De held van miljoenen kinderen: de laatste billenkarrenbouwer ter wereld is van ons

“Een billenkar op de zeedijk is zo Belgisch als bier en frieten. Het is erfgoed”, aldus een trotse Carl Gies. (foto Joke Couvreur) © JOKE COUVREUR
Philippe Verhaest

Niets kleurt onze zeedijken meer dan de vele gocarts met breed glimlachende kinderen en toeristen. De billenkarren zijn een typisch Belgisch fenomeen en de enige nog operationele constructeur ter wereld bevindt zich trouwens aan onze kust: T&T Quality Go-Carts in Knokke-Heist. De creaties van Carl Gies en zijn team gaan de wereld rond. “Zelfs in Japan en Zuid-Afrika rijden onze bolides rond”, zegt hij trots.

Horecalui die dagelijks tientallen keren de zeedijk richting terras moeten dwarsen, zullen Carl Gies al wel eens vervloekt hebben wanneer hun enkels weer in aanraking komen met een voorbijzoevende gocart, maar voor kinderen is hij de grote held.

De 56-jarige Dudzelenaar bouwt op een industrieterrein in de Knokse deelgemeente Westkapelle al sinds 1999 billenkarren in alle maten en vormen en is anno 2022 de enige constructeur ter wereld. “Daar ben ik best trots op, ja”, glimlacht Carl.

De man volgde destijds een opleiding tot garagist en carrossier, maar sleutelt al bijna dertig jaar aan voertuigen die door pedalen worden voortgedreven. “Toen ik van start ging, waren we nog met drie billenkarrenbouwers. Wij, Paul Proot International in Brugge en Turbo Karting. Die laatste hebben we in 2006 overgenomen. Nu zijn we de enige.”

“Normaal bouwen we 200 billenkarren per jaar. In 2022 zal dat het dubbele zijn”

Carl preciseert zijn activiteiten als constructie van rollend materieel, met de focus op gocarts en de echte Belgische billenkarren. “Tot een jaar of tien geleden bouwden we ook nog paardenstallen, maar de gocarts namen steeds meer tijd in beslag.”

“Normaal bouwen we er zo’n tweehonderd per jaar, nu stevenen we op het dubbele af. 2022 wordt een recordjaar, maar de grote vraag zorgt ook voor kopzorgen. Het is niet evident om onze grondstoffen tijdig bij ons te krijgen. Om van de stijgende prijzen nog te zwijgen.”

Lange levensduur

Dat zijn billenkarren mateloos populair zijn, kan Carl makkelijk verklaren. “We leveren topkwaliteit”, stelt hij onomwonden. “Eerste keuze staal en stevig. Dat zorgt voor iets zwaardere gocarts, maar daardoor zijn ze oer- en oerdegelijk. De levensduur schommelt rond de dertig jaar. Minstens.”

Voor een ééntrapper betaal je tussen de 1.659 en 1.789 euro, exclusief btw. Een tweetrapper kost dan weer 2.563 euro en voor de grootste billenkar – een zestrapper met negen zitplaatsen – moet je 6.055 euro veil hebben. “Een alternatief uit pakweg China is misschien vier keer zo goedkoop, maar gaat ook vier keer minder lang mee. Als verhuurder is de keuze dan snel gemaakt.”

© JOKE COUVREUR

Carl en zijn driekoppig team hebben een dertigtal modellen in hun gamma. “De ééntrapper is het meest in trek: onze dragster. Maar ook onze tweetrapper met een remorkske, waardoor er vier mensen mee kunnen, is een topper.”

Uniek fenomeen

Onze kust is de enige plek ter wereld waar het kustrijwiel of billenkar niet weg te denken is van de zeedijk, zegt de erfgoedcel Kusterfgoed.

De eerste exemplaren doken eind jaren twintig van de vorige eeuw op en op vandaag zijn er zo’n zevenduizend bij een vijftigtal verhuurders tussen De Panne en Knokke-Heist te vinden.

In de jaren vijftig kostte een ritje je amper 5 oude Belgische frank, nu tel je gemiddeld 5 of 6 euro neer voor een half uurtje billenkarplezier.

