afstand, mondmasker, handen wassen - gelden bij ons ook natuurlijk. Wij motiveren onze patiënten door die regels heel vaak te herhalen. Er zijn een aantal patiënten, voornamelijk bij de mensen die kampen met psychose, die moeite hebben om de regels te volgen. Voor hen is het niet evident om plots omringd te worden door mensen die allemaal een masker dragen. Ook voor mensen met een niet-aangeboren hersenletsel, die heel vaak dingen vergeten, is het soms moeilijk. Maar omdat de afspraken zo strikt zijn en heel vaak herhaald worden, is er meer duidelijkheid en structuur en dat biedt houvast", zegt dokter Bosma.De impact van corona in het centrum zelf is dan ook beperkt. "Het aantal opnames bij ons is niet gestegen door corona. Het is zelfs een korte tijd veel rustiger was maar ondertussen zitten we terug op het normale niveau qua opnames. In de hele lock-downperiode hebben wij eigenlijk minder incidenten, zoals agressie door patiënten, gehad omdat de afspraken heel strikt en streng waren. Eigenlijk was het vrij rustig, ondanks het feit dat we mensen zijn blijven opnemen. Dat moest ook van de overheid, omdat men vreesde dat er een overbelasting van de spoedafdeling van het ziekenhuis zou zijn als ook mensen met een psychiatrische problematiek daar zouden aankloppen", klinkt het.