Op het einde van de 18de eeuw annexeert Frankrijk onze gewesten. Napoleon vreest een aanval vanuit Engeland op de haven van Oostende en laat daarom in 1811 een imposant fort optrekken in de duinen. In de beide wereldoorlogen krijgt het fort een bestemming als artilleriekwartier van het Duitse leger. Daarna ligt het er jaren vervallen bij, tot het in de jaren negentig opgekalefaterd wordt. Dat is in een notendop de geschiedenis van het fort.
...

Op het einde van de 18de eeuw annexeert Frankrijk onze gewesten. Napoleon vreest een aanval vanuit Engeland op de haven van Oostende en laat daarom in 1811 een imposant fort optrekken in de duinen. In de beide wereldoorlogen krijgt het fort een bestemming als artilleriekwartier van het Duitse leger. Daarna ligt het er jaren vervallen bij, tot het in de jaren negentig opgekalefaterd wordt. Dat is in een notendop de geschiedenis van het fort.Het gebouw is eigendom van de Vlaamse overheid. De erfgoedorganisatie Herita stond jarenlang in voor de uitbating van het Fort Napoleon. Maar sinds 1 juli heeft Toerisme Oostende de touwtjes zeven jaar lang in handen. "We organiseerden hier al langer evenementen. Denk maar aan de succesvolle expo's van de Spiekpietjes of Kapitein Winokio deze zomer", zegt Samuel Lauwers, coördinator van het Fort Napoleon en ook van het nieuwe Ensorproject. "Toen we de kans kregen het Fort Napoleon zelf uit te baten, hebben we niet getwijfeld."Er werden heel wat aanpassingswerken uitgevoerd: het fort kreeg een volledig nieuwe en geautomatiseerde toegang. Met het oog op een beter klimaatbeheer werden er ook bijkomende deuren geplaatst. Niet alleen de trapkokers op het gelijkvloers kregen nieuwe deuren, ook de beide deuren die toegang bieden tot het dak werden vernieuwd. Daarnaast werd de verwarmingsinstallatie hersteld en uitgebreid met twee krachtige warmtepompen. Dankzij deze aanpassingswerken is het fort nu beter gewapend tegen vorst en vocht.Nog nieuw is dat Toerisme Oostende er meteen een uitvalsbasis bij heeft. "De Oosteroever wordt alsmaar belangrijker", gaat Samuel verder. "We creëren hier een extra infopunt, waar mensen niet alleen info over het fort zullen krijgen, maar over alles wat er in Oostende te beleven valt." Ellen Derobaix en Gagik Aghvinyan zullen zich voortaan fulltime op het Fort Napoleon toeleggen, aangevuld met een grote ploeg vrijwilligers. Opvallendste aanpassing is de audio-rondleiding die een grondige update kreeg. "Het creatieve bureau Supermachine uit Gent wist ons meteen te overtuigen. Het resultaat is een origineel concept. Wie het fort bezoekt, krijgt een badge mee. Wanneer je dicht genoeg langs de muren wandelt waar een felgekleurde lichtprojectie te zien is, beginnen stemmen verhalen te fluisteren. Tot op één meter kan je het gefluister horen. Leuke extra: de graffiti die de muren van het Fort Napoleon siert, blijft behouden, want het gebouw is helemaal beschermd." In totaal zijn er twintig verhalen te horen op twintig locaties. "Die vertellen het verhaal van het fort, gaande van de geschiedenis tot verhalen over geheime afspraakjes", weet Samuel. "De verhalen zijn beschikbaar in vier talen. Voor de Nederlandstalige versie deden we een beroep op enkele bekende stemmen zoals Chokri Ben Chikra of burgemeester Bart Tommelein. Je kan ook lokale stemmen zoals Ellen Distave, Marc Loy, Augustijn Vermandere of Yves Velter horen. Zo maken zij de Oostendenaars in hun netwerk ook eens nieuwsgierig om naar het Fort te komen", knipoogt Sam. Een bezoek aan het vernieuwde fort duurt ongeveer een uur. Voor kinderen is er een aparte rondleiding, met de stem van Heidi Lenaerts.Het Fort Napoleon lokte de voorbije jaren telkens 20.000 tot 40.000 bezoekers per jaar. "Dat aantal is afhankelijk van de evenementen die er plaatsvinden. Sowieso zullen we sterk inzetten op tijdelijke expo's. Er komen een voorjaars- en een najaarsexpo en voor de zomer denken we aan een fototentoonstelling. Deze zomer hadden we de tentoonstelling van Kapitein Winokio. Een succes, want we mochten 12.500 bezoekers verwelkomen", klinkt het. Het voordeel van het nieuwe concept is dat de muren in feite leeg zijn; ideaal voor tijdelijke expo's dus. Het Fort Napoleon is een populaire plek voor bedrijfs- en andere feesten. "En dat blijft ook in de toekomst zo. Je zal het nog altijd kunnen huren. We zijn wel nog steeds op zoek naar een uitbater voor het horecagedeelte. Dat hoeft geen restaurant te zijn, maar kan ook een bistro, koffiebar... zijn. We vinden dat er hier heel veel potentieel zit. Wie dat ziet zitten, mag gerust iets laten weten."Zaterdag 5 oktober opent het Fort Napoleon na een jaar renovatie weer de deuren. "Toerisme Oostende investeerde in totaal 200.000 euro in het onthaal, de verlichting en de scenografie. Nu zullen we volop werken aan de bekendmaking van het vernieuwde fort. Veel Oostendenaars kennen het al, maar er is nog veel groeipotentieel."