Het is een opgewekte Els Ampe die de tearoom aan het Oostendse station binnenwandelt. Een spraakwaterval met West-Vlaamse én Brusselse tongval. Dat het deugd doet weer even in haar geboortestad te zijn, zegt ze. Dat ze straks een hapje gaat eten met haar broer. En vooral: dat ze een primeur heeft voor onze krant.
...

Het is een opgewekte Els Ampe die de tearoom aan het Oostendse station binnenwandelt. Een spraakwaterval met West-Vlaamse én Brusselse tongval. Dat het deugd doet weer even in haar geboortestad te zijn, zegt ze. Dat ze straks een hapje gaat eten met haar broer. En vooral: dat ze een primeur heeft voor onze krant. "Ik ga deze maand een eigen app lanceren. Ik ben de eerste politicus die dat doet. Mijn video's komen daarop, mijn live's, maar ook polls. De mensen kunnen ook zélf een poll organiseren over een thema. Zo kom je te weten wat er leeft. Dat is hoe ik aan politiek wil doen. Heel direct. Toen België van start ging in 1830, trokken parlementsleden met paard en kar naar het parlement. Wie wou weten wat daar verteld werd, moest de gazet lezen. En dan nog. Die tijden zijn veranderd. Al lijken velen dat niet te beseffen." (knipoogt)Het is Els Ampe ten voeten uit. Zegt wat ze denkt, zonder afgelikte debatfiches. "Weet u wat het probleem is in dit land? Dat een parlementslid minder vrijheid van spreken heeft dan een opiniemaker. Geen mens valt erover als een journalist schrijft dat een minister verantwoordelijk is voor de coronadoden. Maar als ik zeg dat we in een lockdowndictatuur leven, dan gaat Twitter over de rooie. (feller) Wauw, shock, shock. (zucht) Waarom hebben wij nog parlementsleden? Ik vraag het mij soms af."Vandaag mag u uw gedacht zeggen. Wat vond u van de Septemberverklaring van minister-president Jan Jambon (N-VA)?"De Vlaamse regering moet drie dingen doen. Eén: zorgen voor een slanke overheid. Ik heb iets gehoord in die richting, maar niet genoeg. De regering wil bovendien een data-nutsbedrijf oprichten en extra rechters aanstellen. Néén, dat is weer te veel overheid. (op dreef) Twee: handen af van de mensen hun centen, auto en huis. Waarom zijn zoveel mensen zo boos? Omdat ze altijd maar moeten bijdragen. Laat de mensen doen. Stimuleer hun initiatieven. Dat mocht meer aan bod komen. En drie: voer eindelijk 5G in. Ik was blij dat dat wél aan bod kwam. Er zijn Afrikaanse landen die daarin verder staan dan België. Is dat normaal?"U overloopt uw programma. Maar wat vond u van de verklaring van Jambon?"Ik beoordeel een minister niet op een speech, maar op beleid. Ik zal op het einde van de rit kunnen oordelen over Jambon. Hij heeft enkele goede zaken benoemd. Ik hoop nu vooral dat hij die niet vergeet in zijn beleid. (fijntjes) Want hij durft al eens iets te vergeten. (lacht) Ik vind algemeen dat de Vlaamse regering meer daadkracht mag tonen. Maar goed: ze is nog maar een jaar bezig."Wat vindt u van het relanceplan van 4,3 miljard euro?(onverstoord) "Als we echt een economische relance willen, dan moeten we private initiatieven ondersteunen. Dat is de enige weg vooruit. Mijn app zal de naam ELS krijgen. Dat staat voor Echte Liberale Staatsvermindering. (feller) Omdat de overheid mínder moet doen. Het tekort op de Belgische begroting bedraagt al 24 miljard euro. Wat betekent dat? Dat de overheid vooral minder moet uitgeven."U vindt de extra investeringen in de zorg geen goede zaak?"Jawel, die zijn nodig. Die mensen moeten goed betaald worden. De investeringen in infrastructuur zijn ook goed. Die betalen zichzelf terug. Maar de focus ligt te weinig