Zo goed als alle verhuurders aan onze Noordzee zijn klant bij Carl, maar de gocarts vinden ook hun weg tot ver buiten onze landsgrenzen. “Veertig procent van alles wat we maken, is voor de export bestemd.”

“Voor de coronacrisis was dat zelfs zestig procent, maar de Belgische markt heeft ons herontdekt. Onze billenkarren toeren rond in landen als Marokko, Turkije, Frankrijk, Nederland, Italië en Spanje, maar ook in Kroatië, Zuid-Afrika en zelfs Japan. Daar heeft een klant zelfs een speciaal circuit aangelegd waarop kinderen met onze dragsters tegen elkaar kunnen racen. Geniaal, toch?”

Pedalen = authentiek

Af en toe klopt er ook een particulier bij T&T Quality Go-Carts aan. “Iemand die een stevige gocart voor zijn kroost wil. Of we krijgen een oud exemplaar binnen met de vraag om die weer helemaal op punt te zetten. Dan gaat het vaak over een ééntrapper die de klant zelf als kind heeft gekregen en nu wil doorgeven aan zijn eigen kinderen. Dat vind ik steeds prachtig.”

“We werken ook op maat. Uit zo’n opdrachten halen we enorm veel voldoening. Je wéét dat ons werk en onze creaties mensen gelukkig maken. We zijn apetrots op wat we hier doen. Daarom voorzien we elke nieuwe gocart van een stickertje van onze firma. Als keurmerk.”

Soldaten verpozen tijdens de Tweede Wereldoorlog in Raversijde.
Soldaten verpozen tijdens de Tweede Wereldoorlog in Raversijde. © Atlantikwall Raversyde-Provincie West-Vlaanderen

Elk jaar probeert Carl ook een nieuwigheid te lanceren. “Innovatie is belangrijk”, beklemtoont hij. “Onze huidige exemplaren bollen een pak soepeler dan die van zo’n twintig jaar geleden. En in juli starten we de productie op van een gloednieuwe ééntrapper. Veel kan ik er nog niet over kwijt, maar we hopen dat de verhuurders er straks voor in de rij zullen staan.”

Last van concurrentie heeft T&T Quality Go-Carts niet, al zijn de billenkarren al even niet meer alleenheerser op de dijk. “De elektrificatie zet zich ook in onze sector door”, klinkt het.

“Ook wij hebben op elektriciteit aangedreven gocarts in portefeuille, maar onze core business blijft toch de billenkar die je met je benen van gas moet voorzien. Je moet vóelen dat je aan het pedaleren bent. Met de billenkar rijden, hoort gewoon bij onze Belgische kust. Authenticiteit ten top. Een stukje erfgoed, zelfs.”

Echt iets van ons

Elke blinkende nieuwe billenkar test Carl zelf uit. “We moeten toch zeker zijn dat alles tot in de kleinste details afgewerkt is. Dan maak ik hier op het bedrijventerrein enkele toerkes, maar op de zeedijk zal je me niet in een van onze karretjes zien.”

© Heemkring Tussen Noordzee en Noordzee

“In augustus ga ik wel op klantenbezoek bij alle verhuurders aan de kust. Een babbeltje doen, eens checken hoe het met onze gocarts gesteld is… Elke keer ben ik blij om ze en route te zien. Als ik de kindjes ervan zie genieten, ben ik gelukkig. Daar haal ik mijn passie uit.”

Het billenkar-fenomeen ziet Carl niet snel verdwijnen. “Het is iets van ons. Zo Belgisch als bier en frieten. Al zal het gegeven wel blijven evolueren: nieuwe designs bijvoorbeeld, of nog betere techniek. Maar een dagje zee is pas af als zoon- of dochterlief met een gocart heeft kunnen rondscheuren. Ik ben heel blij dat ik mee voor dat stukje familiegeluk mag zorgen.”

Een beeld uit 1988 in Middelkerke
Een beeld uit 1988 in Middelkerke © Dirk Belrens

Zeg et ne keer

Waar heb je een fout gezien of heb je zelf een suggestie? Laat het ons dan weten.