De West-Vlaamse politici van morgen: deze zeven jongeren willen het geloof in de politiek herstellen

Dit zijn de West-Vlaamse politici van de toekomst. © Montage KW
Paul Cobbaert
Paul Cobbaert journalist

Zeggen dat de mensen de politiek uitspuwen, is een open deur intrappen. Dat blijkt ook uit onderzoek. De politiek is het vertrouwen van de burger kwijt, wat een drama is voor onze democratie. Toch zijn er nog jongeren die wél voor de politiek kiezen. Wat triggert hen? En wat moet volgens hen gebeuren om het vertrouwen te herstellen? Wij spreken met zeven geëngageerde jongeren van zeven verschillende kleuren.

Younes El Haddaji (25 jaar, Vooruit, Kortrijk): “Onbekend is onbemind”

© Kurt De Schuytener

Waarom hebt u voor de politiek gekozen?

“Ik ben opgegroeid in een socialistisch nest, maar ik had nooit gedacht dat ik zelf aan politiek zou doen. In 2018 kreeg ik de vraag van Vooruit, toen nog SP.A, om deel te nemen aan de lokale verkiezingen. Ik heb meteen ja gezegd. Politiek boeit me heel erg, vooral thema’s zoals diversiteit, inclusie en kwetsbare jongeren. Vandaar ook mijn engagement voor de Red-Side Academy, onze jeugdvereniging in Kortrijk. Ik ben een activist: ik wil zelf iets doen om de wereld te veranderen. Wat mijn vrienden ervan vonden? Ze waren verrast, maar in positieve zin, omdat ze weten dat het mij boeit.”

Waarom is de politiek het vertrouwen van de mensen kwijt?

“Het zijn verschillende factoren. De politiek is vooral een onbekende wereld. Dat is volgens mij het grootste probleem. Onbekend is onbemind. Als er problemen zijn, dan krijgt de politiek de schuld, maar veel mensen weten niet hoe de politiek werkt. De coalitievorming bijvoorbeeld: dat is een reden waarom partijprogramma’s niet uitgevoerd worden. Als ik jongeren vraag waarom ze niet stemmen, dan zeggen ze dat het geen zin heeft, want er verandert toch niets. Ook de vele schandalen doen het imago geen goed.”

Wat moet er gebeuren om het vertrouwen te herstellen?

“We moeten de jongeren meer betrekken bij het beleid. We moeten hen actief opzoeken en overtuigen. Ik ben in de politiek gestapt omdat ik de vraag kreeg. Zo moet het. Vertel aan jongeren wat de politiek kan doen en je zal zien dat ze geboeid zullen zijn. Dat vraagt in de eerste plaats sterk uitgebouwde jongerenafdelingen.”

Kati Legein (22 jaar, Vlaams Belang, Oostende): “Vlaamse onafhankelijkheid!”

Kati Legein
Kati Legein © gf

Waarom hebt u voor de politiek gekozen?

“Het is een persoonlijk engagement, ik kom niet uit een politiek nest. Het is belangrijk dat jongeren zich engageren in de organisatie van onze samenleving. De politiek is helemaal niet saai en zeker niet voorbehouden aan oudere mannen. Ik was 19 jaar toen ik lid werd van Vlaams Belang. Waarom deze partij? Omdat ik Vlaams-nationalist ben. Dat is de voornaamste reden. Er is niemand in mijn omgeving die daar problemen van maakt.”

Waarom is de politiek het vertrouwen van de mensen kwijt?

“Het is vooral omdat de mensen niet de regering krijgen waarvoor ze stemmen. Als ik kijk naar mijn partij, dan is vooral het cordon sanitaire het probleem. Het is een ondemocratisch instrument dat mensen uitsluit. Het is logisch dat zoiets voor wantrouwen zorgt. Het goede nieuws is: we kunnen dit veranderen. Vandaar mijn engagement.”

Wat moet er gebeuren om het vertrouwen te herstellen?

“Ik ben voorstander van referenda zoals in Zwitserland. Je moet de mensen mee laten beslissen over het beleid. Ik ben ook voorstander van een eengemaakte Vlaamse kieskring zodat politici zich overal in Vlaanderen moeten tonen. Maar de belangrijkste maatregel zou Vlaamse onafhankelijkheid zijn. De grenzen van een staat moeten samenvallen met de grenzen van een volk om een echte democratie te zijn. Dat is ook een voorwaarde voor het vertrouwen.”

Raf Reuse (23 jaar, Groen, Brugge): “Lidkaart als verjaardagscadeau”

Raf Reuse
Raf Reuse © Davy Coghe

Waarom hebt u voor de politiek gekozen?

