https://api.mijnmagazines.be/packages/navigation/

De meerdere levens van een rebel

Thalisa Devos
Thalisa Devos Chef Magazine

Op de Triënnale in Kortrijk zweven in de noordelijke Broeltoren enkele neonbloemen boven een achthoekige spiegelvloer. De bloemen zijn geesten van het verleden, het heden en een dodelijke toekomst. In Praise of Folly is – behalve ook een essay van Erasmus – het werk van de Zuid-Afrikaanse kunstenaar Kendell Geers, die me uitnodigt in zijn atelier in Brussel tussen de Dansaertwijk en Molenbeek. Een plek waar grote doeken tegen de muren staan, Mariabeelden en andere artefacten in verschillende hoogtes opdoemen en waar de vloer met papier ingetapet is.

In de hoek staat één zetel. Kendell neemt mijn jas aan, drapeert die over een stoel om te drogen en komt op een laag krukje voor me zitten. Hij is een indrukwekkende man, die niet alleen intimiderend is omwille van zijn lengte. Met zilveren ogen, net zoals zijn hemd, zijn korte haren en ringetjes in de oren. Het eerste wat hij me vraagt is de recorderopname, voor zijn archieven. De man, een verzetsstrijder, muzikant en kunstenaar, journalist, vluchteling en vader, leeft, creëert en vertelt als een op zich staand stukje geschiedenis. Een levend archief. Zorgvuldig en chronologisch gaat hij door wat hij zich voorgenomen heeft te vertellen. “Ik heb vele levens geleid, meer dan elke andere jongeman”, zegt hij. “Niet dat ik oud ben.” Hoe oud precies, dat zullen we niet weten. Kendall liet op de Biënnale van Venetië in 1993 zijn geboortedatum officieel wijzigen naar mei 1968, een historisch belangrijk ijkpunt voor de bevrijding en gelijkheid van mensen wereldwijd.

Nadenken over Utopia

Voor een man die in Zuid-Afrika, Oostenrijk, Groot-Brittannië, Duitsland en België woonde, verzet pleegde, vluchtte en creëerde, allemaal omdat zijn leven er vanaf hing. Voor iemand die werkte met Richard Prince en Jan Hoet, is nadenken over een Utopia een urgentie. Net zoals over zijn eigen natuur. Het zijn die twee zaken die vandaag lijken samen te smelten. In zijn huidig werk en zijn existentiële zijn. “Voor mij is het onvermijdelijk om connectie te maken met mezelf. Met mijn pijn en verlangens, gedachten en gevoelens. Vandaag weet ik dat de waarheid in mijn eigen lichaam ligt, niet in de wereld daarbuiten. Connectie is de reden waarom ik op de grond werk. Dicht bij de aarde, horizontaal en met respect voor de zwaartekracht.” Dat hij aangetrokken is tot bloemen en specifieker de paardenbloem, vertelt hij. De bloem die in het Engels de poëtische naam Dandelion draagt, letterlijk vertaald als leeuwentand. In het dialect al eens weggezet als de pissebloem. Het is die spreidstand die hem fascineert. “Ze groeit tussen de spleten van de stad en wordt als onkruid gepercipieerd, terwijl ze enorm veel medicinale krachten heeft. Dat we ze als slecht neerzetten is omdat we ze niet getemd krijgen.” Het zegt iets over de manier waarop Kendell in het leven staat. Rebels, kwaad – maar minder dan vroeger – , ondernemend, maar ook gedreven door schoonheid en vatbaar voor zachtheid. En vandaag in het reine met zichzelf. Dat was vroeger moeilijker.

Voeding en verzet in de kunsten

Kendell werd geboren in een gezin van drie in het midden van het apartheidsregime in Zuid-Afrika. Zijn mama was een sekswerker die het gezin verliet toen hij vijf was, zijn vader was een extreem gewelddadige man die dronk. Hij was twaalf toen hij vragen begon te stellen. Later was de enige uitweg om niet naar het leger te moeten, gaan studeren. Aan de universiteit werd hij verplicht twee keuzes op te geven. Het is op dat kruispunt dat alles veranderde. “Ik wilde nucleair ingenieur worden. Omdat ik gedwongen werd een tweede keuze te geven, koos ik voor het tegenovergestelde. De schone kunsten. Wat begon als een grap, werd plots een heldere toekomstvisie. In de eerste les behandelde de professor Picasso en Da Vinci. Verboden vruchten van het regime en dus niet opgenomen in het curriculum.” Het is aan de kunstschool dat zijn verzet voeding en vorm krijgt. Kendell vertelt veel en uitvoerig, maakt zijsprongen, maar weet altijd zijn weg terug naar de hoofdweg te vinden. Hij windt zich op over politiek inaccurate documentaires, vertelt over zijn kinderen, racisme, Mandela. Over hoe de geschiedenis niet alleen herschreven wordt door de winnaars, maar ook uitgevaagd. Over hoe hij uiteindelijk zijn land is moeten ontvluchten en dat vluchtelingen dus ook blond haar en blauwe ogen kunnen hebben. Over hoe de geschiedenis zijn artistieke verwezenlijkingen constant beïnvloedt.

Rebels, kwaad – maar minder dan vroeger –, ondernemend, maar ook gedreven door schoonheid en vatbaar voor zachtheid

Jan Hoet en de dominatrix

Hij leefde een woelig en snel leven, zonder weerga. Maakte kunst met zijn eigen bloed, stuurde Jan Hoet naar een dominatrix om het conflict tussen man en vrouw bloot te leggen en opende een solo-expo in Palais de Tokyo in Parijs met één onaangestoken lucifer. “Ik leefde volgens een grote zekerheid dat ik 33 jaar nooit zou halen. En vocht tegen alles. Inclusief mezelf. Maar ik heb het overleefd, een breekpunt.” Vandaag is hij minder kwaad, zegt hij. Een gevolg van de liefde, die hij vond in 2002 en het vaderschap. “Het was mijn grootste angst, een kind op de wereld te zetten. Maar ik heb me overgegeven.” En daarmee kwam de echte genezing. De vergiffenis en de kalmte. Vandaag gaat mijn werk over de verwerking van trauma, over de transformatie van pijn in schoonheid.” Waar de schoonheid, de sprankel ligt in het leven, vraag ik hem nog. “De liefde, mijn kinderen, goed eten en drinken, naakt rondcrossen. En in humor”, voegt hij nog toe. “Een vileine humor. Zo entertain ik mezelf.”

Kendell keert terug naar het begin van zijn verhaal. De utopie. En de tegenstelling, de dystopie. Het is zo dat hij me voorzichtig naar buiten leidt. Hij heeft me verteld wat hij wilde, heeft zoveel vragen en zaadjes in mijn hoofd geplant dat het me duizelt. En dat ik een treinrit lang stilletjes voor me uitstaar.

Zeg et ne keer

Waar heb je een fout gezien of heb je zelf een suggestie? Laat het ons dan weten.

Hier staat ingevoegde content uit een social media netwerk dat cookies wil schrijven of uitlezen. U heeft hiervoor geen toestemming gegeven.
Klik hier om dit alsnog toe te laten