Brugse Sofie Crabbé: “Vissen vervrouwelijken door pilresten in urine”

Sofie Crabbé: ““Medicatie helpt ons te genezen en gezond te blijven. Maar er is een keerzijde: we kunnen niet alle geneesmiddelen afbreken, ze komen in onze waterlopen terecht en hebben een impact op de vissen.” © Davy Coghe Davy Coghe
Stefan Vankerkhoven

“90 procent van de farmaceutische vervuiling komt van menselijke urine en van dieren die gefokt zijn voor menselijke consumptie”, zegt Sofie Crabbé. Rond het thema water heeft de Brugse curator de expo ‘Faces of Water’ in het Brusselse Bozar opgezet.

“Bozar, het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel, vroeg me om een tentoonstelling te cureren”, glundert de uitgeweken Brugse Sofié Crabbé (38).

“De expo maakt deel uit van het Europese initiatief STARTS4Water binnen een programma van de Europese Commissie dat Science (wetenschap), Technology (technologie) en the Arts (kunsten) verbindt. De bedoeling is om mensen en bedrijven aan te zetten om duurzamer om te gaan met water.”

Misbruik

“De kunstwerken werpen een kritisch licht op ons gebruik en misbruik van water. Zonder water is er geen leven op aarde. Water is essentieel voor onze productie van voedsel, kleding en technologie, en onontbeerlijk voor transport en energie.”

“Door overvloed of schaarste kan water een vernietigende dimensie hebben. We staan wereldwijd voor ongeziene wateruitdagingen”, stelt deze master in de kunstwetenschappen.

Fotografie

Hoe is deze Brugse bij Bozar beland? Sofie Crabbé: “Na mijn humaniora aan het Sint-Lodewijkscollege heb ik eerst biomedische wetenschappen aan de KULAK in Kortrijk gestudeerd. In de tweede kandidatuur heb ik beslist om een andere weg in te slaan en een opleiding kunstwetenschappen te volgen aan de Universiteit Gent.”

“In 2008 heb ik mijn master behaald, waarna ik nog een jaar Photographic Studies heb gestudeerd in Leiden. Deze studie focuste zich op de geschiedenis en de theorie van de fotografie.”

KASK

“Na mijn studies heb ik eerst een jaar gewerkt als fotoredacteur bij het persagentschap Belga. Maar ik schreef liever teksten in opdracht van kunstenaars, musea, uitgeverijen en galerieën, naast essays voor kunsttijdschriften zoals HART en Ons Erfdeel (de lage landen).”

“Een tijdlang was ik artist liaison voor Deweer Gallery in Otegem. Sinds vorig schooljaar geef ik les aan het KASK en LUCA School of Arts in Gent, waar ik nu ook woon. In 2019 heb ik als journalist voor HART voor het eerst samengewerkt met Bozar, wat resulteerde in de publicatie ‘Artists in Architecture’.”

3D printers

“De tentoonstelling Faces of Water is het resultaat van een onderzoek van vier kunstenaars die samenwerkten met wetenschappers, onderzoekers, ingenieurs en bedrijven.”

“De bedoeling is om innovatie in de industrie en de samenleving te ondersteunen. De expo balanceert op de grens tussen kunst, technologie en wetenschap. Het viertal experimenteerde met data, artificiële intelligentie en 3D printers.”

“Zo bestudeerde de in Berlijn wonende kunstenares Theresa Schubert het smelten van de gletsjers in Noordwest-Italië. Gletsjers zijn belangrijk als indicatoren voor klimaatveranderingen. De Amerikaanse professor architectuur Johua G. Stein zeefde sedimenten aan de oevers van een Noord-Italiaanse stroom en ontdekte in het water toxische stoffen van voormalige textielfabrieken. De in Londen residerende Anna Ridler bezocht in haar research onder meer de oude Brugse beurs.”

Kapitalisme

“Haar project onderzoekt het verband tussen kapitalisme, globalisme en het landschap. Ze ziet water als kapitaal. Aan de hand van fotografie, artificiële intelligentie en bewegende beelden visualiseert ze hoe de financiële markt zich in ons landschap inschrijft.”

“Amerikaan/Belg Hasseeb Ahmed probeert een antwoord te formuleren op het complexe vraagstuk van farmaceutische vervuiling in onze waterkringlopen. Hij creëerde onder meer De Bron van de Amazones: een medisch model verbeeldt de genitaliën van een plassende vrouw. Door haar urine transformeren de vissen. Ze vervrouwelijken en worden creaturen die half mens en half vis zijn.”

Keerzijde

“Medicatie helpt ons te genezen en gezond te blijven. Maar er is een keerzijde: we kunnen niet alle geneesmiddelen afbreken, ze komen in onze waterlopen terecht en hebben een impact op de vissen.”

“Door restanten van de pil vervrouwelijken vissen, en door anti-depressiva zwemmen vissen trager en zijn ze een makkelijker prooi voor andere dieren.”

Plasje

“Het menselijk groeihormoon dat gebruikt wordt als een anti-verouderingssupplement vervuilt eveneens onze oceanen. Dat laakt Hasseeb Ahmed op een poëtische manier in zijn Bron van Eeuwige Jeugd.”

“Nog een kleine tip: als u bij het bezoeken van de tentoonstelling in Bozar naar het toilet gaat, lees dan de affiche op de deur. Hopelijk zal dat velen voortaan doen nadenken, telkens als ze een plasje doen”, glimlacht Sofie Crabbé.

Lees meer over:

Zeg et ne keer

Waar heb je een fout gezien of heb je zelf een suggestie? Laat het ons dan weten.