Het actieve leven van Cyriel Moeyaert speelde zich vooral af in het onderwijs en de kerk. Hij werd geboren in Sint-Andries op 23 mei 1920, groeide op in Langemark en werd tot priester gewijd op 8 april 1945. Hij was leraar aan het College van Izegem van 1945 tot 1968, aan het Atheneum van Menen van 1968 tot 1969 en aan het Lyceum van Ieper van 1969 tot 1975. Later werd hij inspecteur Nederlands in het lager onderwijs van 1975 tot 1990.
...

Het actieve leven van Cyriel Moeyaert speelde zich vooral af in het onderwijs en de kerk. Hij werd geboren in Sint-Andries op 23 mei 1920, groeide op in Langemark en werd tot priester gewijd op 8 april 1945. Hij was leraar aan het College van Izegem van 1945 tot 1968, aan het Atheneum van Menen van 1968 tot 1969 en aan het Lyceum van Ieper van 1969 tot 1975. Later werd hij inspecteur Nederlands in het lager onderwijs van 1975 tot 1990. Nog steeds woont en werkt Cyriel Moeyaert in de pastorie van Sint-Jan-ter-Biezen, waar hij zich in 1992 vestigde. Als hij met zijn looprek van de keuken gebogen naar zijn bureau schuifelt, ziet hij er effectief bijna 100 jaar uit. Maar eenmaal hij in zijn zetel zit en je hem in vlekkeloos algemeen Nederlands hoort praten, zou je denken dat hij twintig jaar jonger is. "Het ouder worden is onvermijdelijk, maar ik heb vooral veel geluk dat mijn geest nog goed is", vertelt Cyriel. "Ik probeer nog met van alles bezig te zijn. Iedere dag zit ik bijvoorbeeld aan mijn computer om mijn mails te lezen of om te schrijven.""Ik heb ook nog een hele kast vol met boeken en tijdschriften die ik wil lezen. Dat gaat nog goed. Mijn ogen doen het nog prima, mijn oren daarentegen... Ik ga ook nog wekelijks de mis voor in Abele, weliswaar al zittend voor het altaar. Lang rechtstaan kunnen mijn oude benen helaas niet meer aan."Zijn grootste passie is taal. Heel zijn leven was Cyriel begaan met de Nederlandse taal. Hij maakte een 'Vlaamse Paardenkoper' met Beknopte ABN Spraakkunst (elf uitgaven) en Kleine Nederlandse Spraakkunst (één oplage). Hij was vele jaren medewerker van Ons Erfdeel en ook medewerker, waarvan 15 jaar als voorzitter, van het Comité voor Frans-Vlaanderen. Hij was medewerker van het Frans-Vlaams woordenboek, Ons Oud Vlaems, dat in 2005 gepubliceerd werd. Ondertussen bleef hij niet stilzitten. Vanuit zijn pastorie in Sint-Jan-ter-Biezen wipte hij nog geregeld de schreve over om er een vinger aan de pols te houden. Het resulteerde in zijn jongste publicatie: Het Nederlands in Sint-Omaars door de eeuwen heen. Een rijkelijk geïllustreerd boekje, een dertigtal pagina's dik. "Het is bekend dat verschillende steden die nu in Frans-Vlaanderen liggen oorspronkelijk Nederlandstalig waren. Een van die steden is Sint-Omaars. In de 18de eeuw waren de meeste straat- en plaatsnamen in Sint-Omaars nog in het Nederlands. Gaandeweg is de stad echter verfranst, vooral door inwijking en huwelijken. Behalve in één oostelijke buitenwijk. Tot voor kort werd daar nog Nederlands gesproken en misschien zijn er nog altijd mensen die Nederlands spreken. Er zijn bijvoorbeeld nog mensen van Sint-Omaars die elke dag naar Abele komen, zodat hun kinderen hier Nederlands onderwijs kunnen volgen.""Er is nog één Vlaamse straatnaam in Sint-Omaars. Andere wijken en bruggen zijn nog bekend onder hun Nederlandstalige naam, maar zijn meestal toch wel verfranst. Maar de mensen voelen zich wel als in een Vlaamse stad. Ze willen vooral Brugge navolgen. Het is ook een heel mooie stad die een beetje lijkt op Brugge, maar natuurlijk niet zo rijk is", lacht Cyriel.Het boek wordt op zondag 1 december voorgesteld in de kerk van Abele. Een bewuste keuze. "De kerk van Abele is de enige Franse kerk waar de liturgie nog in het Nederlands gegeven wordt. Nochtans behoort die kerk tot het bisdom Rijsel. Ze hebben lange tijd een Vlaamse priester gevonden, maar nu niet meer. Op 1 december begint trouwens ook het nieuwe kerkelijk jaar, wat mijn 75ste jaar als priester wordt. Er zal tijdens de boekvoorstelling van alles te doen zijn en veel vrienden komen af. Ook Geert Bourgeois, die een leerling van mij was in het College van Izegem, zal aanwezig zijn."Het is toch frappant dat een 99-jarige nog een boek schrijft. "Ja, maar ik ben hier vele jaren mee bezig geweest. Het is niet dat ik het helemaal in mijn 99ste levensjaar geschreven heb. Ik had ook al enkele artikels geschreven over dit onderwerp. Dit boek is als het ware een samenvatting van die artikels. Ik ben trouwens al 100. In de schoot van mijn moeder leefde ik al 100 jaar geleden. Of het mijn laatste boek wordt? Wellicht wel, maar zeg nooit nooit", knipoogt Cyriel.Cyriel Moeyaert mag dan wel nog kranig zijn voor zijn leeftijd, toch heeft hij ook voor bepaalde zaken hulp nodig. Die krijgt hij van zijn vrienden van EUVO (Europa der Volkeren) en mantelzorgers. Zijn vrienden van EUVO zorgden recent zelfs voor een bord op de muur naar de kapel van Sint-Jan-ter-Biezen ter ere van Cyriel Moeyaert. (TOGH)