Beiaard uit westtoren van Poperingse Sint-Bertinuskerk gehaald: houten torenstructuur wordt gerestaureerd

De hele westerzijde van de toren staat in de stellingen voor opknapwerken. Dat was nodig, want de houten structuren in de spits zijn al langer aangetast door waterinfiltratie. © MD
Andres Hollebeke
Andres Hollebeke Medewerker KW

Dinsdagmorgen werden de klokken uit de toren van de Sint-Bertinuskerk (nabij de Grote Markt) naar beneden gehaald. De hele westerzijde van de toren staat in de stellingen voor opknapwerken. Dat was nodig, want de houten structuren in de spits zijn al langer aangetast door waterinfiltratie. De balken worden nu hersteld, maar daarvoor moest eerst de beiaard worden gedemonteerd.

De gotische Sint-Bertinuskerk in het centrum van de Hoppestad is de oudste kerk in het centrum. Waar ze nu staat, bevond zich in lang vervlogen tijden een kapel. In de 12de eeuw maakte die plaats voor de Romaanse voorloper van de kerk, die tot twee keer toe in de vlammen opging. De uiteindelijke Sint-Bertinuskerk werd opgetrokken vanaf midden 13de eeuw en werd in de loop van de 14de eeuw voltooid. “De vroegere Romaanse toren werd in de gotisch periode bekleed met een nieuwe baksteen en hoger opgetrokken”, zegt restauratiearchitect Dries Vanhove uit Krombeke, die samen met Kristof Papin het boek ‘De Sint-Bertinuskerk van Poperinge, een geschiedenis van bouwen en restaureren’ schreef.

Beiaard

De grote steunberen aan de kerk werden later tegen de toren aangebouwd, om verdere verzakking tegen te gaan. Een eerste grote restauratie kwam er in 1855. In de periode 1980-1983 werd de toren een laatste keer onder handen genomen. In 1981 ging de nieuwe Paccardbeiaard met 46 klokken de toren in. “Momenteel is het grootste en dringendste probleem de houten structuur van de spits en de balkenlagen”, zegt de architect. “De vlakke met lood beklede vloer was altijd gevoelig voor scheuren en defecten. Veel van de 17de en 18de-eeuwse houten elementen zijn al lang aangetast. Omdat de structuren zo nauw door elkaar verweven zijn, is het geen eenvoudige taak om het geheel op een ambachtelijk correcte manier te restaureren. Al rond 1930 werd vastgesteld dat de grote balken en spantbenen in de beiaardkamer rot waren en moesten worden vervangen.”

“De oplossing start dus met het volledig uitnemen van alle beiaardklokken, waarna een technisch complexe houtrestauratie kan aanvangen. Alle houten structuurlagen worden één voor één opgeschoord en met ambachtelijke lastechnieken hersteld. Naast de houten constructies herstellen we de gevels aan de toren”, aldus Dries Vanhove. “Het inkomportaal dat door vuilafzetting fel is verdonkerd, wordt gereinigd. Tot slot vervangen we de leibedekking van de torenspits. De dakkapelletjes bovenaan de spits met hun zinken versieringen worden vernieuwd, het torenkruis worden gerestaureerd en de windhaan van 1762 en bol worden opnieuw verguld.” Naast de fase van werken die nu start, heeft de kerkfabriek Sint-Bertinus een tweede groot dossier voorbereid voor de restauratie van alle kerkgevels.

Praktisch

Voor de werken aan de Sint-Bertinustoren voorziet de aannemer in de Garenstraat werfzones. Tijdens de werken wordt een mobiele kraan ingezet. Momenteel zijn ook de werken bezig aan de net aan de kerk gelegen De Kring. De aannemers spreken af met elkaar om de hinder zo beperkt mogelijk te houden. De werken zijn te volgen op de website van de stad. De werken zullen duren tot september 2023.

Lees meer over:

Zeg et ne keer

Waar heb je een fout gezien of heb je zelf een suggestie? Laat het ons dan weten.