op de lange termijn. Wat is het grote probleem? Van de tien Belgen werken er amper twee in de private sector (gepensioneerden en kinderen meegerekend, red.). Het zijn die mensen die de overheid overeind houden. Maar zij voelen zich uitgeperst als een citroen."Iets anders. U was niet tevreden over de aanpak van de coronacrisis. Wat is uw voornaamste kritiek?"Zag u Philippe De Backer (Open VLD) vorige week in De Afspraak? Dat was de eerste keer dat een politicus een heldere boodschap bracht over de regels. Was uw handen, houd afstand, draag een mondmasker op drukke plaatsen en wees verantwoordelijk. Dan kunnen we onze vrijheid behouden. Die boodschap had van in het begin gebracht moeten worden. En twee: de focus had meer moeten liggen op informatieverstrekking en risicoberekening. Wat is het risico op corona in het zwembad, op café, op de markt, op het werk en in de scholen? Dat is nooit verteld."Omdat men dat niet wist. Experten hebben dat meermaals benadrukt.(droog) "Het was in andere landen wel geweten. De Nederlandse professor Andy Hoepelman heeft een lijvige nota gemaakt over het risico op corona in een zwembad. Dat bleek haast nihil te zijn. Ik had méér verwacht van onze wetenschappers. Veel landen waren transparanter. Taiwan ook. Of Zweden. Het zijn dictaturen die een lockdown invoeren, want die hebben geen respect voor vrijheden." Is België dan een dictatuur?(lacht) "Ik noem dat de lockdowndictatuur. Ik neem dat niet terug. Ik wil geen tweede lockdown in dit land. Ook niet in Brussel. Wie dat invoert, heeft helemaal niets geleerd."Met alle respect voor professor Hoepelman, maar Nederland heeft deze week wel weer strengere maatregelen moeten opleggen. De horeca dicht om 22 uur en geen publiek op sportwedstrijden.(pikt in) "Omdat men blijkbaar niet luistert naar de wetenschap. Professor Hoepelman is niet de enige, hé. Er zijn ook anderen. (even stil) Ik heb me écht kwaad gemaakt in deze crisis."We hebben dat gezien op sociale media.(onverstoord) "De politici hebben makkelijk praten. Wij worden gewoon verder betaald. Dat geldt niet voor al die ondernemers die moeten sluiten, voor al die mensen in de evenementensector, noem maar op. Die zien hun levenswerk in rook opgaan. Die worden daar ziek van, hé. (op dreef) Dat moet eens onderzocht worden. Zijn er meer mensen ziek geworden van de lockdown dan van corona? Ook de armoede is toegenomen, hé."U schreef eind april op Twitter dat er in juni geen coronadoden meer zullen zijn in België. We zijn oktober, en er sterven nog dagelijks mensen aan het virus. Was dat geen gevaarlijke voorspelling? "Ik heb toen verwezen naar een studie van de universiteit van Seattle. Die had een prognose gemaakt. Halfweg mei zou de curve dalen en in juni zouden er geen doden meer zijn. Viroloog Marc Van Ranst heeft die studie bevestigd op VTM Nieuws en in Terzake."Hij heeft altijd benadrukt dat hij twijfelt aan de uitkomst."Toch niet. Maar soit. (denkt na) Ik vond dat het gedaan moest zijn met de lockdown. Ik blijf dat herhalen. De mensen moesten weer aan het werk kunnen, de horeca moest weer open. Dat is ook gebeurd. Zo gek zal ik dan toch niet zijn?" Uw prognose was helemaal fout. Uw partijgenote Maggie De Block vond uw uitspraken zelfs dodelijk.