Twee jaar. Zo lang willen de havenbesturen onderhandelen, vooraleer hun definitieve handtekening te plaatsen over een gefaseerde fusie. De plannen roepen nogal wat vragen op binnen de Zeebrugse havengemeenschap. Begrijpelijkerwijze: de haven is met 20.000 directe en indirecte jobs de grootste werkgever van de provincie én de economische motor van de Brugse regio. Zal die motor beginnen sputteren, als het kleinere Zeebrugge met zijn 40 miljoen ton aan trafieken opgeslokt worden door de Antwerpse reus ? Want Antwerpen is met zijn 235 miljoen ton aan trafieken naar Rotterdam de tweede grootste haven van Europa.
...

Twee jaar. Zo lang willen de havenbesturen onderhandelen, vooraleer hun definitieve handtekening te plaatsen over een gefaseerde fusie. De plannen roepen nogal wat vragen op binnen de Zeebrugse havengemeenschap. Begrijpelijkerwijze: de haven is met 20.000 directe en indirecte jobs de grootste werkgever van de provincie én de economische motor van de Brugse regio. Zal die motor beginnen sputteren, als het kleinere Zeebrugge met zijn 40 miljoen ton aan trafieken opgeslokt worden door de Antwerpse reus ? Want Antwerpen is met zijn 235 miljoen ton aan trafieken naar Rotterdam de tweede grootste haven van Europa.Koele minnaarEerder nog deze zomer toonde de Brugse burgemeester Dirk De fauw zich slechts een koele minnaar van een havenfusie. "Ik kreeg toen het signaal van onze Zeebrugse onderhandelaars dat sommige Antwerpse ambtenaren zich tijdens de besprekingen als hun meerderen beschouwden. Die fusie lukt nooit, want ze aanzien Zeebrugge als een kleintje, kreeg ik te horen. Gelukkig is dat niet het standpunt van het Antwerps havenbestuur. Zo bleek duidelijk uit onze constructieve gesprekken.""Ik besef natuurlijk wel dat Zeebrugge en Antwerpen niet als gelijke partners door het leven kunnen gaan. Het verschil tussen 40 en 235 miljoen ton is daarvoor te groot. Maar Antwerpen is bereid om ons rond cruciale punten medezeggenschap te geven en gezamenlijke strategische keuzes te maken. Het is de bedoeling dat wij ons in de toekomst naar het buitenland toe als één haven presenteren. Maar voor het lokaal cliënteel zullen de beslissingen nog altijd ter plaatse gemaakt worden. En moet niet alles gevraagd worden aan de ceo van Antwerpen. Dat principe maakt het voorwerp uit van de opgestarte onderhandelingen: is Antwerpen bereid om dat te respecteren?"Complementair?Volgens Dirk De fauw zijn beide havens complementair, behalve inzake containertrafieken. "Antwerpen is niet geïnteresseerd in autotrafieken, heeft geen LNG-terminal en het spreekt vanzelf dat Zeebrugge zal blijven inspelen op de ro/ro-trafieken naar het Verenigd Koninkrijk en Scandinavië. Die trafieken behelzen meer dan de helft van de omzet van Zeebrugge. De containersector is een ander paar mouwen. Daarin schuilt wel enige concurrentie. Maar Antwerpen zit nu aan zijn maximumcapaciteit en wil een nieuw containerdok bouwen. Dat zal ten vroegste over vijf jaar operationeel zijn, wat betekent dat Zeebrugge dankzij een fusie de komende jaren, dus op korte termijn, meer containertrafieken zal kunnen aantrekken. Als Antwerpen inzake containercapaciteit wil groeien, heeft die haven Zeebrugge nodig."Beide havenbesturen gaven het consultancybureau Deloitte en Laga vorig jaar al de opdracht de meerwaarde van verrregaande samenwerking te onderzoeken en passende bestuursscenario's te verkennen. "MBZ telt slechts 140 medewerkers, het Havenbedrijf Antwerpen heeft 1.500 medewerkers in dienst. Ook over het personeelsbeleid zullen nog moeilijke knopen moeten doorgehakt worden", vervolgt Dirk De fauw.Te weinig engagementDe bestelde studie is vernietigend voor de nu al bestaande samenwerking tussen beide havens: die heeft weinig impact omwille van 'bestaande concurrentie, een te beperkte scope en weinig engagement'. Verregaande samenwerking, zo geeft het consultancybureau Deloitte en Laga aan, maakt beide havens robuuster op bestaande domeinen, verankert werkgelegenheid en versterkt de rol in de regio en bij uitbreiding internationaal. Verregaande samenwerking laat daarenboven toe sneller en beter in te spelen op toekomstige uitdagingen zoals schaalvergroting, energietransitie, innovatie en digitalisering. Dirk De fauw ziet de toekomst als volgt : "De ambitie van beide havenbesturen is om een 'main port van a tot z' te vormen die 'toekomstproof' is. Een fusie schept ook nieuwe mogelijkheden inzake duurzame energie."Maart hoe kijkt de havengemeenschap naar die fusieplannen? Met argusogen. Marc Adriansens, voorzitter van Apzi (Associaton Port of Zeebrugge Intrests), die 160 Zeebrugse havenbedrijven verenigt, stelt: "Een fusie kan positief zijn, op voorwaarde dat die verregaande vorm van samenwerking vooral gebruikt wordt om de efficiëntie van onze havens te vergroten en ze competitiever te maken ten overstaan van buitenlandse concurrenten. Zeebrugge kan slechts efficiënter worden, als de verbinding met het hinterland verbeterd wordt. Dat betekent vooral betere verbindingen via het spoor en het water. De kustvaart moet gefaciliteerd worden, desnoods met subsidies. Bovendien moeten de verbindingen tussen beide havens verbeterd worden. De combinatie van de goederenstromen via spoor, water en weg tussen Zeebrugge en Antwerpen is nu verre van optimaal.""Uiteraard moeten Zeebrugge en Antwerpen samen de grote uitdagingen aanpakken: de digitalisering, de energietransitie en de vergroening van onze industrie. Respect voor elkaar moet het codewoord zijn, een fusie mag geen overname zijn", aldus Marc Adriansens.Holding Oppositieraadslid Pol Van Den Driessche (N-VA) plaatste dit dossier dinsdag bij hoogdringendheid op de agenda van de gemeenteraad. De stad Brugge is immers voor 99 procent aandeelhouder van de Maatschappij der Brugse Zeevaartinrichtingen. Burgemeester De fauw beloofde de gemeenteraad op de hoogte te houden van het verloop van de onderhandelingen. Bij een fusie zullen Antwerpen en Zeebrugge een overkoepelende holding moeten oprichten.Hoe dan ook, burgemeester Dirk De fauw probeerde de Brguse gemeenteraadsleden gerust te stellen: "Een fusie kan alleen maar voordelen opleveren voor Zeebrugge. Er zullen geen trafieken verloren gaan, integendeel er kunnen er op korte termijn bij komen."