"Je kan toch niet stemmen op ons, we mogen dus vragen of je iets wil drinken", lacht Karl Vanlouwe (48, afkomstig uit Koksijde), in het bezoekerscentrum van het Vlaams parlement. Als uittredend Vlaams parlementslid kent hij er blindelings zijn weg, nieuwkomers Benjamin Dalle (36, afkomstig uit Damme) en Els Ampe (40, afkomstig uit Oostende) lopen er nog wat verloren. "Het is de eerste keer dat ik hier kom", geeft Benjamin Dalle toe. Els Ampe: "Het gaat alvast beter dan mijn eerste dag in het Brussels Parlement. Ik nam de verkeerde lift en zat vast in de kelder." (lacht)
...

"Je kan toch niet stemmen op ons, we mogen dus vragen of je iets wil drinken", lacht Karl Vanlouwe (48, afkomstig uit Koksijde), in het bezoekerscentrum van het Vlaams parlement. Als uittredend Vlaams parlementslid kent hij er blindelings zijn weg, nieuwkomers Benjamin Dalle (36, afkomstig uit Damme) en Els Ampe (40, afkomstig uit Oostende) lopen er nog wat verloren. "Het is de eerste keer dat ik hier kom", geeft Benjamin Dalle toe. Els Ampe: "Het gaat alvast beter dan mijn eerste dag in het Brussels Parlement. Ik nam de verkeerde lift en zat vast in de kelder." (lacht)Meneer Dalle en mevrouw Ampe, waarom besloten jullie twee om ook op te komen voor het Vlaams parlement?Benjamin Dalle: "Na jaren te hebben gewerkt op verschillende kabinetten en de CD&V-studiedienst, dacht ik: ofwel zet ik een stap vooruit en engageer ik me publiekelijk, ofwel moet ik een andere uitdaging zoeken. Tien, elf jaar achter de schermen is wel genoeg. Ik wil zelf de dingen zeggen en in debat gaan."Els Ampe: "Ik heb nooit achter de schermen gewerkt, ik zou het ook niet kunnen. De ene mens zit graag een hele dag achter een bureau, ik moet naar de mensen kunnen gaan en voor hen opkomen. Dat kan je minder achter de schermen."Benjamin Dalle: "Niet mee eens. Elke minister heeft zijn visie, maar de mensen achter de schermen verzetten wel het dossierwerk. Je werkt voor mensen, kan iets betekenen voor hen."Karl Vanlouwe: "Als politicus die ook achter de schermen werkte, weet ik dat je op de voorgrond álle gezindheden hoort. Op markten kom je je voor- én tegenstanders tegen. Achter de schermen hoor je vooral je eigen achterban."Worden jullie als West-Vlamingen als volwaardige Brusselaars gezien? Of blijven jullie de buitenbeentjes?Els Ampe: "Dat gevoel heb ik nooit gehad, integendeel. Brussel is heel open. Omgekeerd zou het veel moeilijker zijn: een Franstalige Brusselaar die naar Oostende komt en daar aan politiek wil doen."Benjamin Dalle: "Mijn mama is afkomstig uit het Antwerpse, woont al bijna heel haar leven in West-Vlaanderen, maar wordt nog steeds niet altijd als een West-Vlaamse aanzien. Brussel is een stad van migranten, en ik ben een West-Vlaamse migrant in Brussel. Ik woon in een straat met bijna geen autochtone, blanke Brusselaars. Bijna iedereen is van ergens anders en dan is het makkelijk om je hier in te burgeren. De gemeenschappen zijn wel niet zo verweven, ze leven soms naast elkaar."Karl Vanlouwe: "Sale flamand heb ik wel eens gehoord, maar dat is veel minder dan zo veel jaar geleden. Eigenlijk heb ik ook geen problemen gehad."In Brussel kwamen jullie toch in een andere wereld terecht. Kunnen jullie de charme van de hoofdstad verwoorden?Els Ampe: "De openheid. Brussel en West-Vlaanderen kunnen veel van elkaar leren. Brussel zou meer de doenersmentaliteit van West-Vlaanderen waar de werkloosheid en ziekteverzuim heel laag zijn moeten hebben. West-Vlaanderen kan de openheid