Yper Museum pakt uit met expo ‘LOUISE/EDITH. Op handen gedragen’

We zien Hannelore Franck, Sandrin Coorevits en schepen van musea Dimitry Soenen. © EF
Christophe Maertens
Christophe Maertens Medewerker KW

In de Koninklijke Zaal van het Yper Museum is tot 12 maart volgend jaar de expo ‘LOUISE/EDITH. Op handen gedragen’ te zien. De tentoonstelling plaatst niet alleen de 19de-eeuwse schilderes Louise De Hem in de spotlights, maar ook de hedendaagse kunstenares Edith Dekyndt. Een groepje 17-jarige curatoren ging op zoek naar raakpunten tussen de 2 Ieperse artiesten. Het resultaat van hun werk is meer dan geslaagd te noemen.

Ondertussen zitten ze wellicht allemaal in het hoger onderwijs, maar vorig jaar verdiepten elf 17-jarige leerlingen Beeldende Kunsten aan de Heilige Familie in Ieper zich in het leven en werk van Louise De Hem. Deze precies 100 jaar geleden overleden Ieperse kunstenares maakte op het einde van de 19de eeuw furore met haar haar portretten, schilderijen en tekeningen in pastelkrijt. Het Yper Museum greep haar overlijdensdatum aan om een grote tentoonstelling op poten te zetten.

Curators

Het Yper Museum bood laatstejaars leerlingen van de Heilige Familie aan om het curatorschap op zich te nemen van de tentoonstelling. Dat gebeurde in het schooljaar 2021-2022. Leerkrachten Pascal Debruyne, Geert Opsomer, Liselotte Depuydt en Dimitri Ramault begeleidden de jongeren.

Vrouwelijke kunstenaar

“Toen we de vraag kregen om curator te worden, leek dat ons enorm boeiend, maar ook enorm moeilijk”, zegt Pascal Debruyne. “Een curator stelt samen en wij zijn eigenlijk uitvoerders. We krijgen een opdracht en voeren uit. Dat is te zien aan de fotografische interpretatie die elke leerling nam van een van de schilderijen. Het curatorschap was voor hen een totaal nieuw gegeven en een serieuze uitdaging. Hannelore (Franck, wetenschappelijk medewerker, nvdr) gaf uitleg over Louise en we gingen naar het Depot waar we de werken konden zien. Daarnaast toonde de conservator van het MSK van Gent ons hoe ze daar te werk gaan om een tentoonstelling op te bouwen. Wat de leerlingen heel belangrijk vonden is dat het vrouwelijke kunstenaar is. Dat is te zien in de tentoonstelling. Ze gebruiken het zachte van het vrouwelijke tegenover het harde van de realiteit.”

De leerkrachten zijn het Yper Museum heel dankbaar dat hun leerlingen het vertrouwen gaven om dit project op te zetten. “Met het curatorschap hebben ze hun blik enorm verruimd. Zeker voor het kunstonderwijs in Ieper is dit niet evident om met zo’n mooie tentoonstelling naar buiten te kunnen komen. Zelfs is het niet 100 procent eigen werk, het was voor de jongeren een enorme verrijking. Maar ook het museum haalt er voordeel uit. Onze leerlingen introduceerden een frisse, moderne blik op de thema’s die Louise De Hem tekende. Het was voor hen een enorm boeiende ervaring, die voor herhaling vatbaar is.”

GIP

Het project was voor de leerlingen hun geïntegreerde proef (GIP) die diende als examen in juni 2022. “Ik verwacht van de tentoonstelling dat bezoekers een beter idee krijgen over het leven van een vrouwelijke kunstenaar in de 19de eeuw”, zegt Ellen Braamskamp, een van de jonge curatoren. “Ik wil haar talent en haar oeuvre tonen aan een groot publiek en hoop daarmee ook de Ieperlingen trotser te maken over kunst in eigen stad.”

“De curatoren van deze tentoonstelling maakten de selectie, stonden in voor de scenografie en maakten zelf kunst”, zegt Hannelore Franck. “Het Yper Museum heeft een traditie in samenwerken met andere partijen. Tieners als curatoren aanstellen is wellicht de sterkte vorm van publiekssamenwerking.”

Handen

Wie de werken van Louise De Hem bestudeert, merkt het misschien op: de handen trekken vaak de aandacht. “Louise schilderde prachtige handen”, verduidelijkt museumdirecteur Sandrin Coorevits, In zekere zin, vormen de handen de rode draad in de tentoonstelling. Ook de ondertitel van de tentoonstelling ‘Op handen gedragen’ verwijst hiernaar. De aandacht die Louise De Hem had voor de handen is ook onze artist in residence, Edith Dekyndt, opgevallen. Zij creëert een nieuw werk, waarbij haar eigen handen centraal staan. En ook het educatief parcours neemt handen als uitgangspunt.”

In het kader van de tentoonstelling maakte de in Ieper geboren kunstenares Edith Dekyndt, die momenteel in Brussel en Berlijn woont, de indrukwekkende video XY 03. “Ik liet mij inspireren door textieldraden die hier in deze regio werden geproduceerd”, aldus de artieste. “Maar ook door de portretten die Louise De Hem van haar moeder maakte en de werken van de religieuzen.” Edith Deknyndt maakte een eerste versie van haar video in 1995. In 2008 maakte ze XY 02 voor een tentoonstelling in Rotterdam en nu is het derde deel te zien tijdens de Louise De Hem- tentoonstelling.

Tot 12 maart

De tentoonstelling ‘Louise/Edith. Op handen gedragen’ loopt van 19 november tot 12 maart in de Koninklijke Zaal van het Yper Museum. Open van dinsdag tot en met zondag van 10 uur tot 17 uur. Gesloten op maandag. Een bezoek aan de tentoonstelling is inbegrepen in de ticketprijs van het Yper Museum: 7 euro voor volwassen en 4 euro voor jongeren. Meer info via www.ypermuseum.be.

Zeg et ne keer

Waar heb je een fout gezien of heb je zelf een suggestie? Laat het ons dan weten.