(aarzelend) "Zij mag vinden wat zij wil. Er zijn weinig voorspellingen die uitkomen. Weet u wat had moeten gebeuren? Men had toen al de voorspellingen van onze experten openbaar moeten maken. Het is op basis daarvan dat de maatregelen zijn genomen."Hebt u spijt van uitspraken?"Neen. Ik stel zelfs vast dat het draagvlak tegen een lockdown alleen maar groeit. Als ze over enkele jaren terugblikken, zullen veel politici zeggen dat ze tégen de lockdown waren. Schrijf maar op. Ik zeg het nu al."U was in het voorjaar één van de kandidaten om partijvoorzitter te worden. Dat is niet gelukt. Is die ontgoocheling verwerkt?"Jawel. Wie deelneemt aan verkiezingen, kan ook verliezen. Ik kan tevreden terugblikken. Er zijn twintig mensen verkozen in het partijbestuur, waaronder amper vijf vrouwen. Ik ben één van hen. Dat is toch straf? Ik kan in dat partijbestuur de stem van de basis laten weerklinken. Dat lukt ook. Ik heb het gevoel dat er meer rekening wordt gehouden met wat ik zeg." Wie is die basis?"Dat zijn de mensen die staan voor meer economische groei en meer democratie. Dat is de basis van het liberalisme. Veel van die mensen zijn weggelopen naar N-VA en Vlaams Belang. Dat zijn vaak hardwerkende mensen die vinden dat ze niet beloond worden."Wat vindt u van de lijn van de nieuwe voorzitter, Egbert Lachaert? Hij kiest voor een Vivaldi-regering."Egbert legt opnieuw meer nadruk op het economisch liberalisme. Dat is goed. We hebben de voorbije twintig jaar te veel de focus verlegd naar andere thema's, waardoor we die basis zijn kwijtgespeeld. Ik voel me ook zelf beter in de partij. Het zal ook in die Vivaldi-regering vooral belangrijk zijn om die liberale lijn te verdedigen. Geen coronabelasting, focus op groei en privaat initiatief stimuleren. Dat zal een donkerblauwe ploeg vragen."Is Alexander De Croo donkerblauw?"Dat vind ik wel. Hij kan die lijn verdedigen."Zou u een goede minister zijn?(lacht) "Dat moet u aan de voorzitter vragen." Was Lachaert niet verkozen om Vivaldi tegen te gaan?"Neen. Hij heeft zich verzet tegen paars-groen, niet tegen Vivaldi. Dat heeft hij ook zo gezegd in één van de debatten. Er was ook geen andere mogelijkheid meer, hé. Alles was al eens geprobeerd." Deze federale regering heeft geen Vlaamse meerderheid. Vindt u dat geen probleem?"Ik ga de regering beoordelen op het beleid. Er waren de voorbije jaren verschillende regeringen met een Vlaamse of Franstalige minderheid. Het is wat het is. Ik begrijp wel dat mensen protesteren. Dit land botst op zijn limieten. Een verandering van het kiessysteem kan dat oplossen. De premier zou eigenlijk rechtstreeks verkozen moeten worden. Het Frans systeem vind ik een goed voorbeeld."U praat enthousiast over de partij. Er zijn nochtans partijgenoten die fluisteren dat uw carrière voorbij is."Voorbij? Ze is nog maar begonnen. Ik ben héél strijdvaardig. Dat hebt u goed opgemerkt. (lacht) Het zijn anonieme partijgenoten die dat zeggen. Wie anoniem is, is niet moedig, vind ik."Brussels kopstuk Guy Vanhengel doet het niet anoniem. Hij liet verstaan op Twitter dat u aan het Dunning-Krugereffect zou leiden (incompetente mensen die hun eigen capaciteiten overschatten, red.). Wat vindt u daarvan?(haalt schouders op) "Wat kan ik doen tegenover mensen die verbitterd zijn? Ik voel veel steun onder de Brusselse leden. Ik behaal al twee opeenvolgende verkiezingen de meeste Vlaamse stemmen in Brussel. Dat is het voornaamste. Ik laat mijn welzijn niet bepalen door anderen."U plant nog geen verhuizing terug naar de kust?(lacht) "Neen. Ik woon te graag in Brussel. Maar ik kom even graag terug voor enkele dagen. Veel familieleden wonen hier. We zijn hier ook gebleven tijdens de lockdown. In Knokke, waar mijn schoonfamilie woont. Mijn man is hartpatiënt. Hij was al aan de kust toen de lockdown begon. De dokter raadde hem aan om hier te blijven."