van Brussel gebruiken. Sorry dat ik het moet zeggen, maar ik verveel me in West-Vlaanderen. Als de mensen uit 'mijn' Oostende in de zomer klagen dat het te druk wordt door alle toeristen, dan wordt het voor mij pas interessant."Karl Vanlouwe: "Voor Vlaanderen is Brussel het venster op de wereld en dat moeten we economisch gebruiken. Dat weten West-Vlamingen. Maar Brussel wordt niet bestuurd als een hoofdstad, maar als een provinciestadje. Zonder visie. Voor mij moet er orde op zaken gesteld worden. Une approche flamande, een Vlaamse aanpak. In plaats van Brussel-Vlaams is onze strijd nu Brussel-West-Vlaams."Benjamin Dalle: "Brussel wordt soms nog slechter bestuurd dan een provinciestadje! Els heeft als schepen de eerste laadpaal in Brussel geplaatst. Het Brussel gewest heeft vier publieke laadpalen, Brugge telt er drie keer zo veel. In Brussel is het nochtans belangrijker, omdat je hier de auto niet voor de deur kwijt kan. Kortom: hier kan ik nooit een elektrische wagen kopen."Els Ampe: "Ik heb een elektrische wagen gevonden die in mijn garage past: 1 meter breed, 1,75 meter lang."Benjamin Dalle: "Een overdekte step?"Els Ampe: "Een Estrima, ongeveer half zo groot als een Smart, waar er twee personen in kunnen. Eerlijk: met vier kinderen is dat niet onze gezinswagen."Benjamin Dalle: "Als ik op het thuisfront vertel dat ik in Brussel woon, kijken de mensen me nog steeds verschrikt aan. Zeker als ik dan ook nog eens zeg dat ik in Molenbeek woon. Hellhole! Dan moet ik steevast uitleggen dat het er wel aangenaam wonen is. Je vindt hier de grote cultuurhuizen, elke avond kan je op café, op tien minuten zit ik met mijn fiets in het Pajottenland. Niet enkel West-Vlamingen hebben een negatief beeld van Brussel, dat is algemeen zo. Ze associëren Brussel met de ring, de tunnels en de lelijke stations."Karl Vanlouwe: "Velen komen dagelijks naar Brussel, maar kennen de stad niet. Hier zijn zo veel groene plekjes. Ik heb hier leren mountainbiken, niet in West-Vlaanderen. Tja, de perceptie. Al mogen we niet ontkennen dat er in bepaalde gebieden problemen zijn. Het kwalijke is dat bepaalde politici die blijven ontkennen. En als je die niet erkent, ga je ze niet aanpakken. Straten zie ik achteruitgaan door het laksisme. Het begint met de voedingskraampjes die hun waar buiten etaleren. Eigenlijk mag dat niet, want ze nemen het openbaar domein in. Maar toen ik dat aankaartte op de gemeenteraad, was het antwoord: och, eentje kan toch geen kwaad? Nu zijn er twintig en kan je er niets meer aan doen... Waarom zou een Vlaming eens niet de minister-president van Brussel kunnen worden? Om wat leiderschap te tonen? Dat is blijkbaar onbespreekbaar, omdat we een minderheid zijn. Maar de vorige premiers waren toch ook Di Rupo en Michel?"Els Ampe: "Op de kleine ring passeren er nu 120.000 auto's per dag. Dat zijn er evenveel als op de grote ring, maar dan langs een smaller deel. Waar moet je met al die voertuigen naartoe? Alles hebben we al geprobeerd - bredere fiets- en voetpaden, zelf voerde ik de voetgangerszone in... -, nu is het tijd om te investeren in de metro. Het geld is er."Benjamin Dalle: "Ja?"Karl Vanlouwe: "Noteer dat maar! Je gaat het toch niet weer gaan vragen in Vlaanderen, hé?"Els Ampe: "Er zit nog geld in de kas van MIVB, plus er is vijf miljard geïnvesteerd de voorbije jaren. Als je evenveel investeert, dan kunnen we 50 kilometer metro aanleggen. Zo haal je veel auto's van straat, verbeter je de levenskwaliteit en pak je verloederde