Eddy Janssens' expo 'Zelfportret' in cultuurcentrum de Zebrastraat in Gent, die opende op de wereldstotterdag 22 oktober, is door de coronamaatregelen gesloten, maar samen met de vzw BeSt (Belangengroep Stotterende mensen) hoopt hij dat zijn artistieke foto's een plaatsje krijgen in de gangen van meerdere ziekenhuizen. "Met mijn foto's wil ik de maatschappij laten zien dat mensen die stotteren evenwaardig zijn. Het heeft bij mezelf lang geduurd vooraleer ik uit mijn isolement stapte en mijn faalangst overwon", zegt de Beernemnaar, die in het CVO SVG in Brugge zijn diploma behaalde. 'Zelfportret' is een selectie van foto's van zijn eindwerk.
...

Eddy Janssens' expo 'Zelfportret' in cultuurcentrum de Zebrastraat in Gent, die opende op de wereldstotterdag 22 oktober, is door de coronamaatregelen gesloten, maar samen met de vzw BeSt (Belangengroep Stotterende mensen) hoopt hij dat zijn artistieke foto's een plaatsje krijgen in de gangen van meerdere ziekenhuizen. "Met mijn foto's wil ik de maatschappij laten zien dat mensen die stotteren evenwaardig zijn. Het heeft bij mezelf lang geduurd vooraleer ik uit mijn isolement stapte en mijn faalangst overwon", zegt de Beernemnaar, die in het CVO SVG in Brugge zijn diploma behaalde. 'Zelfportret' is een selectie van foto's van zijn eindwerk."Thuis, in mijn jeugdjaren, werd er altijd gezegd dat ik niet kon praten", vertelt Eddy Janssens. "Daarom sprak ik heel weinig, tot mijn 14de. Op een bepaald moment kwam de schooldirecteur thuis melden dat ik niet meekon in de klas: Eddy zegt niets en steekt nooit zijn hand op om iets te vragen. Hij zei letterlijk: ik denk dat er iets mis is met hem. Nadien stak mijn dominante vader mij in een school voor doofstommen waar ik niet hoefde te praten!""Het woord 'stotteren' werd thuis nooit uitgesproken, mijn ouders stuurden mij wel enkele keren naar een logopedist, maar die kon mij niet helpen. Ik heb een faalangst opgebouwd, een automatisme, schrik om te praten. Letters als k, m, b, en l zijn struikelblokken. Die staan gegrift in mijn geheugen als stotterletters. Ik probeer die te vermijden. Mijn weg vinden in een doolhof van stotterletters en woorden beperkt mijn spreekvrijheid met spanningen in de mond, ogen en hals. Mijn ogen zijn gericht op wat ik niet kan uitspreken. Die faalangst houdt mij tegen om sociaal contact te maken.""Onverwachte omstandigheden zijn een ware ramp voor mij: afspraken in openbare gebouwen, hospitalen, politiecontroles maar ook familiefeesten brengen schrik, schaamte en een minderwaardigheidsgevoel mee. Pas naargelang de tijd vordert, vermindert de angst om te spreken.""Dat zorgde ook voor problemen op het werk. "Dagelijks kreeg ik spottende blikken en opmerkingen. Collega's gingen een gesprek aan, met opzet in het bijzijn van anderen, om mij te horen stotteren. Een vernederende valkuil. Bijgevolg isoleerde ik mij steeds meer en vermeed ik uitgelokte conversaties. Het was een zware periode", bekent Eddy Janssens.In foto's zag hij al van jongs af, toen hij amper tien jaar oud was, een uitweg om zo weinig mogelijk te spreken: "Foto's werden voor mij een geschreven boek waarmee ik aan vrienden en familieleden kon tonen hoe bijvoorbeeld een vakantie, een verjaardagsfeestje of zelfs een verbouwing verlopen was. Zonder veel woorden. Fotografie werd voor mij een onmisbaar deel van mijn leven. Dat is zo, tot op heden, gebleven."Foto's van zichzelf maken was een volgende stap voor Eddy Janssens: "Noem het alstublieft geen selfies! Ik probeer iets hoorbaars vast te leggen in visueel materiaal. Die foto's maken was heel confronterend, het was geen evident proces. Het vergt veel moed om mijn eigen kwetsbaarheid zomaar te laten horen én zien. Ik onderzocht mijn eigen emoties en beleving bij het stotteren. Ik wist niet van in het begin dat foto's van jezelf maken zo emotioneel was. Het was de start van een psychologisch verwerkingsproces om het stotteren een plaats te heven.""Ik wou in mijn foto's mezelf zien door de ogen van de luisteraar: hoe zie ik eruit als ik stotter? Ik legde mijzelf een spiegel voor. Gewapend met mijn camera, een statief en afstandsbediening ontwierp ik die foto's. Ik legde een spanningsmoment vast en drukte af toen ik aanvoelde dat ik zou beginnen stotteren.""Nu kan ik gemakkelijk over mijn stotteren spreken, maar ik ben nog altijd op zoek naar mijn optimistisch zelfbeeld. Mijn rugzak was na al die jaren zwaar gevuld, nu moet ik die leegmaken en vullen met een positieve kijk op mezelf. Het is een aanvaardingsproces, met een visie voor de toekomst. Dat is niet zo makkelijk, omdat het stotteren mijn jeugdjaren en later leven enorm negatief heeft beïnvloed. Als kind werd ik heel angstig en ontwikkelde ik en minderwaardigheidsgevoel.""Onlangs heb ik een grote stap gezet: na vijftig jaar ben ik opnieuw logopedieles gaan volgen. Ik leer er spreken volgens de BLS-methode. Dat staat voor bewust leren spreken, op een gecontroleerde manier. Ik ben nu 67 jaar, maar voel mij jong genoeg om dat doel te bereiken. Het is tegelijkertijd een zoektocht naar mezelf.""Ik durf nu al enkele jaren, als eerste aan tafel, bij feestjes de spanning te doorbreken. Zo maai ik het gras weg van voor de voeten van mensen die eventueel zouden lachen. Stotteren bespreekbaar maken is geen sinecure, omdat de luisteraar doorgaans niet durft te vragen naar mijn stotteren. Als er al over gesproken wordt, zegt de luisteraar enkel dat het niet zo erg is en allemaal wel meevalt. Een dooddoener, om mij gerust te stellen.""Minimaliseren helpt niet om echt tot een gesprek te komen. De luisteraar hoort enkel het 'topje van de ijsberg'. Je zou versteld zijn wat er allemaal qua denken en voelen onder schuilt. De spanningen, de boosheid, de angst en de onmacht zijn zichtbaar in mijn zelfportretten. Tijdens mijn studies fotografie werd stotteren in de klas bespreekbaar. Hopelijk kan ik met mijn expo die juiste info doorspelen naar ouders, scholen en bedrijfsleiders."