“Wat voetbal is voor sommigen, is politiek voor mij: een passie. Het zit ook in het bloed. Mijn mama is nog schepen geweest voor CD&V in Oostkamp. Ik heb mijn eerste lidkaart gekregen toen ik zestien jaar werd. Een cadeau van mijn ouders. Het beste cadeau ooit. Anders had ik misschien nooit zelf de stap durven zetten. Ze wisten dat ik groen was. Ik kan heel kwaad worden over het klimaatbeleid. Of beter: over het gebrek daaraan.”

Waarom is de politiek het vertrouwen van de mensen kwijt?

“Dat is een moeilijke vraag. Wat zeker meespeelt, is het gebrek aan doortastend beleid. Zie ook de hoge energiefactuur. De mensen liggen hiervan wakker, maar ze krijgen geen antwoorden van de politiek. Wat ook meespeelt, zijn de politieke schandalen. Denk aan Sihame El Kaouakibi. Of het PFOS-schandaal. Dat versterkt het wantrouwen tegenover de overheid. België scoort niet goed op dat vlak. In de Scandinavische landen ligt het vertrouwen veel hoger. Daar geloven de mensen wat de overheid zegt.”

Wat moet er gebeuren om het vertrouwen te herstellen?

“Meer burgerparticipatie en directe inspraak in het beleid. Een goed voorbeeld zijn de burgerbudgetten. Een lokaal bestuur zou een deel van zijn middelen moeten geven aan een buurt die vervolgens zelf kan beslissen over de invulling ervan. Het zal ervoor zorgen dat burgers zélf keuzes moeten maken. Het zal misschien voor wederzijds begrip zorgen.”

Lise-Marie Platteau (23 jaar, Open VLD, Harelbeke): “Politici zijn voeling met realiteit kwijt”

Lise-Marie Platteau
Lise-Marie Platteau © Luc Laverge

Waarom hebt u voor de politiek gekozen?

“Het was niet gepland, maar het bevalt mij wel. De lijsttrekker van Open VLD vroeg me in 2018 of ik op zijn lijst wou staan. Ik heb daar lang over nagedacht. Ik zou net beginnen werken als advocate en wou niet dat dat een belemmering zou zijn. Uiteindelijk heb ik toch ja gezegd. Het leek me vooral boeiend om mensen te leren kennen en meer te weten over het beleid. Ik had nooit verwacht dat ik meteen verkozen zou zijn.”

Waarom is de politiek het vertrouwen van de mensen kwijt?

“Je moet een onderscheid maken tussen nationaal en lokaal. Op nationaal niveau lijken de politici het gevoel met de realiteit kwijt. Ze staan niet meer met hun voeten in de echte wereld. Bovendien zijn ze vooral bezig met het partijbelang, elkaar de loef afsteken en hebben ze weinig oog voor de lange termijn. Op lokaal niveau wordt er te weinig inspraak gevraagd aan de inwoners. Of te laat. Er wordt ook vaak geld besteed aan dingen die niet noodzakelijk zijn. Ook het gebrek aan rechtszekerheid speelt een rol. Zie het zonnepanelendebacle. Dat zorgt voor wantrouwen.”

Wat moet er gebeuren om het vertrouwen te herstellen?

“Er is vooral nood aan eerlijke en duidelijke politici. Dat zou al een groot verschil maken. Ten tweede vind ik dat de invulling van de ministerposten anders moet. Ik vind het absurd dat eenzelfde politicus de ene keer bevoegd is voor verkeer, de andere keer voor volksgezondheid, enzovoort. Een minister moet kennis van zaken hebben. Wie bevoegd is voor justitie, heeft best rechten gestudeerd, enzovoort. Of een Frank Vandenbroucke die minister is, terwijl hij niet eens op een lijst stond: je krijgt zoiets niet verkocht.”

Sam Vandoorne (24 jaar, N-VA, Zedelgem): “Te weinig wissels aan de macht”

Sam Vandoorne
Sam Vandoorne © ID/ Johannes Vande Voorde

Waarom hebt u voor de politiek gekozen?

“Dat is geen keuze. Ofwel ben je een politiek beest, ofwel ben je het niet. Ik voel me sterk aangetrokken door N-VA omdat ze anders is dan andere partijen. Ze durft tenminste tegen de schenen schoppen. Ik was amper 15 jaar toen ik een lidkaart kocht. Dat was de periode van de grote doorbraak. Het was niet altijd evident. Er waren mensen die niets meer met mij te maken wilden hebben. Maar goed: dat zijn dan geen vrienden. Mijn echte vrienden reageerden wel positief.”

Waarom is de politiek het vertrouwen van de mensen kwijt?