wijken aan. Want wil jij wonen in een straat waar een file voor je deur staat te stinken?"Karl Vanlouwe: "Je moet investeren in mobiliteit, op alle manieren. Ook de wagen heeft zijn plaats in een hoofdstad. De ingevoerde voetgangerszone is een mislukking."Els Ampe: "Sindsdien komen meer mensen het centrum ontdekken..."Karl Vanlouwe: "Drie jaar was er miserie! En die is er nog altijd! Het had anders aangepakt moeten worden, bijvoorbeeld door te werken met verzinkbare paaltjes. Dat je een tijdelijke voetgangerszone hebt, maar tijdens de spits de grote boulevards niet afsnijdt. Dat heeft al grote gevolgen voor de horeca gehad."Els Ampe: "Voor welke? De kebabzaken en dergelijke? Nu komen er nieuwe winkels. We laten het centrum heropleven. "Karl Vanlouwe: "Er moet ook meer geïnvesteerd worden in fietssnelwegen naar Brussel, voor mensen uit de rand en Brusselaars. Ik heb de indruk dat ze het enkel in het centrum verbeterd hebben, maar daar hebben pendelaars weinig aan."Benjamin Dalle: "Twee van de vijftien fietssnelwegen in Vlaams-Brabant zijn doorgetrokken tot het centrum. Dat kan niet. De samenwerking tussen Vlaanderen en Brussel is bijzonder slecht. De Vlaamse en de Brusselse ministers van Mobiliteit, Ben Weyts en Pascal Smet, spreken onvoldoende met elkaar. Maar ik ben niet overtuigd dat er geld genoeg is voor nog bijkomende metrolijnen. We hebben een nationaal begrotingstekort van 6 miljard euro! Het doortrekken van de metro naar Evere en Schaarbeek zou de budgetten van de komende twintig jaar opsouperen. En dan wil je er nog bij? Typisch liberalen: iets beloven maar er de budgetten niet voor voorzien. "Els Ampe: "Typisch voor de CD&V: een gebrek aan ambitie. Grootsteden zoals Helsinki en Kopenhagen kunnen het, maar België - toch een welvarend land - niet? Brussel heeft geen begrotingstekort."Karl Vanlouwe: "Dan spreken we nog niet over de vele blokkeringen. Hoeveel partijen kunnen er geen stokken in de wielen steken."Els Ampe: "Gemeenten, buurtcomités.... Elke man en een paardenkop kan een metro tegenhouden. Voor zoiets economisch belangrijk zou dat niet mogen, vind ik."Karl Vanlouwe: "Zo werden ook de trajectcontroles in de tunnels tegengehouden. Voor 5 kilometer passeer je door vijf, zes gemeenten. Als de burgemeester van Koekelberg het dan tegenhoudt..."Karl Vanlouwe: "Ooit werd ik boven het hoofd geschoten, als getuige van een overval. En zo zal iedereen hier wel iets meegemaakt hebben. Als je dan de vorige burgemeester Freddy Thielemans hoort spreken over 'faits divers', wijst dat de laksheid van bepaalde politici. Dan neem ik liever een voorbeeld aan New York, die de 'broken window'-theorie toepaste. Iedere overtreding - van een gebroken ruit tot fysieke agressie, moet geverbaliseerd, opgevolgd en zeker niet weggelachen worden door de politie of politici. Toen ik de politie belde voor een inbraak, kwamen ze pas een uur later ter plaatse. Ze spraken geen Nederlands en konden geen verhoor van me afnemen. Zulke mensen aanwerven: ook dat is laksheid."Benjamin Dalle: "Ik volg je, maar ik ben nog maar één keer in mijn leven overvallen geweest, op 't Zand in Brugge. Zelf heb ik geen negatieve ervaringen met de politie gehad. Eens waren ze voor mijn deur mijn fiets aan het stelen. De politie kwam en gooide die gastjes op de grond, voor poging tot fietsdiefstal. Het probleem zit in de structuren, met name het bestaand van zes politiezones. Toen enkele gasten een groepje meisjes lastigvielen en we hun nummerplaat noteerden, zou