Eén nieuwe kerk moet in 2025 vijf Brugse kerken vervangen

Het Mussennest in Sint-Michiels, waar de nieuwe kerk zal gebouwd worden. (foto gf)
Stefan Vankerkhoven

De Emmaüsparochie in Brugge kiest ervoor om binnen enkele jaren – er wordt gemikt op 2025 – al zijn activiteiten in één kerk en campus te concentreren. Vijf kerken worden gesloten of gesloopt en vervangen door één nieuwbouw. Zo staat in dit kerkenplan.

“Een van die argumenten is het dalend aantal kerkgangers en priesters, maar veel belangrijker is welk soort geloofsgemeenschap de Emmaüs-parochie wil zijn, welke inhoudelijke accenten zij in haar werking wil leggen”, zegt Bart Canfyn, projectregisseur voor het Kerkenplan Emmaüs.

“Omdat geen van onze vijf kerken het mogelijk maakt om al wat wij van een levende parochie-gemeenschap verwachten allemaal aan te bieden, kiezen wij ervoor onze vijf kerken te sluiten en centraal in de Emmaüsparochie een nieuwe kerk te bouwen met daarrond een hele campus die alle parochiefuncties en nog veel meer comfortabel kan herbergen. Dit zowel ruimtelijk als praktisch maar nog veel meer spiritueel en pastoraal. Dat is zowat de kern van ons Kerkenplan.”

Geschat

De kerkgebouwen Sint-Baafs, Sint-Godelieve, Sint-Michiel en Sint-Willibrord zijn alle vier geschat door de daarvoor bevoegde dienst van de Vlaamse overheid. Dit betekent dat deze kerken niet onder de geschatte waarde verkocht kunnen worden.

“Voor de verkoop van Sint-Willibrordkerk zijn de voorbije maanden concrete gesprekken gevoerd met de Scholengroep Sint-Lodewijk. Zowel de Basisschool De Zessprong als het Onze-Lieve-Vrouw Hemelvaart Instituut van die groep liggen vlak naast de kerk en zijn zeer geïnteresseerd in de aankoop van de kerk, aangezien de grond ervan bijna de enige kans tot school-uitbreiding vormt”, stelt Bart Canfyn.

Verkoop

En voor wat de Sint-Godelievekerk betreft is er duidelijke belangstelling vanwege stad Brugge om het kerkgebouw aan te kopen ten behoeve van de plaatselijke gemeenschap. Voor de verkoop van Sint-Michiel en Sint-Baafs worden vanaf maandag 29 november de verkoopdossiers publiek gemaakt en kunnen geïnteresseerden of projectontwikkelaars voorstellen indienen.

Elk project zal op zijn merites, haalbaarheid en opbrengst beoordeeld worden door zowel het Bisdom Brugge en de stad Brugge als het Emmaüsteam en de nieuwe kerkfabriek Emmaüs. Ze zullen daarbij rekening houden met onder meer het concrete projectvoorstel, garanties voor een niet-onwaardige herbestemming, de vergunbaarheid, de financiële op-brengst en de eventuele sloop.

De medewerkers aan het kerkenplan.
De medewerkers aan het kerkenplan. © CGRA

De Sint-Andrieskerk blijft eigendom van de stad Brugge en is het onderwerp van een studie door de vzw Parcum en verschillende diensten om er eventueel een depotkerk voor roerend erfgoed van te maken. Een kerk kan pas onttrokken worden aan de eredienst en kunnen verkocht worden als de bisschop van Brugge zijn handtekening heeft gezet. Daarna is de effectieve verkoop of herbestemming mogelijk.

Mussennest

Wat de opbouw betreft, zal de nieuwe campus gebouwd worden op de site Mussennest, op de grond waar de voormalige boerderij Mussennest staat, aan het einde van de nieuwe straat tussen de scholen Ravelijn en Zowe in de Barrièrestraat. Deze grond ligt heel centraal in de Emmaüsparochie, trouwens bijna vlak op de grens tussen de deelgemeenten Sint-Andries en Sint-Michiels.

De site, die goed bereikbaar met het openbaar vervoer is en heel dicht bij het station ligt, is eigendom van de vzw Gezondheidszorg Bermhertigheid Jesu (Psychiatrisch Ziekenhuis Onze-Lieve-Vrouw Brugge).

Die vzw geeft de grond voor 50 jaar in erfpacht aan de twee opdrachtgevers. Dat is voor wat het kerkgedeelte betreft de kerkfabriek Emmaüs, die zal ontstaan door de fusie van de vijf huidige kerkfabrieken. De andere opdrachtgever is de vzw Decanale Werken Brugge stad voor het gedeelte gemeenschapsinfrastructuur.

Bouwteam

Voor het ontwerpen en bouwen van de nieuwe Emmaüscampus zal gebruik gemaakt worden van een zgn. ‘Design & Build Opdracht’, een ontwerp- en bouwopdracht. Daarbij wordt op zoek gegaan naar het beste bouwteam, dat moet bestaan uit een architect, een aannemer en diverse experten inzake duurzaamheid, technieken, landschapsarchitectuur en – belangrijk voor een kerk! – akoestiek.

Het weerhouden bouwteam engageert zich om binnen de timing én binnen budget het totale project te realiseren. In Brugge wordt bijvoorbeeld ook al het nieuwe Beurs- en Congresge-bouw volgens dezelfde formule gebouwd.

Belangrijk: de eerste Vlaamse Bouwmeester bOb Van Reeth heeft toegezegd de selectie van de teams en de beoordeling van de ontwerpen in goede banen te leiden.

Budget

Het budget voor het totale project wordt geraamd op 9 miljoen euro, waarvan 6 miljoen voor het kerkgedeelte en 3 miljoen voor het gedeelte gemeenschapsinfrastructuur.

Voor de kerk zal geput worden uit de verkoop van vier kerken, en er wordt gerekend op de subsidiëring die de Vlaamse overheid voorziet voor eredienstinfrastructuur.

Het stadsbestuur moet instaan voor de financiering van de kerkfabrieken. Het schrappen van de vijf kerken die veel onderhoud vergen en dus duur zijn en de vervanging ervan door één nieuwe kerk zal een zeer grote besparing betekenen voor de stad Brugge.

Er is uitgerekend dat die besparing, gerekend over 33 jaar wat de normale afschrijvingstermijn is voor een gebouw, voor exploitatie en investeringen zo maar eventjes 12 miljoen euro zal bedragen, dat is 363.000 euro per jaar!

Milieuwinst

Ook de milieuwinst zal indrukwekkend zijn. “Aangezien de nieuwe kerk CO2-neutraal en bijna energie-neutraal moet worden, zal ook de milieuwinst indrukwekkend zijn. Daar waar de hui-dige vijf kerken energievreters zijn, zal de ene nieuwe kerk die de vijf vervangt over een periode van 33 jaar een CO2-besparing van 55 ton per jaar betekenen. De Emmaüsparochie helpt het Brugse stadsbestuur dus zijn milieuambities realiseren. Zowel financieel als op klimaatvlak doen wij een enorme maatschappelijke bijdrage”, aldus de projectcoördinator.

Zeg et ne keer

Waar heb je een fout gezien of heb je zelf een suggestie? Laat het ons dan weten.