“Was het ooit anders? Het is altijd populair geweest om de politiek met de vinger te wijzen: het zijn zakkenvullers, ze liegen en bedriegen, enzovoort. Uiteraard is dat beeld fout. Ik denk dat het vooral tegen de borst stoot dat partijen zichzelf in stand willen houden en vastklampen aan de macht. Wouter Beke bijvoorbeeld maakt geen goede beurt. Er zijn te weinig wissels aan de macht. Het is daarom dat mensen voor Vlaams Belang stemmen. Laat hen het maar eens proberen, hoor je dan.”

Wat moet er gebeuren om het vertrouwen te herstellen?

“De particratie moet aangepakt worden. Het zijn de parlementsleden die verkozen worden en dus het vertrouwen hebben van de burgers, maar het zijn de partijen die de agenda bepalen. Dat klopt niet. De parlementsleden moeten meer macht krijgen en los kunnen komen van de partij. Je zou ten eerste de partijfinanciering moeten beperken, maar ik wil ook naar het kiessysteem kijken. Ik ben voorstander van het Duitse model, een gemengd model met ook the first past the post. Dat betekent dat er één zetel te verdelen is in één regio. Dat zou het parlementslid sterker maken.”

Jelle Marginet (19 jaar, PVDA, Kortrijk): “Ze verdienen te veel geld”

© Kurt De Schuytener

Waarom hebt u voor de politiek gekozen?

“Politiek is ook wat op straat gebeurt. Daar is het allemaal begonnen voor mij, op de klimaatstakingen van drie jaar geleden. Ik wou mijn stem laten horen. Via die marsen heb ik meer geleerd over het klimaat en uiteindelijk ook over de politiek. Er zijn gigantisch veel problemen die verbonden zijn aan het systeem zelf. Dat is waarom ik bij PVDA beland ben. Vandaag help ik mee aan de uitbouw van onze jongerenafdeling RedFox in Kortrijk.”

Waarom is de politiek het vertrouwen van de mensen kwijt?

“Omdat de mensen zich niet gehoord voelen en zich niet herkennen in het politieke systeem. Verkiezing na verkiezing doen politici beloftes die ze niet waarmaken. Het dieperliggende probleem is dat de politici niet met hun twee voeten op de grond staan. Ze verdienen te veel geld, waardoor ze niet voelen wat de mensen voelen. Een politicus heeft het niet moeilijk om zijn energiefactuur te betalen, hoor. Dat is waarom de mensen zich niet herkennen in het systeem. Wij zijn voorstander van een halvering van de lonen.”

Wat moet er gebeuren om het vertrouwen te herstellen?

“Een sterke maatregel zou een arbeidsduurvermindering zijn. We moeten naar een werkweek van 30 uur. Dat zou toelaten dat de mensen zich informeren over politiek en zich engageren. Vandaag hebben ze daar geen tijd voor. Of ze dat wel willen? Zeker weten, ik ben daar overtuigd van. Veel mensen willen zich bezighouden met politiek, maar ontbreken de tijd.”

Kato Hoogstoel (22 jaar, CD&V, Oostende): “Elke week op café!”

Kato Hoogstoel
Kato Hoogstoel © Peter MAENHOUDT

Waarom hebt u voor de politiek gekozen?

“Als je spreekt met mensen, dan hoor je dat er veel problemen zijn. Ik wil deel zijn van de oplossing. Het is via de politiek dat je de samenleving kan veranderen. Ik ben lid geworden van CD&V dankzij mijn mama die ook lid is. Zij is een geëngageerde vrouw die goed wil doen voor de medemensen. Dat heb ik van haar. Toen ik 16 was, werd ik aangesproken door de jongerenafdeling. Daar ben ik blijven plakken.”

Waarom is de politiek het vertrouwen van de mensen kwijt?

“Vooral het imago is het probleem, denk ik. De mensen zien vooral de strubbelingen, het gekibbel, de partijpolitiek. Deze zaken worden vaak uitvergroot in de media. Ook op sociale media gaat het vaak daarover. De mensen zien te weinig dat de politiek ook mooie dingen doet. Dat is spijtig. Als je zou vragen aan de mensen wat politici doen, zal je dikwijls als antwoord krijgen dat het zakkenvullers zijn, terwijl dat echt niet klopt.”

Wat moet er gebeuren om het vertrouwen te herstellen?

“Meer direct contact met de mensen. Je moet als politicus tussen de mensen staan. Je moet tonen dat je wil luisteren naar hun zorgen. Je zou bijvoorbeeld het dienstbetoon kunnen uitbreiden. Dat hoeft daarom niet op het stadhuis te zijn. Je zou als politicus elke week een uur op café kunnen zitten om vragen van mensen te beantwoorden. Of om te luisteren naar nieuwe ideeën. Dat is haalbaar, volgens mij. Zelfs voor een minister. Het zou het vertrouwen zeker vergroten.”

Zeg et ne keer

Waar heb je een fout gezien of heb je zelf een suggestie? Laat het ons dan weten.