de politie het wel doorgeven aan de collega's 'omdat ze van een andere zone waren'. Tja, dan weet je het wel. We moeten naar een fusie van de zes politiezones in Brussel, daar zijn we het hier aan tafel allemaal over eens."Els Ampe: "De grootste problemen vonden plaats tussen 2000 en 2010. Zelf maakte ik al twee keer een homejackings mee, een carjacking, handtasdiefstal... The full package. De laatste jaren zijn de statistieken verbeterd, maar niet de werking. De politie en het gerecht werkt met ouderwetse informatica, er is nauwelijks een databank... Weet je dat enkel het vredegerecht een mailadres heeft en de rest niet? Het gerecht is een zeef. Aan de top van de rechtbanken moeten managers aangesteld worden, die een efficiënte rechtspraak zouden kunnen organiseren."Karl Vanlouwe: "Iedereen wil een kwalitatief onderwijs voor zijn kinderen, iedereen wil dat het niveau in Brussel even hoog ligt als in de rest van Vlaanderen. Een heel grote uitdaging."Els Ampe: "Het onderwijs in héél Vlaanderen moet verbeteren. Een diploma moet garant staan voor kennis, kunde en tweetaligheid. Zeker in Brussel. Wat voor zin heeft het om lessen Frans te geven als de leerlingen na het middelbaar geen simpele vraag kunnen stellen in een winkel? Iets meer dan 20 procent in Brussel is werkloos, bijna 10 procent analfabeet. Dat mag niet van generatie op generatie overgaan. Kansarme kinderen moeten we via het onderwijs een springplank geven, zodat ze zelf hun leven in handen kunnen pakken en niet afhankelijk van de overheid zijn. Dat is het laatste redmiddel. De PS propageert dat de overheid de oplossing voor alles is. Van die mentaliteit moeten we af."Benjamin Dalle: "Onder Hilde Crevits gebeurde er een enorme inhaalbeweging op het vlak van scholenbouw, zeker in West-Vlaanderen en Brussel. In Brussel was er een verdrievoudiging van de investeringen: van 40 naar 114 miljoen euro. Opmerkelijk want de vorige minister van Onderwijs, Brusselaar Pascal Smet, deed dat niet. We moeten de kwaliteit versterken en wij willen onder meer een taalcoach voor elke school, zodat het Nederlands goed is. Dat is zowel in Molenbeek als in Waregem van belang, want in heel Vlaanderen gaat de kwaliteit van begrijpend lezen achteruit."Els Ampe: "Er moeten centrale examens komen. Dan kan je met een bepaalde objectiviteit zeggen wat goeie en minder goeie scholen zijn en hen dan aanzetten om te verbeteren. Uiteraard moet je rekening houden of er kinderen uit moeilijkere gezinssituaties komen."Karl Vanlouwe: "Taal is zo belangrijk. Zeker in Brussel. Voor kinderen naar de basisschool gaan, willen wij ze een taalbadjaar geven. Een jaar onderdompelen in het Nederlands, een jaar nemen om hen een toekomst te geven."Els Ampe: "Er zijn kinderen die dat veel sneller kunnen. Kan je nu vragen aan iemand om een jaar van zijn leven weg te nemen?"Karl Vanlouwe: "Maar er zijn kinderen die al twaalf jaar naar school gaan en nog geen deftig Nederlands kennen. En dan spreek ik nog niet over bepaalde politici in Brussel."Els Ampe: "Je moet daar permanent in investeren."Karl Vanlouwe: "Ook de ouders moeten inspanningen doen. Mijn vrouw staat in het onderwijs en merkt dat sommige ouders niet weten wat er in de nota's of rapporten van hun kinderen staat omdat ze de taal niet machtig zijn. Denk je dat kinderen een negatieve opmerking correct zullen vertalen?"Els Ampe: "De kinderen mogen niet afgerekend worden op de kansarmoede van hun ouders. Als dat niet lukt, moet je het kind niet straffen."